Yargıtay 8. Ceza Dairesi E.2023/2474 K.2024/8491

Samsun Cumhuriyet Başsavcılığının 28.09.2020 tarihli talepnamesi ile hükümlü hakkında 6136 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinin birinci fıkrası, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 250 nci maddesinin dördüncü fıkrası,

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 52 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 6 ay hapis ve 300,00 TL cezalandırılmasına ilişkin hükmün açıklanmasının geri bırakılması talebine istinaden Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 28.09.2020 tarihli kararı ile talepname doğrultusunda 6 ay hapis ve 300,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği,

denetim süresi içerisinde hükümlünün kasten yeni bir suç işlemesi nedeniyle Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 24.10.2022 tarihli kararı ile 6136 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinin birinci fıkrası, 5271 sayılı Kanun'un 250 nci maddesinin dördüncü fıkrası, 251 inci maddesinin üçüncü fıkrası, 5237 sayılı Kanun'un 52 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 4 ay 15 gün hapis ve 220,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş ve bu kararın itiraz edilmeksizin 16.11.2022 tarihinde usulüne uygun şekilde kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 12.05.2023 ve 2022/31794 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.07.2023 tarihli ve KYB-2023/62079 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.07.2023 tarihli ve KYB-2023/62079 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “Dosya kapsamına göre,

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesi uyarınca açıklanması geri bırakılan hükmün, sanığın denetim süresi içinde yeni bir suç işlemesi sebebiyle yeniden ele alınıp hükmün açıklanmasına karar verildiğinde, aynı Kanun'un 231/11. maddesi hükmü uyarınca önceki hükümde değişiklik yapılmadan aynen açıklanması, ancak kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumu değerlendirilerek,

cezanın yarısına kadar belirlenecek bir kısmının infaz edilmemesi ya da koşullarının varlığı halinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesi veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine dair cezanın bireyselleştirilmesi hükümlerinin tatbik edilebileceği, bunun dışındaki hususlarda hükmün değiştirilemeyeceği gözetilmeden, denetim süresi içerisinde suç işlediği anlaşılan sanık hakkında hükmün aynen açıklanması ile yetinilmesi gerekirken,

basit yargılama usulü uygulanmak suretiyle tayin olunan cezadan 5271 sayılı Kanun'un 251/3. maddesi uyarınca indirim uygulanmak suretiyle önceden verilmiş sonuç ceza olan 6 ay hapis ve 300,00 Türk lirası adlî para cezasından farklı olarak 4 ay 15 gün hapis ve 220,00 Türk lirası adli para cezası belirlenmesinde,

Diğer yandan;

5271 sayılı Kanun'un 251/1. maddesinde yer alan "Asliye ceza mahkemesince, iddianamenin kabulünden sonra adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebilir.

(Ek cümle:8/7/2021-7331/23 md.) 175 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca duruşma günü belirlendikten sonra basit yargılama usulü uygulanmaz." şeklindeki düzenleme nazara alındığında, basit yargılama usulünün ancak iddianameye dayalı olarak açılan kamu davalarında uygulanabileceği, somut olayda ise, gerek Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 28/09/2020 tarihli hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı gerekse de aynı Mahkemece verilen 24/10/2022 tarihli hükmün açıklanması kararının iddianameye dayalı olarak açılan kamu davaları neticesinde verilmediği cihetle,

seri muhakeme usulüne tabi yargılama neticesinde sanık hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının açıklanmasına ilişkin yargılamada basit yargılama usulünün uygulanamayacağı gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde, isabet görülmemiştir.” şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. Samsun Cumhuriyet Başsavcılığının 28.09.2020 tarihli talepnamesi ile hükümlü hakkında 6136 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinin birinci fıkrası, 5271 sayılı 250 nci maddesinin dördüncü fıkrası, 5237 sayılı Kanun'un 52 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 6 ay hapis ve 300,00 TL cezalandırılmasına ilişkin hükmün açıklanmasının geri bırakılması talebine istinaden Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 28.09.2020 tarihli kararı ile seri muhakeme usulüne tabi talepnamenin kabulü ile talepname doğrultusunda 6 ay hapis ve 300,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği,

denetim süresi içerisinde hükümlünün kasten yeni bir suç işlemesi nedeniyle Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 24.10.2022 tarihli kararı ile basit yargılama usulü uygulanmak suretiyle 6136 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinin birinci fıkrası, 5271 sayılı Kanun'un 250 nci maddesinin dördüncü fıkrası, 251 inci maddesinin üçüncü fıkrası, 5237 sayılı Kanun'un 52 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 4 ay 15 gün hapis ve 220,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına

karar verilmiş ve bu kararın itiraz edilmeksizin 16.11.2022 tarihinde usulüne uygun şekilde kesinleştiği belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun'un "Basit yargılama usulü" başlıklı 251 inci maddesinin, inceleme konusu ile ilgili olan birinci fıkrası;

"(1) Asliye ceza mahkemesince, iddianamenin kabulünden sonra adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebilir."

6136 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinin birinci fıkrası;

"(1) Bu Kanun hükümlerine aykırı olarak ateşli silahlarla bunlara ait mermileri satın alan veya taşıyanlar veya bulunduranlar hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis ve otuz günden yüz güne kadar adlî para cezasına hükmolunur."

Şeklindeki düzenlemeler uyarınca basit yargılama usulünün, üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda uygulanabileceği, hükümlünün eyleminin 6136 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen suça temas ettiği, dolayısıyla atılı suça ilişkin basit yargılama usulü uygulanamayacağı gibi, basit yargılama usulünün iddianame ile açılan kamu davalarında uygulanabileceği,

somut olayda seri muhakeme usulüne tabi olan suçu nedeniyle hükümlü hakkında bu usulün uygulanmasına dair teklifi kabul etmesi üzerine talepname düzenlendiği ve Mahkemece talepname doğrultusunda cezalandırılmasına ilişkin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği anlaşılmakla, talepname ile açılan davada basit yargılama usulü uygulanamayacağı, ayrıca 5271 sayılı Kanun'un 231 inci maddesi uyarınca açıklanması geri bırakılan hükmün, hükümlünün denetim süresi içinde yeni bir suç işlemesi sebebiyle yeniden ele alınıp açıklanmasına karar verildiğinde,

aynı Kanun'un 231 inci maddesinin on birinci fıkrası uyarınca önceki hükümde değişiklik yapılmadan aynen açıklanması, ancak kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getirmeyen hükümlünün durumu değerlendirilerek, cezanın yarısına kadar belirlenecek bir kısmının infaz edilmemesi ya da koşullarının varlığı halinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesi veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine dair cezanın bireyselleştirilmesi hükümlerinin tatbik edilebileceği, bunun dışındaki hususlarda hükmün değiştirilemeyeceği gözetilmeden, yasal zorunluluk hali de bulunmadığı halde, inceleme konusu hükümde,

seri muhakeme usulü uygulanarak hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen hükümlü hakkında, denetim süresi içerisinde kasıtlı suçtan mahkûm edildiğinin ihbarı üzerine dosyanın yeniden ele alınmasını müteakip, önceki hükümde değişiklik yapılmadan aynen hükmün açıklanması yerine atılı suçun ayrıca basit yargılama usulü kapsamında olduğundan bahisle basit yargılama usulü de uygulanması suretiyle mahkumiyetine karar verilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR