Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/4095 K.2025/4272

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ve asli müdahiller vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu 1 01... parsel sayılı ve mera vasıflı taşınmazın davalı ... Köyünün idari sınırları içerisinde kalmasına karşın kadimden beri müvekkillerinin ikamet ettiği ... Köyünün merası olduğunu, davalı Köyün nüfus yoğunluğu ile büyük ve küçük baş hayvan sayısının müvekkillerinin yaşadığı köyde oluşan yoğunluktan daha az olduğunu, yapılan kadastro çalışmalarında dava konusu meranın davalı Köyün kullanımına tahsis edildiğini ileri sürerek, dava konusu mera parselinin ... Köyü merası olarak tespiti ile ... Köyüne yararlanma hakkı tanınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Asli müdahiller vekili müdahale dilekçesinde özetle; müvekkillerinin de davacılar gibi ... Köyünde yaşadıklarını, dava konusu meradan yararlanma hakkının köylerine ait olması gerekiren davalı Köyün kullanımına tahsis edilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek, dava konusu meranın ... Köyü'ne ait olduğunun tespiti ile ... Köyü lehine yararlanma hakkı tanınmasına karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı Köy Tüzel Kişiliği vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların yasal düzenlemeler uyarınca eldeki davayı açma yetkilerinin bulunmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 09.05.2023 tarihli ve 2022/255 Esas, 2023/181 Karar sayılı kararı ile; "...442 sayılı Köy Kanunu'nun 37/7 hükmü uyarınca köy tüzel kişiliği adına dava açmak ve açılan davayı takip etme yetkisinin köy muhtarına ait bulunduğunu, hukukî bir engelinin çıkması durumunda da bu yetkinin aynı Kanun'un 33/b hükmüne göre köy derneğinin seçeceği temsilciye tanındığını, eldeki davanın ... Köyü sakinleri tarafından açılmakla gerek asli müdahiller gerekse davacıların iş bu davayı açmak konusunda aktif dava ehliyetlerinin bulunmadığı..." gerekçesiyle "...davacılar ve asli müdahiller yönünden davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine..." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda (III) numaralı bentte belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile asli müdahiller vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 13.05.2025 tarihli ve 2025/451 Esas, 2025/685 Karar sayılı kararı ile istinaf başvurularının ayrı ayrı "...esastan reddine...." karar verilmiştir.

2.Davacılar vekili ile asli müdahiller vekili tarafından temyiz başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 25.06.2025 tarihli ek kararı ile; "...asli müdahiller vekilince temyiz dilekçesinin verildiği tarihte temyiz harç ve giderlerinin yatırılmadığının anlaşıldığı, bu eksikliğin giderilmesi amacıyla asli müdahiller vekiline 11.06.2025 tarihinde gönderilen muhtıranın 16.06.2025 tarihinde usulüne uygun bir şekilde tebliğ edildiği, aradan geçen 1 haftalık kesin süre içerisinde muhtırada yatırılması ihtar edilen masraf ve harçların yatırılmadığı..." gerekçesiyle "...asli müdahiller vekilinin temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına..." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde dava dilekçesinde yer alan nedenleri tekrar ederek; a.Mahkemece verilen kararın yerleşik yargı uygulamalarına aykırı olduğunu,

b.İstinaf incelemesinde davanın kadastro tespitine itiraz davası gibi değerlendirildiğini,

c.Dava konusunun müdahalenin men’i ve kullanım hakkının sınırlandırılması istemine yönelik olması nedeniyle Bölge Adliye Mahkemesince hukuki nitelendirmenin hatalı yapıldığını ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

2.Asli müdahiller vekili, ek karara karşı verdiği temyiz dilekçesinde müdahele dilekçesinde yer alan nedenleri tekrar ederek;

a.Müvekkillerinin menfaatleri ihlal edildiğinden eldeki davanın açılmasında hukuki yararlarının bulunduğunu,

b.Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 22.09.2003 tarihli, 2003/5680 Esas, 2003/6223 Karar sayılı kararında, tapulama sırasında köy boşluğu olarak tescil harici bırakılmış yerin tüm köylünün yararlanması için bırakılan yerlerden olması nedeniyle, davalı tarafından özel mülkü gibi kullanılması hâlinde, buradan yararlanma hakkı olan davacının yararlanma hakkının ihlal edilmiş sayılacağına ve davayı açmakta hukuki yararının bulunduğuna karar verdiğini,

c.Bölge Adliye Mahkemesinin hukuki nitelendirmeyi doğru yapmadığını belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, mera aidiyetinin tespiti ve mera vasıflı taşınmazdan yararlanma hakkının tesisi istemlerine ilişkindir.

1.Asli müdahiller vekili tarafından verilen temyiz dilekçesinin temyiz harç ve giderleri yatırmadan 04.06.2025 tarihinde UYAP sistemine kaydedildiği, bu eksikliğin giderilmesi amacıyla asli müdahiller vekiline gönderilen muhtıranın usulüne uygun olarak 16.06.2025 tarihinde tebliğ edildiği, 1 haftalık yasal sürenin 23.06.2025 tarihinde sona ermesine karşın, bu süre içerisinde temyiz başvuru ve temyiz karar harcı ile gider avansının yatırılmadığı anlaşılmıştır.

Bu nedenle Bölge Adliye Mahkemesince asli müdahiller vekilinin temyiz başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 366/1 hükmü yollamasıyla aynı Kanun'un 344/1 hükmü gereğince yapılmamış sayılmasına yönelik verdiği 25.06.2025 tarihli ek karar yasal düzenlemelere uygun olduğundan asli müdahiller vekilinin temyiz isteminin reddi ile ek kararın onanması gerekir.

2.Davacılar vekillerinin temyiz itirazlarına gelince; Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR