Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/2475 K.2025/3588

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Köyünde evveliyatı 747 parsel olan taşınmazdan, köy yerleşme planı yapılarak 142 adet arsa üretildiğini, bunların 2 adedinin köy tüzel kişiliği uhdesinde bırakıldığını, kalan 140 tanesinin vatandaşlara satıldığını, bu suretle ... Köyü 102 ada 1 parsel sayılı taşınmazın da davalı adına tescilli olduğunu, tüm bu işlemler ile ilgili olarak ...

Denetmeni tarafından inceleme yapıldığını, inceleme neticesinde 28.11.2006 tarih 2006/11 sayılı raporunun düzenlendiğini, yapılan inceleme neticesinde, bu şahısların çok büyük bir kısmının hak sahipliği niteliklerine haiz olmadıkları gibi satın alan vatandaşlardan hiç birisinin 5 yıllık yasal süre içerisinde ev yapmadıklarının belirlendiğini, bu nedenle öncelikle köy muhtarlığı tarafından tapu iptali ve tescil davası açılması ve bulunduğu konuma göre kamu hizmetlerinde değerlendirilebilecek nitelikte bulunması nedeniyle önceki (mera) vasfının kazandırılabilmesi amacıyla planın iptali yoluna gidilmesi gerektiğinin bildirildiğini,

konu hakkında İl Tarım Müdürlüğünün 26.12.2016 tarihli yazılarında; taşınmazın mahallinde mera teknik ekibince inceleme yapıldığını, vasfının hâlen mera olduğu eski vasfı olan meraya dönüştürülmesi yönünde Komisyon kararı alındığı bildirilerek Komisyonca verilen kararın gereğinin yerine getirilmesi gerektiğinin bildirildiğini, konu hakkında Valilik Makamından alınan 22.12.2006 tarih ve 5356 sayılı yazı ile ...

Köyü 747 parselde kayıtlı 110.600,00 m² yüzölçümlü mera vasıflı taşınmaz malın 3367 sayılı Kanun uygulaması ile yapılan Köy Yerleşme Planının iptal edildiğinin bildirildiği, ... Köyü Tüzel Kişiliği tarafından Manisa İdare Mahkemesinin 2007/57 Esas sayılı dosyası ile ... Özel İdaresi aleyhine "...

Köyü Köy Yerleşik Alanı Planının iptal edilmesine ilişkin 22.12.2016 tarih ve 5555 sayılı işleminin" iptali ve yürütmenin durdurulması istemi ile dava açıldığını, köy yerleşik planı ilan edilmek suretiyle 142 parçaya ayrılan ve şahıslara satışı yapılan 747 No.lu mera parselinin son durumu ile ilgili olarak yapılan incelemede söz konusu taşınmazın 142 parçaya ayrılmış bunun 118 tanesinin 23.01.1998 tarihinde 22 tanesinin de 25.04.2006 tarihinde Köy Tüzel Kişiliğince şahıslara satılmak suretiyle adlarına tescillerinin yapıldığını, Uygulama Yönetmeliği'nin 5. maddesine uygun arsa seçimi yapılmadığı,

plan yapılan parselin köye bitişik olmadığı gibi köye kuş uçuşu 1500 metre, mevcut yoldan gidilmesi hâlinde 5500 metre mesafede olduğunun da anlaşıldığını, köy yerleşik planın iptal edilmesi ile evveliyatı mera olan 142 parsa taşınmazın tekrar eski hâle dönüşmesinin gerektiğini, köy yerleşik planı iptal edildiğinden yani dayanak işlem yok olduğundan bu işleme bağlı işlemlerin de yok hükmünde olduğunu, bu nedenle söz konusu taşınmazın davalı adına olan kaydının iptali ile mera vasfı ile sınırlandırılarak özel sicile tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Muris ... vekili cevap dilekçesinde. 442 sayılı Köy Kanunu'na 7 ek madde eklenmesi hakkındaki 20.05.1987 günlü 3367 sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilen ... gün ve ... No.lu ...

Köy Yerleşme Alanı Tespit Komisyonu kararı ve onanması süreci sonucunda dava konusu taşınmazın müvekkili adına tahsis ve tescil edildiğini, hak sahipliğini edinen müvekkilinin 42 No.lu planın iptalini gerektirecek şahsen hukuki sorumluluğunun bulunmadığını, edinilen hak sahipliğinin yitirilmesi sonucunu doğuracak gelişmelerden ötürü uğranılacak maddi ve manevi zararın davacı idareden tanzim ve tahsili yolunda haklarını saklı tuttuklarını, plan üzerine beldeye ilişkin elektriklendirme projesinin ... tarafından 08.12.1997 gün ve 387 sayı ile onandığını, yerleşme alanının, ...

Belediye Başkanlığı İmar Müdürlüğünce iskan alanı olarak hukuki ve teknik değerlendirme kapsamına alındığının bilindiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ... vekili, ... Köyü vekili tarafından dosyaya sunulan cevap dilekçesini tekrar ettiklerini, davanın dayanaktan yoksun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile davanın davalı ... mirasçıları ..., ..., ... ve ... açısından kabulü ile; 102 ada 1 parselde kayıtlı taşınmazın tapu kaydının iptali ile mera vasfı ile sınırlandırılarak özel siciline tesciline, davalı ... yönünden davanın husumetten reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalılardan ... tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 17.04.2024 tarihli kararı ile davacı vekili ile davalı ...’ın istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Bölge Adliye Mahkemesin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

Davalı ... temyiz dilekçesinde;

1. Köy Yerleşme Alanı Tespit Kanunu'nun 18.10.1995 tarih ve 42 sayılı kararıyla imar amaçlı yerleşme planına tahsis edilen 747 parsel sayılı meranın ifrazıyla 142 arsa parselinin üretildiğini, yerleşme planının 24.01.1997 tarihinde “onaylanarak kesinleşmesiyle” uygulamada tahsis değişikliği yapılmadığını, tahsis niteliği ile birlikte meranın “kamu malı” statüsünün de yitirilmiş olduğunu,

2. 747 No.lu mera onaylanan yerleşme planında öngörülen amaca bağlandığını, ... Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı yazıları ile ... Kadastro Müdürlüğüne ve takiben kadastral düzenleme ile birlikte Yerleşme Planının Manisa 2. Bölge Tapu Sicil Müdürlüğüne intikali üzerine 08.09.1997 tarih ve 3950 yevmiye numarası ile tescilleri yapıldığında 142 arsa parseli, idarenin “özel malı” statülü rejime dönüşerek tedavüle açık hâle geldiğini,

3. Mahkeme kararında, dava konusu arsa vasıflı taşınmazın tapu sicil kaydının iptaline hükmedildiğini, ancak kaydın diğer unsuru onaylanmış yerleşme planı paftasında hukuki sebep kadastral varlığını koruduğundan, taşınmazın “özel mal” statüsünün aynen devam ettiğini,

4. İdarenin dava açma hakkını kötüye kullandığını, 17 yılı bulan ve davacı İdarenin yol açtığı ağır haksızlığın müvekkilinin tahammül sınırını aştığını, bu nedenle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerektiğini ileri sürmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, mera ve yolsuz tescil iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR