Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/2063 K.2025/5410

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin 5 97... parsel sayılı taşınmazda paylarının bulunduğunu, daha önce taşınmazda paydaş olmayan davalının dava konusu payları 27.03.2021 tarihinde toplam 600.000,00 TL bedelle satın aldığını, bu satışın müvekkillerinin bilgisi ve rızası olmaksızın yapıldığını, müvekkillerinin ön alım hakkının kullanabilmesi için gerekli yasal şartların oluştuğunu ileri sürerek, dava konusu hisseler yönünden davalı adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkilleri adına eşit hisselerle kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacılardan ...'in taşınmazda hissesinin bulunmadığını, müvekkilinin dava konusu taşınmazı Yumurtalık Sulh Hukuk Mahkemesinin satış memurluğundan ihale ile satın aldığını, cebri icra ile yapılan alımlarda ön alım hakkının kullanılamayacağını, taşınmazın paydaşlar tarafından fiilen taksim edilerek kullanıldığını, harcın resmî satış bedeli üzerinden tamamlanması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 11.04.2023 tarihli ve 2021/242 Esas, 2023/28 Karar sayılı kararı ile; "...davacılardan ...'in dava konusu taşınmazda payının bulunmadığı... dava konusu taşınmazda birçok paydaşın bulunduğu, paydaşların kendi aralarında rızai taksim doğrultusunda taşınmazı bölüştükleri ve yıllardan beri kullanımlarının rızai taksim doğrultusunda devam ettiğinin sabit olduğu ..." gerekçesiyle "...davacı ... yönünden açılan davanın husumet nedeniyle reddine, diğer davacılar yönünden açılan davanın fiili taksim nedeniyle reddine..." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda (III) numaralı bentte belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 03.03.2025 tarihli ve 2025/365 Esas, 2025/330 Karar sayılı kararı ile "...diğer davacılar yönünden yapılan incelemede, davalı tarafın dava konusu taşınmazda dava dışı ...’ün 317/8693 orandaki hissesini ...

Sulh Hukuk Mahkemesi Satış Memurluğunun 2020/1 vesayet dosyasından 22.09.2021 tarihinde yapılan açık artırmada pey sürerek satın aldığı, davalının cebri artırma tarihi itibari ile dava konusu taşınmazda pay sahibi olduğu ve anılan cebri artırma ile satın alınan hisse yönünden davacıların davalıya karşı ön alım haklarını kullanmalarının mümkün olmadığı,

bu durumda davacıların tapuda cebri artırma ile pay sahibi olan davalının dava konusu edilen payları yönünden ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil talep etme imkânları bulunmadığı anlaşılmakla davacı ... yönünden açılan davanın husumet nedeniyle reddine, diğer davacılar yönünden davanın esastan reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamadığı..." gerekçesiyle istinaf başvurusunun "...esastan reddine...." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; 1. İlk Derece Mahkemesi ile Bölge Adliye Mahkemesi gerekçelerinin birbirleri ile çelişkili olduğunu, 2. Yapılan keşfin dava konusundaki uyuşmazlıkları aydınlatma konusunda yetersiz kaldığını, 3. Davalı pay satın alana kadar dava konusu taşınmazın tek parça hâlinde kullanılmakta olduğunu belirterek kararın bozulmasına istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, ön alım hakkkına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b-2 hükmünde, "yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı taktirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında duruşma yapılmadan karar verileceği" düzenlenmiştir.

İlk Derece Mahkemesince dava konusu taşınmazın paydaşlarca fiili taksim edilerek kullanıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararda ise davalının dava konusu payları yapılan açık artırmada pey sürerek satın aldığı, cebri artırma ile satın alınan hisse yönünden davacıların davalıya karşı ön alım haklarını kullanmalarının mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddi gerektiği belirtilerek ve yeniden hüküm tesis edilmeden davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 353/1-b-2. hükmündeki açık düzenleme gereğince gerekçenin değiştirilmesi hâlinde Bölge Adliye Mahkemesinin İlk Derece Mahkemesi yerine geçerek karar vermekle yükümlü olmasına karşın, madde hükmüne aykırı olarak yeniden hüküm tesis edilmeden istinaf isteğinin esastan reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR