Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/474 K.2025/4628

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Ankara ili, .... ilçesi, .... Mahallesi 447 13... ve 13 parsel sayılı taşınmazlarda müvekkilinin hissedar olduğunu, 20.08.2021, 08.09.2021, 09.09.20 21... .09.2021 tarihli satış işlemleri sonucu davalı adına tescil edilen payların satış bedelinin ön alım hakkının kullanılmasını engellemek amacıyla davalı tarafından muvazaalı olarak yüksek gösterildiğini ileri sürerek, Mahkemece belirlenecek gerçek değeri karşılığında bu paylara ilişkin tapu kaydının iptaliyle müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; banka vasıtası ile önceki paydaşlara yapılan ödeme kayıtlarından anlaışacağı üzere tapudaki satış bedelinin gerçek değer olduğunu, dava konusu taşınmazın davacı ve hisselerini müvekkile satan eski paydaşlar tarafından fiilen taksim edilerek kullanıldığını, davacının dava değerini düşük göstermek suretiyle eksik harçla dava açtığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.07.2023 tarihli ve 2021/345 Esas, 2023/297 Karar sayılı kararıyla; "...davanın yasada öngörülen yasal sürede açıldığı, dosyadaki bilirkişi raporu, tanık beyanaları ve diğer delillere göre davacının bedelde muvazaa iddiasının kabul edilmediği, davacı tarafça depo bedelinin yatırıldığı..." gerekçesiyle "...davanın kabulüne, yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına... " karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda (III) numaralı bentte belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 11.12.2024 tarihli ve 2023/4094 Esas, 2024/2208 Karar sayılı kararı ile "... dava dilekçesinde harca esas değer 3.736.800,00 TL olarak gösterilmiş ise de, Mahkemece muvazaa iddiasının kabul edilmediği ve eksik kalan harcın 14.07.2023 tarihinde depo edilen 6.560.677,00 TL'lik bedel üzerinden tamamlatıldığı,

davacının muvazaa iddiası reddedildiğinden dava dilekçesindeki dava değeri ile tapudaki satış bedeli arasındaki fark üzerinden kendisini vekille temsil ettiren davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca nispi vekâlet ücretine karar verilmesi ve yargılama giderlerinin de aynı şekilde kabul ret oranına göre taraflar arasında paylaştırılması gerekirken davacı lehine vekâlet ücretine hükmedilmemiş olması ve yargılama giderlerinin tamamının davalı üzerinde bırakılmasının doğru olmadığı..." gerekçesiyle "...davalı vekilin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

yeniden hüküm tesisi ile davanın kabulüne....

3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 448.159,85 TL harçtan peşin alınan 63.815,21 TL peşin harç ve 48.224,76 tamamlama harcı olmak üzere toplam 112.039,97 TL ’nin mahsubu ile eksik kalan 336.119,88 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,

4-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 442.944,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 369.910,16 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-Davacı tarafında yapılan tebligat, yazışma, keşif ve bilirkişi ücretleri toplamı 1.632,90 TL yargılama giderinden kabul ret oranına göre 930,05 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına..." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda (IV) numaralı bentte belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

a. Hüküm bölümünde davanın açılması ile birlikte peşin olarak ve sonradan tamamlama harcı olarak müvekkili adına ödenmiş harçlara ilişkin olarak herhangi bir hüküm kurulmadığını, oysa ki tarafından yatırılmış peşin ve tamamlama harçlarının/yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine dair hüküm kurulması gerektiğini,

b. İstinaf Mahkemesi kararının bu yönden eksik olduğunu,

c. Hükme peşin ve tamamlama harçlarının davalıdan alınmasına şeklinde hüküm fıkrası eklenmek sureti ile hükmün düzeltilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde cevap dilekçesindeki nedenleri tekrarla;

a. Fiili taksim koşullarının gerçekleşmemesine karşın davanın Mahkemece kabul ediliğini, müvekkilinin kullandığı bölümde tüp satışı gerçekleştiren bir işletmenin faaliyet gösterdiğini, uydu görüntüleri incelendiğinde bu iddialarının doğru olduğunun anlaşılması gerektiğini,

b. Yargılama aşmasında dinlenen tanıkların bedele yönelik beyanlarına göre, davacı yanın ön alım hakkından feragat ettiği ve kendi teklif ettiği bedel üzerinden hisselerini satanlarla uzlaşamadığı hususunu sabit olduğunu, bu nedenle davanın kötüniyetle ikame edildiğinin kabulünün gerektiğini,

c. Davacının bedelde muvazaa iddiasına dayanarak dava açtığını, bedelde muvazaanın ispat edemediğinin Mahkeme gerekçesine yansıtıldığını, bağlı olarak ispat edilemeyen iddia nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek, kararın bozulmasına istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları ile davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı vekilinin diğer temyiz temyiz itirazlarına gelince;

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323/1-a hükmü gereğince karar ve ilâm harcı yargılama giderleri içerisinde sayılmış olup, 326/1 hükmü gereğince kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği düzenlenmiştir.

3. Somut olayda davası kabul edilen davacı tarafından yatırılan peşin ve tamamlama harcı 112.039,97 TL'nin davalıdan tahsili gerekirken bu yönde Bölge Adliye Mahkemesince hüküm kurulmadığı anlaşılmıştır. Hükmün bu nedenle bozulması gerekmekte ise de; açıklanan husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekmektedir.

VI. KARAR

1. Yukarıda (V.B.1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekili ile davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2. Yukarıda (V.B.2 ve 3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen 11.12.2024 tarihli hüküm sonucuna yeni 8. bent eklenerek "8- Davacı tarafından yatırılan 63.815,21 TL peşin harç ve 48.224,76 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 112.039,97 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine" cümlesinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,