Yargıtay 8. Ceza Dairesi E.2022/3553 K.2024/4116

Başsavcılığının 10.12.2020 tarihli ve 2020/16533 Soruşturma, 2020/10415 Karar sayılı kararı ile şikayetçinin iddiaları ile ilgili iftira suçundan şüpheli ... hakkında verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı şikayetçi vekili tarafından yapılan itiraza ilişkin Manisa 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 10.02.2021 tarihli ve 2021/408 Değişik iş sayılı kararının kesin olarak verildiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 01.06.2022 tarihli ve 2021/10170 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 23.06.2022 tarihli ve KYB-2022/82234 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 23.06.2022 tarihli ve KYB-2022/82234 sayılı kanun yararına bozma isteminin. “Dosya kapsamına göre, müştekinin, şüpheliye ait Manisa İli, ........, İlçesi, ..........,Mahallesi, 1325 Ada, 6 parselde kayıtlı arsada engelli bakım merkezi açmak için şüpheli ile 80.000,00 Türk lirası karşılığında şifahen anlaşmaları üzerine, müştekinin Manisa Valiliği Aile,

Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü Engelli Hizmetleri Birimine başvurarak özel kuruluş açma talebinde bulunmasını müteakip, şüphelinin anılan arsanın satışı için 100.000,00 Türk lirası karşılığında anlaştığı başka şahıslara söz konusu arsayı satabilmek için ve o şahısların yönlendirmesiyle müştekinin anılan arsada özel kuruluş açma başvurusunun reddedilmesini sağlamaya matuf olarak Manisa Valiliği Aile,

Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne hitaben yazdığı dilekçeyle müştekiyi tanımadığını, kendisinden habersiz olarak İl Müdürlüğüne başvuran müştekinin dolandırıcılık yapmayı amaçladığını iddia ederek müşteki hakkında soruşturma başlatılmasını sağladığının ileri sürüldüğü olay kapsamında yapılan soruşturma neticesinde, Her ne kadar Manisa Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 10/12/2020 tarihli karar ile şüphelinin doğrudan Cumhuriyet Başsavcılığına müracaat etmediği, ihbar evrakını oluşturan kurumun Manisa Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü olduğu,

atılı suçun yetkili makamlara yapılmış ihbar veya şikâyet ile gerçekleşeceği, anılan kurumun ise 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 158. maddesinde ihbar ve şikâyetlerin yapılabileceği kurumların arasında bulunmadığı, ayrıca atılı suçun özel kast altında işlenebilen suçlardan olduğu ve anayasal şikâyet hakkının kullanılması ile oluşmayacaklarından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de.

5271 sayılı Kanun'un 158. maddesinin, "(1) Suça ilişkin ihbar veya şikâyet, Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir.

(2) Valilik veya kaymakamlığa ya da mahkemeye yapılan ihbar veya şikâyet, ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir." şeklinde olduğu, Manisa Valiliği Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünün de Manisa Valiliği bünyesinde teşkilatlandığı, dolayısıyla Cumhuriyet savcılığının kabulünün aksine şikâyetin yetkili makama yapıldığı,, Manisa Valiliği Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünün de Manisa Valiliği bünyesinde teşkilatlandığı, dolayısıyla Cumhuriyet savcılığının kabulünün aksine şikâyetin yetkili makama yapıldığı,

Bunun yanı sıra Cumhuriyet savcılığı tarafından şüphelinin şikâyetinin Anayasal şikâyet hakkı kapsamında bulunduğu kabulüne karşın, müşteki tarafından dosyaya sunulan telefon görüşmesi çözümünde, şüphelinin arsasını 100.000,00 Türk lirası bedelle satın almak isteyen şahısların yönlendirmesiyle müştekiyi tanıdığı halde tanımadığını beyan ederek dolandırıcı olduğuna dair dilekçe yazdığını ikrar etmesi karşısında, öncelikle şüphelinin ifadesi alınarak,

dosyaya ibraz edilen telefon görüşmesi çözümlerinin asılları temin edilip bilirkişi vasıtasıyla çözümü yapıldıktan sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, soruşturmanın genişletilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

5271 sayılı Kanun'un inceleme konusu ile ilgili hükümleri. "Madde 158- "(1) Suça ilişkin ihbar veya şikâyet, Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir.

(2) Valilik veya kaymakamlığa ya da mahkemeye yapılan ihbar veya şikâyet, ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir." Madde 160 - (1) Cumhuriyet Savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar.

(2) Cumhuriyet Savcısı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür. Madde 170 - (1) Kamu davasını açma görevi, Cumhuriyet Savcısı tarafından yerine getirilir. (2) Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa.

Cumhuriyet Savcısı, bir iddianame düzenler. Madde 172 - (1) Cumhuriyet Savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

Madde 173 - (1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet Savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. (2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3) Sulh Ceza Hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, Cumhuriyet Başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet Savcısına gönderir. Cumhuriyet Savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) Sulh Ceza Hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet Savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir. (5) Cumhuriyet Savcısının kamu davasının açılmaması hususunda takdir yetkisini kullandığı hâllerde bu madde hükmü uygulanmaz." Şeklinde düzenlemeler içermektedir. 2. Belirtilen yasal düzenlemeler ışığında inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde.

Şikayetçinin şüpheliye ait arsada engelli bakım merkezi açmak için şüpheli ile şifahen anlaşmaları üzerine, şikayetçinin Manisa Valiliği Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü Engelli Hizmetleri Birimine başvurarak özel kuruluş açma talebinde bulunmasını müteakip, şüphelinin Manisa Valiliği Aile,

Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne hitaben yazdığı dilekçeyle şikayetçiyi tanımadığını, kendisinden habersiz olarak İl Müdürlüğüne başvuran şikayetçinin dolandırıcılık yapmayı amaçladığını iddia ederek hakkında soruşturma başlatılmasını sağladığının ileri sürüldüğü olay kapsamında, Manisa Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 10.12.2020 tarihli karar ile şüphelinin doğrudan Cumhuriyet Başsavcılığına müracaat etmediği, ihbar evrakını oluşturan kurumun Manisa Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü olduğu,

atılı suçun yetkili makamlara yapılmış ihbar veya şikâyet ile gerçekleşeceği, anılan kurumun ise 5271 sayılı Kanun'un 158 inci maddesinde ihbar ve şikâyetlerin yapılabileceği kurumların arasında bulunmadığı, ayrıca atılı suçun özel kast altında işlenebilen suçlardan olduğu ve anayasal şikâyet hakkının kullanılması ile oluşmayacaklarından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de.

5271 sayılı Kanun'un 158 inci maddesi uyarınca Manisa Valiliği Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünün Manisa Valiliği bünyesinde teşkilatlandığı, dolayısıyla Cumhuriyet Savcılığının kabulünün aksine şikâyetin yetkili makama yapıldığı gözetilerek, yürütülecek etkin soruşturma sonucuna göre şüphelinin hukukî durumunun tayin ve takdir edilmesi gerektiği gözetilmeden verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine, itirazın kabul edilmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde reddine karar verilmesi, hukuka aykırı bulunmakla Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. Manisa