Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/1779 K.2026/484

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 50 84... parsel sayılı taşınmazı 07.08.1996 tarihinde satın alarak malik olduğunu, söz konusu taşınmazın tapu kaydının şerhler kısmında ...

Genel Müdürlüğü lehine 104,45 m² sahada daimi irtifak hakkı açıklamalı, 25.06.1968 -5779 tesis tarihli ve yevmiye numaralı olarak tesis edilen bir şerhin mevcut olduğunu, anılan irtifak hakkına ilişkin şerhin Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.02.1968 tarih ve 968/25-42 sayılı kararı ile tapu kütüğüne işlendiğini, bu irtifak hakkının artık taşınmazın üzerinde fiilen bulunmadığını, 1998 yılında kaldırıldığını ileri sürerek 50 84... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının şerhler kısmında ...

Genel Müdürlüğü lehine 104,45 m² sahada daimi irtifak hakkı açıklamalı, 25.06.1968-5779 tesis tarihli ve yevmiye numaralı olarak tesis edilen; ancak herhangi bir kamu yararına hizmet etmeyen ve varlığı artık fiilen bulunmayan irtifak hakkına dair şerhin bedelsiz olarak terkin edilmesini, Mahkemenin aksi kanaatte olması hâlinde Mahkemece belirlenecek bedel karşılığında dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan irtifak hakkına dair şerhin terkin edilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum lehine dava konusu taşınmaz üzerinde kamulaştırma yolu ile daimi irtifak hakkı tesis edilerek tapu siciline dercedildiğini, bu şekilde tesis edilen idari irtifak hakkının kamu hukukuna tâbi, kamu idaresinin hüküm ve tasarrufunda bulunan kamu emlakı vasfını kazandığını, bu nedenle kamu malı vasfını kazanan ve ayni bir hak olan daimi irtifak hakkının bedelsiz terkininin istenemeyeceğini, usulde paralellik ilkesi gereği hangi usulde tesis ve tescil edilmiş ise aynı usulde terkine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "dava konusu taşınmazın 106,15 m² yüzölçümlü olduğu, hissenin tamamının davacı adına kayıtlı olduğu, dava konusu taşınmaz üzerinde ...

Genel Müdürlüğü lehine 104,45 m² sahada daimi irtifak hakkının 25/06/1968 tarih ve 5779 yevmiye sayılı işlemi ile bedeli ödenmek sureti ile tesis edildiği, davalı idare lehine tapuda kayıtlı irtifak hakkına ait enerji nakil hattının davalı idare tarafından sökülerek ortadan kaldırıldığı, hattın uzun bir süreden beri kullanılmadığı ve fonksiyonunun kalmadığı,

dolayısıyla TMK'nın 785. maddesindeki koşulların oluştuğu, 27.09.2021 tarihli bilirkişi ek raporunda irtifak hakkı bedelinin Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesi'nin 2016/165 46... /2779 Karar sayılı ilamında belirtildiği şekilde hesaplandığı ve ek raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu’’ gerekçesiyle davanın kabulü ile 50 84... parsel sayılı taşınmaz üzerine davalı lehine 25.06.1968 tarih ve 5779 yevmiye numarası ile konulan ve tapu kaydında beyanlar hanesinde ''...

Genel Müdürlüğü lehine 104, 45... de'' olarak yer alan irtifak hakkının 30.547,00 TL bedel karşılığında kaldırılarak irtifak hakkı şerhinin tapu kaydından terkinine, davacı vekili tarafından depo edilen 30.547,00 TL irtifak hakkı bedelinin davalı tarafa ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "dava konusu taşınmazda ... lehine daimi irtifak hakkının tesis edildiği, davalı idare lehine tapuda kayıtlı irtifak hakkına ait enerji nakil hattının davalı idare tarafından sökülerek ortadan kaldırıldığı, hattın uzun bir süreden beri kullanılmadığı ve fonksiyonunun kalmadığı, mahkemece yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ile diğer delillerden anlaşıldığından,

irtifak hakkının terkinine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, bedel tespit yönteminde ve ortaya çıkan miktarda da bir isabetsizlik bulunmadığı" gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; 1. İrtifak hakkının gerçek değerinin tespit edilmediğini, 2. Belirlenen bedelin çok düşük olduğunu, kamunun zararına yol açacağını beyan etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, irtifak hakkının terkini istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR