Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/5568 K.2025/5497

Bölge Adliye Mahkemesince Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin bozma ilamına uyularak verilen karar, davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 2 00... parselde ...'ye ait 1/2 payın tapusunun iptali ile ... ... Vakfı adına tescilinin sağladığını, bu tescil kararının dayanaktan yoksun olduğunu, nüfus kayıtlarında ...'ye ait kayıt bulunamadığını ve davacının annesi olduğuna dair bir belgeye rastlanmadığını, ...'nin 1946 yılında ölümünden beri taşınmazın 1/2 hissesini davacının malik sıfatıyla kullandığını, yasa gereği vakıf mallarının zamanaşımı ile iktisabının mümkün olmadığını, ancak dava konusu taşınmazın vakfa ait bir mal olmadığını ileri sürerek vakıf adına kayıtlı 1/2 hisse üzerinde bulunan vakıf şerhinin silinmesini ve davalı vakıf adına kayıtlı tapu kaydının iptali ile 4721 sayılı TMK’nın 713/2. maddesi gereğince davacı adına tescilini dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, dava tarihi itibariyle tapu maliki olmayan diğer davalılar Hazine ve ... kızı ölü ... aleyhinde açılmış olan davanın pasif husumet nedeniyle reddi gerektiğini, dava konusu taşınmazın tapu kaydının intikalen geldiğini ve bu tür vakıf taşınmazlarında zilyetlikle iktisap imkanı olmadığını, taşınmazın vakıf malı olduğunun sabit olduğunu, ...’nin hisseleri ile ... ... ...’un hisselerinin farklı tapu kayıtlarından geldiğini, ... ...’e ait olan kayıtlarda vakıf şerhi olmadığını fakat ... hisselerinde vakıf şerhi bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ... ve davalı ... kayyımı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu hissenin vakıf adına tesciline ilişkin kararın temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiğini, davacı tarafından iade-i muhakeme ya da kanun yararına bozma yoluna gidilmeden bu davanın açılmasının mümkün olmadığını, kanun gereği mutasarrıfı mirasçısız ölen ya da kim olduğu anlaşılamayan vakfa ait taşınmazların vakfa iade edileceğinin açık olduğunu belirtmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, tapu iptali ve tescil talebi yönünden kesin hüküm nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, davacının Bodrum 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/531 Esas sayılı dosyada yargılamanın yenilenmesini talep etmekte muhtariyetine, davacının TMK’nın 713/2. maddesine dayalı talebinin ise dava konusu hissenin dava tarihi itibariyle ... adına kayıtlı olmadığı gerekçesiyle hukuki yarar yokluğundan reddine, karar vermiş; şerhin silinmesi talebi yönünden ise hisse üzerinde ayrıca bir vakıf şerhi bulunmadığı gerekçesiyle bu talep yönünden ayrıca hüküm kurmamıştır.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesi ilk kararında; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün kaldırılmasına, istinafa konu dosyanın davacısının tapu iptali ve tescil istemli davanın tarafı olmadığı ancak dosyada vakfın niteliği ile ... payının vakfa dönüp dönmeyeceği tartışılıp değerlendirilerek karar verildiğinden kararın bu dosya için güçlü delil niteliğinde olduğu,

vakfın niteliğine göre taşınmazdaki payın zilyetlikle kazanılamayacağı, tescile yönelik kesinleşen karar gözetildiğinde davanın reddine karar verilmesi sonucu itibariyle doğru ise de, Mahkemece gösterilen gerekçeler dosya kapsamına uygun olmadığından hükmün kaldırılmasına ve yeniden hüküm kurulmasına, davalı ... aleyhinde açılan davanın esastan reddine, davalı ... ve ... aleyhine açılan davanın ise pasif husumet yokluğundan reddine karar vermiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 13.11.2018 tarihli ve 2018/94 Esas, 2018/18559 Karar sayılı ilamında özetle; ...'nin (... ... eşi) mirasçı bırakıp bırakmadığının tespiti için ... ve Hazine hasım gösterilerek mirasçılık belgesi almak üzere davacı tarafa süre ve imkan verilmesi,

...'nin mirasçıları olduğunun belirlenmesi durumunda, taşınmazın diğer 1/2 payı yönünden vakıf şerhinin kaldırılmasına dair mahkeme ilamı uyarınca taşınmazın vakıf adına tescil edilmesinin yolsuz olacağı, 20 yıl malik sıfatıyla zilyetlik şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi gerektiğini, bu amaçla davacı iddiası ile davalı savunmaları doğrultusunda taraf delilleri toplanarak karar verilmesi,

pay maliki ...'nin mirasçı bırakmadan öldüğünün tespit edilmesi durumunda taşınmazın Vakıflar Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca lehine şerh bulunan ... ... ..., vakıf malı olmadığı kabul edilmesi halinde ise TMK'nın 501. maddesi gereğince Hazine'ye kalacağı, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 33. maddesi yollaması ile genel madde niteliğindeki 18. madde uyarınca devlete kalan taşınmaz mallar, tapuda kayıtlı olsun olmasın kazandırıcı zamanaşımı yolu ile iktisap edilemeyeceğinden davanın şimdiki gibi reddine karar verilmesi gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar vermiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozma İlamına Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; dava konusu taşınmazın 1/2 hissesinin maliki olan ...'nin mirasçısının tespit edilemediği, mirasçı bırakmadan ölen kişilerin mirasının tamamının Vakıflar Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca şerh bulunan ... ... ..., vakıf malı olmadığı kabul edilmesi halinde ise TMK'nın 501. maddesi gereğince Hazineye kalacağı ve 3402 sayılı Yasanın 18. maddesi gereğince devlete kalan taşınmaz malların kazandırıcı zamanaşımı ile iktisap edilemeyeceği gerekçesiyle davalı ... aleyhine açılan davanın esastan, tapu iptali ve tescil talepli davanın ise malike karşı açılması gerektiğinden dava tarihi itibarıyla kayıt maliki olmayan ... ve ... aleyhine açılan davanın ise pasif husumet yokluğundan reddine karar vermiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; bozma ilamına uyulmadığını, davada taraf olan vakfiye kayıtlarının bu gayrimenkule ait olmadığını bilen Vakıflar İdaresi’nin kendine ait olmayan bir malın kendi adına tescilini sağladığını, hükmün bozulması gerektiğini belirtmiştir. 2. Davalı ... vekili; davacı aleyhine ... Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek hükmün bozulmasını istemiştir. B.Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, tapu iptali ve tescil ile vakıf şerhinin silinmesi istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup özellikle davacı tarafından iddialarının ispat edilemediği, İlk Derece Mahkemesinin ilk kararında maktu vekalet ücretine hükmedildiği, bu hususun ... tarafından nisbi verilmesi gerektiği yönünde istinaf edilmediği, böylelikle davalı yararına maktu vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olduğu gözetilerek temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR