Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/4605 K.2025/4598

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekili ve davalı ... Kaymakamlığını temsilen Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılar tarafından Devlet ormanına izinsiz ve ruhsatsız olarak ... barınağı yapıldığı ileri sürerek barınağın kâl’i ve davalıların el atmasının önlenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 26.04.2011 tarihli ve 2008/224 Esas, 2011/67 Karar sayılı kararıyla; dava konusu taşınmaz üzerinde barınak ve buna ait binaların kurulması ve yapımının Kaymakamlık makamı tarafından gerekleştirildiği, inşaat ihalesinin Kaymakamlık İl Özel İdaresi ve ilgili kuruluşlar tarafından yapıldığı, barınak yapıldıktan sonra Belediyelere iadesinin sağlanması hususunda protokol yapıldığı, işletmenin devredilmediği, bu durumda Belediye tüzel kişiliklerinin hâlen faaliyetlerinin olduğu da tespit edilemediğinden ve varsa müdahalenin davalılar tarafından yapılmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 26.04.2011 tarihli ve 2008/224 Esas, 2011/67 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 19.03.2012 tarihli ve 2011/15623 Esas, 2012/4005 Karar sayılı ilâmında; "Davaya konu ... barınağı ve buna ait binaların inşaat ihalesinin ... Kaymakamlığına bağlı İl Özel İdaresince yapıldığı, binalar bittikten sonra ... Kaymakamlığının oluruyla 21.10.2003 tarihinde yapılan protokol ile barınağın işletmesinin davalı belediyeler ile evsiz hayvanları koruma derneğine devredildiği anlaşıldığından ... ile ... İl Özel İdare Müdürlüğü davaya dâhil edilerek delillerin toplanması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, Mahkemece taraf teşkili tamamlanmadan işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin, 16.04.2013 tarihli ve 2012/125 Esas, 2013/112 Karar sayılı kararıyla; dava konusu orman alanı içinde bulunan ... barınağı ve ormana ait binaların yapılması ve kurulması işlemlerinin Kaymakamlık makamı tarafından gerçekleştirildiği, inşaat ihalesinin İl Özel İdare ve ilgili alt kuruluşları tarafından yapıldığı, binaların tamamlanmasından sonra işletilmesi için Belediyeye tevdii yönünde protokol düzenlendiği ancak işletmenin devrinin yapılmadığı, yargılama aşamasında ise Belediyenin faaliyetine devam ettiğinin tespit edilmediği, orman sınırları içindeki yere müdahalenin Belediye tarafından gerçekleştirilmediği,

bu durumda faaliyette olmayan Belediye tarafından işletmesi devam etmeyen barınağın binalarının kaldırılmayıp fiilen zeminde bulunduğu, bu durumda müdahalenin Kaymakamlık ve Özel İdare tarafından başlatılmış ve binalar kaldırılmayıp aynı Kurumlar tarafından devam ettirildiği gerekçesiyle Kaymakamlık ve İl Özel İdare yönünden davanın kabulüne, Belediye Başkanlığı yönünden ise reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin 16.04.2013 tarihli ve 2012/125 Esas, 2013/112 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... İdaresi vekili, davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesi 26.02.2015 gün ve 2014/10319 Esas, 2015/996 Karar sayılı ilâmında; "Mahkemece kısa kararda da gerekçeli kararda da davanın, davalı ... Belediyesi yönünden reddine, diğer davalılar yönünden kabulüne karar verilmiş, ancak davanın konusu olan, el atmanın önlenmesi ve kal yönünden hem kısa kararda hem de gerekçeli kararda bir karar verilmemiş olması kararın infazını imkansız hale getireceğinden usül ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir" gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin, 30.03.2016 tarihli ve 2016/45 Esas, 2016/89 Karar sayılı kararıyla; ... barınağının ve barınağa ait binaların yapılması ile kurulması işlemlerinin Kaymakamlık Makamı tarafından gerçekleştirilerek inşaat ihalesinin İl Özel İdaresi tarafından yapıldığı, dosya kapsamında ormana tecavüzlü olduğu anlaşılan ... barınağının kâl-i suretiyle davacıya ait orman vasfında bulunan İzmir ili ... ilçesi ... Köyü ... ormanı ... mevkiindeki elatmanın önlenmesine, ... barınağı ile ilgili belediyenin herhangi bir faaliyeti ispatlanamadığından davalı ... yönünden açılan davanın reddine karar verilmiştir.

E. Üçüncü Bozma Kararı

1. Mahkemenin 30.03.2016 tarihli ve 2016/45 Esas, 2016/89 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı ... Yönetimi vekili ve davalı ... Kaymakamlığını temsilen Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 04.11.2019 gün ve 2017/5016 Esas, 2019/6241 Karar sayılı ilâmında. "Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinde; dava konusu hayvan barınağına ait taşınmazın ....

Büyükşehir belediyesine tahsisi için Orman Genel Müdürlüğü ile ortak çalışmaların devam ettiği belirtilmekle Mahkemece öncelikle bu konu hakkında gerekli araştırmaların yapılarak ilgili belgeler getirtilmeli ve oluşacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır. Ayrıca dosyada mevcut davalı ... ile davalı kaymakamlık arasında imzalanan ... ...

Barınağının Faal Tutulması Hakkında protokol dikkate alınarak mahkemece yerinde keşif yapılmak suretiyle mahalli bilirkişiler dinlenerek dava konusu barınakların kim/hangi kurum tarafından yapıldığı tereddüte mahal bırakılmayacak şekilde kesin olarak belirlenmeli sonrasında ilgili protokola göre davalı belediyenin herhangi bir işlem yapıp yapmadığı tespit edilmeli ve tüm deliller toplanarak oluşacak sonuca göre karar verilmeldir." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

F. Mahkemece Üçüncü Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu orman arazisi içinde bulunan ... barınağı ve buna ait binaların yapılması ve kurulması işlemlerinin Kaymakamlık Makamı tarafından gerçekleştirildiği, inşaat ihalesinin İl Özel İdare ve ilgili alt kuruluşları tarafından yapıldığı, dosya içerisinde bulunan ... ile ... Belediyesi arasında imzalanan ... ...

Barınağının faal tutulması hakkındaki protokol, keşif esnasında dinlenen mahalli bilirkişilerin beyanları da dikkate alınarak, ... barınağının devamının sağlanması yönünde ... Belediyesinin de inşaatı yapan ... ve İl Özel İdare ile birlikte sorumluluğu bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile davalıların ... barınağı yapmak suretiyle davacıya ait orman vasfında bulunan İzmir ili ... ilçesi ...

Köyü ... ormanı ... mevkiindeki müdahalelerinin menine, orman bilirkişisi tarafından düzenlenen 14.04.2009 tarihli bilirkişi raporundaki dava konusu yer işareti ile gösterilen ... barınağının kaline, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... Kaymakamlığını temsilen Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece verilen kararın hukuka hakkaniyete, ilçede yaşayan insanların sağlık ve güvenlik haklarına, yasalara ve hayvan haklarına aykırı olduğunu ileri sürerek Mahkeme kararının müvekkili lehine bozulması istemi ile temyiz yasa yoluna başvurmuştur.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu barınakla ilgili herhangi bir faaliyetinin bulunmadığını, işletmenin Kaymakamlık tarafından yapıldığını ve Evsiz Hayvanları Koruma Derneğine bırakıldığını, 5393 sayılı Belediye Kanunu uyarınca müvekkil Belediye'nin barınak yaptırma ve işletme nedeniyle herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, dava konusu barınak için müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, Mahkemece eksik inceleme ile hukuka aykırı olarak karar verildiğini ileri sürerek Mahkeme kararının müvekkili lehine bozulması istemi ile temyiz yasa yoluna başvurmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, ormana el atmanın önlenmesi ve yıkım istemine ilişkindir.

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3/2 hükmü atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesi, 438. maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439/2 hükmünde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR