Yargıtay 8. Ceza Dairesi E.2021/18396 K.2024/1863

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun’un) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Suşehri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 15.06.2016 tarihli iddianamesi ile sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan dava açılmıştır. 2. Suşehri Asliye Ceza Mahkemesi'nin, 22.02.2018 tarihli kararı ile sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan 3 yıl 4 ay hapis cezası verilmiştir.

3.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesi'nin, 27.10.2020 tarihli kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan 3 yıl 5 ay 20 gün hapis cezasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafinin temyiz isteği; suçun sübut bulmadığına, müştekinin şikayetinden vazgeçtiğine, müştekinin intikam amaçlı ihbarda bulunduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Dava konusu olay; sanığın tanıma yoluyla nüfusuna kaydettirdiği 3 yaşındaki Hiranur'un kanuni temsilcisi olan katılanın bilgisi ve rızası dışında evinde tutarak mağdura yönelik kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma suçunu işlediği iddiasına ilişkindir. Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesi'nin Kabulü

Olay tarihinde; mağdur çocuğun velayeti annesinde olup sanığın rızası dışında ortak çocukları olan mağduru annesi olan katılanın bilgisi ve rızası dışında götürdüğü gerekçesiyle sanık hakkında 3 yıl 4 ay hapis cezasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesi'nin Kabulü

İlk derece mahkemesince sanık ...'nın cebir ve tehditle kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun sabit görüldüğü yönündeki tespitinde hukuka aykırılık görülmemiş ancak sanığın mağdurun babası olması nedeniyle hakkında 5237 sayılı Kanun'un 109 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (e) bendinin uygulanmaması ve sanık hakkında birden fazla cezayı arttıracak nitelikli hal bulunduğu halde temel cezanın alt hadden tayin edilmesi isabetsiz görüldüğünden mahkumiyet hükmünün kaldırılmasına ve sanık hakkında 3 yıl 5 ay 20 gün hapis cezasına karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

1.5237 sayılı Kanunun (5237 sayılı Kanun) 234 üncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçu özgü suçlardandır. Bu suçlar ancak velayet yetkisi elinden alınmış olan ana veya baba ya da üçüncü derece dahil kan hısmı olan kişilerdir.

Somut olayda, baba olan sanığın her ne kadar velayet yetkisi elinden alınmış değilse de, çocuğun 3. dereceye kadar olan kan hısımları içerisinde yer alması karşısında, sanığın gayri resmi birlikteliğinden olan ve tanıma yoluyla nüfusuna kaydettirdiği Hiranur'un kanuni temsilcisi olan Şengül Polat'ın rızası dışında evinde tuttuğu olayda fiilin 5237 sayılı Kanunun 234 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında düzenlenen çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçunu oluşturduğu gözetilmeden suç vasfında yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması hukuka aykırı bulunmuştur.

(1) nolu bozma nedenine göre;

2. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 234 üncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçunun 5560 sayılı Kanun ile değişik 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253 üncü maddesi uyarınca uzlaşma kapsamında kalması nedeniyle ceza muhakemesi şartı olan uzlaşma hükümlerinin uygulanması zorunlu olduğundan, öncelikle uzlaşma girişiminde bulunularak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden, yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması hukuka aykırı bulunmuştur.

3. Dairemizin 2020/2463 Esas sayılı dosyasında 01.10.2020 tarihli kararla, somut norm denetimi yoluyla iptal istemli başvuru üzerine Anayasa Mahkemesinin 14.01.2021 gün ve 2020/81 Esas, 2021/4 sayılı Kararı ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununa 17.10.2019 tarih ve 7188 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle eklenen geçici 5 inci maddesinin "01.01.2020 tarihi itibariyle... hükme bağlanmış ve kesinleşmiş dosyalarda .... basit yargılama usulü uygulanmaz." bölümündeki ''hükme bağlanmış" ibaresinin Anayasanın 38 inci maddesine aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 38 inci maddesinde suçun kanuniliği ve cezanın kanuniliği güvence altına alınmıştır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 7/1. maddesinde de aynı güvencelere yer verilerek "Lehe kanunun uygulanması ilkesi" benimsenmiştir.

Maddi ceza hukukuna ilişkin hükümler içeren basit yargılama usulünün "Hükme bağlanmış dosyalarda" uygulanmasını engelleyen 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanun'unun geçici 5 inci maddesinin (d) bendindeki "Hükme bağlanmış" ibaresinin basit yargılama usulü yönünden Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesi nedeniyle temyiz davasına konu dosyalarda lehe hükümler içeren 5271 sayılı Kanun'un 251 inci maddesinin üçüncü maddesinin uygulanması imkanının doğması ve bu konuda mahkemesince yeniden değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunması nedenleriyle hükmün bozulması gerekmiştir.

V. KARAR