Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/1860 K.2026/146

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 13.01.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... .... gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin kablo TV ve interaktif iletişim şebekeleri surveyinin yapılması, projelendirilmesi, şebekenin kurulumu, ölçümü ve bakımlarının yapılması, hasar ve arızaların giderilmesi, şebekenin yenilenmesi ve değiştirilmesi ile bu şebeke üzerinden verilen servislerin kurulumunun nakdinin, iptalinin ve diğer işlemler ile birlikte TÜRKSAT'ın talebi halinde pazarlama faaliyetlerinin yapılması işi için ilan verdiğini, müvekkilinin ilan ve idari şartnamede belirtilen belgeleri tamamlayarak 7. ana bölge için teklifini davalıya sunduğunu,

aynı zamanda 2.000.000,00 TL bedelli geçici teminat mektubunu da teslim ettiğini, ilk istekli ile sözleşme imzalanamaması sonucunda müvekkili şirketin sözleşme için davet edildiğini, idari şartnamenin 18. maddesinde isteklinin kendisinin verdiği işçilik birim fiyatları ve TÜRKSAT'ın belirleyeceği malzeme birim fiyatları üzerinden sözleşme düzenleneceğinin belirtildiğini, ancak taleplerine rağmen sözleşmenin kurulabilmesi için üzerinde anlaşılması gereken esaslı noktalardan olan malzeme birim fiyatlarının davalı tarafından bildirilmemesi üzerine davacının sözleşme imzalamaktan kaçındığını ileri sürerek,

davalı tarafa verilen 2.000.000,00 TL tutarlı geçici teminat mektubunun iadesini, teminat mektubunun yargılama aşamasında nakde çevrilmesi halinde bu bedel ile banka tarafından tahsil edilecek komisyon, masraf vb. bedellerin avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; malzeme birim fiyatlarının firmanın teklifini etkileyebilecek bir husus olmadığını, ayrıca Kablo Sistemleri Hizmet Alımı Sözleşmelerinde herhangi bir iş/malzeme kullanım taahhüdü verilmediğinden sözleşme bedelinin de oluşmamakta olduğunu, sözleşme konusu işlerde kullanılacak malzemelerin temin usulü ile malzeme birim fiyat listesine ekleme-çıkarma yapmak veya mevcut malzemelerin birim fiyatlarının artırım-azaltım yoluyla güncellenmesi hususlarının tamamen TÜRKSAT'ın yetkisinde olduğunu, müvekkilinin malzeme birim fiyatı sunma zorunluluğunda olmadığı gibi kendi malzemelerini kendisinin de temin edebileceğini, davacının bir tacirden beklenen özen yükümlülüğünü yerine getirmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından ikinci en yüksek teklif verilmesine ve birinci teklif veren şirketin imzadan imtina nedeniyle sözleşmenin imzalanması için davacı şirkete teklifte bulunmasına rağmen haklı gerekçe olmadan sözleşmenin imzalanmasından imtina edilmesi nedeniyle idari şartnamenin 29. maddesine göre geçici teminatın iadesi şartlarının oluşmadığı, aynı şartnamenin 36. maddesine göre davalının geçici teminatı irat kaydetmeye hakkı bulunduğu belirtilerek, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde.

06.01.2022 tarihli zeyilname ile açıklama -4 başlığı altında malzeme birim fiyatlarının sözleşme aşamasında sunulacağının belirtildiğini, ancak talebe rağmen fiyat listesinin verilmediğini, sadece birkaç malzemenin fiyatının verildiğini, bu malzemelerin birim fiyatlarının piyasa fiyatlarının 1/3-1/4'i kadar olduğunun anlaşıldığını, malzeme birim fiyatlarıyla işin yapılmasının mümkün olmadığını, sözleşmenin taraf iradelerinin sözleşmenin esaslı noktalarında uyuşmasıyla kurulacağını,

yüklenici birim fiyatlarıyla TÜRKSAT malzeme birim fiyatları üzerinden iş gerçekleştirilecek olmakla malzeme birim fiyatlarının sözleşmenin esaslı unsuru olduğunu, müvekkilinden sadece işçilik birim fiyatı teklifi istendiğini, taraflar arasındaki işlemlerin sözleşme görüşmesi veya sözleşme taslağı olarak değerlendirilebileceğini, ön sözleşmenin konusunun yeterli derecede belirtilmiş veya belirlenebilir olması gerektiğini, müvekkili sözleşmeyi imzalamış olsaydı TBK 28 madde gereğince tacir olması sebebiyle aşırı yararlanma iddiasıyla konuyu mahkemeye taşıyamayacağını, sözleşmenin esaslı unsurlarında mutabakat sağlanamadığını,

davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, maddi tazminat talepli davalarda AAÜT 13/4 madde gereğince davanın tamamen reddi halinde avukatlık ücretinin Tarifenin 2. kısmının 2. bölümüne göre belirlenmesi gerektiğini, yazılı tutara hükmedilmesinin doğru olmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, ihale üzerinde kalan davacı yüklenicinin sözleşmeyi haklı şekilde imzadan kaçınmasına dayalı teminat mektubu bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Bir sözleşmenin kurulabilmesi için, tarafların karşılıklı irade beyanlarının birbirine uygun olması gerekir. Tarafların irade beyanları arasındaki uygunluk, sözleşmenin kurucu unsurlarındandır. Ayrıca sözleşmenin kurulması için, esaslı noktalarda anlaşmaya varılması zorunlu olup, bunlar kural olarak saklı tutularak ileriye bırakılamaz.

Somut olayda; her ne kadar önsözleşmede malzeme birim fiyatlarının iş sahibince belirleyeceğine dair hüküm bulunuyor ise de, esas sözleşmenin imzası aşamasında, davalı tarafça ibraz edilen fiyat listelerinde, piyasa koşulları dikkate alındığında, davacı tarafça kabul edilemeyecek tutarlarda düşük birim fiyat teklifinde bulunulması nedeniyle, sözleşmenin esaslı noktalarından biri üzerinde anlaşma sağlanamadığı sabit olup, davacı yan sözleşmeyi imzalamaktan imtina etmesi nedeniyle kusurlu sayılamayacaktır.

Açıklanan nedenlerle; davanın kabulü ile yargılama aşamasında paraya çevrildiği anlaşılan teminat mektubu bedelinin tahsiline hükmedilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçelerle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dairemizdeki duruşmada vekille temsil olunan davacı yararına takdir olunan 40.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

Peşin alınan harcın istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,