Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/2464 K.2025/4737

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı ...'nın, muris ...'nın onbeş yıldan fazla evlilik dışı birliktelik yaşadığı kişi olup, davaya konu 5 53... parseldeki 1 numaralı bağımsız bölümün tamamı ile, aynı yerdeki 5 bağımsız bölüm numaralı taşınmazın 1/4 hissesinin murise annesinden miras kaldığını, murisin ise müvekkillerinden ve diğer mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla bu yerleri önce ablası ...'ye kayden devredip sonrasında ise ... tarafından hiçbir bedel alınmaksızın tapuda davalıya devredildiğini;

bundan başka murisin resmî eşi ile birlikte edinmiş olduğu İstanbuldaki gayrimenkulü başkasına satıp ... köyündeki bir gayrimenkulü de yine parasını kendisi verdiği halde davalı adına tescil ettirip sonrasında ise bu yerlerin üçüncü kişilere satıldığını; yine ...

4 64... parseldeki yerin de parası muris tarafından ödendiği hâlde tapunun davalı adına tescil edildiğini, davalının ise sayılan taşınmazları alabilecek maddi gücü bulunmadığı gibi, tapuda satış bedelinin düşük gösterilmesinden dahi muvazaa yapıldığının anlaşıldığını belirterek; öncelikle muris muvazaası sebebiyle tapu kayıtlarının iptali ile mirasçıları adına payları oranında tescilini, terditli olarak ise saklı paya tecavüz oranında tenkis hükümlerinin uygulanmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin Almanya'daki çalışması sonrasında 19.650 Mark (DM) civarında kazanımı olup ayrıca tazminat da aldığını, 1991 yılında müvekkiline televizyondaki yarışmadan ... marka bir otomobilin hediye olarak çıktığını, bu aracı 145 milyon TL'ye satan müvekkilinin özetle maddi sıkıntısının olmadığını, müvekkili ile 25 yıllık hayat arkadaşı olan muris ...'ın eşinden boşanamaması nedeniyle evlenmek istedikleri hâlde resmî olarak evlenemediklerini, murisin oğlu için...'teki bir dairesini tahsis edip ayrıca ona büfe ve dükkan açmış ise de oğlunun işleri batırdığını, murisin sıkıntıya düştüğünü gören kardeşinin ....

Mahallesindeki dairesini satın alıp oturmasına izin verdiğini ancak borcu ödeyemeyince hayat arkadaşının devreye girip 5 numaralı bağımsız bölümü ahde vefa duygularıyla satın aldığını, ....'teki daire ile ilgili davacı tarafın hukuk yollarına başvurmadığını, ayrıca dava konusu yerlerle ilgili de niçin bunca zaman beklendiğinin anlaşılamadığını, muris....'ın mali gücünün kalmadığı bir ortamda mali gücü yerinde olan müvekkilinin bu yerleri satın aldığını belirterek; davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 27.09.2011 tarihli ve 2009/145 E. - 2011/427 K. sayılı kararı ile; "Davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile, .... ilçesi, .... Mahallesi, 5 53... parsel 5 No.lu bağımsız bölümde davalı adına olan 1/4 hissenin iptali ile veraset ilamındaki hisseler oranında davacılar adına yazılmasına, diğer parsellerle ilgili davanın reddine" karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararları

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 19.09.2012 tarihli ve 2012/5651 Esas, 2012/9653 Karar sayılı ilâmı ile; "...Dosya içeriği ve toplanan delillerden, miras bırakanın çekişme konusu 5 53... sayılı parseldeki 5 numaralı bağımsız bölümdeki 1/4 payını evlilik dışı birliktelik yaşadığı davalıya mirastan mal kaçırma amacıyla muvazaalı biçimde temlik ettiği anlaşıldığından, anılan bağımsız bölüm yönünden davacı mirasçıların payları oranında iptal ve tescile karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur.

Davalının temyiz itirazları yerinde olmayıp reddi gerektiği; davacıların temyiz itirazlarına gelince; gerçekten de, 5 numaralı bağımsız bölüm dışındaki çekişme konusu 1 numaralı bağımsız bölüm ile 4 64... sayılı parselin miras bırakanla kayden bir ilgisinin olmadığı saptanarak bu taşınmazlar yönünden iptal-tescil isteğinin reddedilmesi doğru ise de, davada tapu iptali-tescil isteği yanında terditli olarak ileri sürülen tenkis isteğinin de bulunduğu gözetilerek,

satın alma bedellerinin miras bırakan tarafından ödendiği iddia edilen anılan taşınmazlar bakımından tenkis isteğinin değerlendirilmesi gerekeceği de kuşkusuz olup... hâl böyle olunca, 5 53... sayılı parseldeki 1 numaralı bağımsız bölüm ile 4 64... sayılı parsel bakımından yukarıda değinilen ilkeler çerçevesinde değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, tenkis isteğinin değerlendirme dışı tutulmasının doğru olmayıp davacıların temyiz itirazlarının açıklanan nedenden ötürü yerinde olup kabulüyle, hükmün bozulmasına;

kabule göre de, davanın tereke adına açılmasına ve dava dışı mirasçıların davaya muvafakat etmesine rağmen, kabul edilen taşınmaz yönünden tüm mirasçılar adına tescil kararı verilmesi gerektiğinin düşünülmemesinin, bu hususun temyiz konusu yapılmaması karşısında bozma sebebi sayılmaması gerektiği..." gerekçesiyle

hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar

Mahkemenin yukarıda başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. "Reddedilen parseller yönünden davacının tenkis talebi olduğu dikkate alındığında tenkis talebi yönünden yapılan yargılama sonucunda. TMK 564.

Maddesi gereği tasarrufa konu malların paylaşılmasının mümkün olup olmadığı konusunda rapor alınmış alınan raporda malların paylaştırılmamasının mümkün olmadığı yönünde rapor düzenlendiği görülmüş, davalı yana TMK 564 maddesi gereği seçimlik hakkı kullanması için 02.05.2019 tarihli 26. Celsede ihtaratlı davetiye çıkarılmış ancak bir sonraki celseye davalı gelmeyerek seçimlik hak konusunda seçimini bildirmemiş, 27. celse duruşmaya katılan davacı vekili, seçimlik hakkını bedelden yana kullandığını bildirdiğinden dosya rapor hazırlanmak üzere bilirkişiye gönderilmiş ve alınan bilirkişi raporunda özetle;

davacı eş ...'nın tenkis bedelinin 76.071,19 TL, davacı evlat ... için tenkis bedelinin 10.876,33 TL, davacı evlat ... için tenkis bedelinin 10.876,33 TL olduğu kanaatine varılarak hesap edilen bedelin davalı mirasçılarından miras payları oranında alınarak davacılara verilmesi gerektiği..." gerekçesiyle; davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile, tapu iptali ve tescili yönünden ... ilçesi, .....

Mahallesi, 5 53... parsel 5 No.lu bağımsız bölüm ile ilgili davalı adına olan 1/4 hissenin iptali ile veraset ilâmındaki hisseler oranında davacılar adına yazılmasına, diğer parsellerle ilgili davanın reddine, Tenkis Talebi Yönünden ise davacı ... yönünden 76.071,19 TL, davacı ... yönünden 10.876,33 TL ve davacı ... yönünden 10.876,33 TL olacak şekilde toplam 97.823,85 TL tenkis alacağının 21.06.2019 tarihli tercih tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ... mirasçılarından miras payları oranında alınarak davacılara verilmesine,

davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen 4.080,00 TL nisbi vekâlet ücretinin davalı ... mirasçılarından miras payları oranında alınarak davacıya ödenmesine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; tapu iptali ve tescil taleplerinin tümden kabul edilmesi gerekirken reddedilmesinin hatalı olduğunu, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin de hatalı takdir edildiğini belirterek; kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1. Uyuşmazlık; muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tenkis istemine ilişkindir. 2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına göre davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

3. Davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince; dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tenkis istemiyle açılmış olup, nispi harca tabidir. Davanın kabul veya reddi hâlinde de nispi harca ve vekâlet ücretine hükmedilir. Mahkemece dava kabul edildiğine ve harç nispi alındığına göre, davacı yararına maktu değil nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemiş olması doğru olmamıştır.

Ne var ki; bu yanlışlığın giderilmesi kararın bozulmasını gerektirmekte ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden; hüküm sonucunun, 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesinin ikinci fıkrasının yollaması ile, uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 438. maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca düzeltimesi ve Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. KARAR