Yargıtay 8. Ceza Dairesi E.2023/3327 K.2024/9997

Patnos 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 10.11.2022 tarihli ve 2019/188 Esas, 2022/495 Karar sayılı sanık hakkında 6136 sayılı Kanun'a aykırılık suçundan 6136 sayılı Kanun'un 13/1. maddesi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 62. maddesi uyarınca 10 ay hapis ve 500,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 231/5. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararının, itiraz olunmaksızın 25.01.2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 14.07.2023 tarihli ve 2023/8246 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.09.2023 tarihli ve KYB-2023/85447 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

A. Kanun Yararına Bozma İstemi

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.09.2023 tarihli ve KYB-2023/85447 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"Dosya kapsamına göre, Patnos Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 25/03/2019 tarihli ve 2019/143 sayılı iddianame ile sanık ruhsatsız ateşli silahlarla mermileri satın alma veya taşıma veya bulundurma suçundan cezalandırılması için kamu davası açılmadığı halde, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 225/1. maddesinde yer alan, "Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir." şeklindeki düzenlemeye aykırı olarak, hakkında açılmış dava bulunmayan anılan suçtan sanığın cezalandırılmasına karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1. Patnos Cumhuriyet Başsavcılığının 25.03.2019 tarihli iddianamesi ile sanık ... hakkında kasten yaralamaya teşebbüs suçundan cezalandırılması istemi ile kamu davası açıldığı, inceleme dışı sanık ... hakkında ise aynı iddianame ile kasten yaralama ve 6136 sayılı Kanun'a aykırılık suçlarından cezalandırılması istemi ile kamu davası açıldığı anlaşılmıştır.

2. Patnos 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 10.11.2022 tarihli kararı ile sanık ... hakkında kasten yaralama suçundan 10 ay 3 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına; 6136 sayılı Kanun'a aykırılık suçundan ise 10 ay hapis ve 500,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

3. Ceza muhakemesi hukukumuzda mahkemelerce bir yargılama faaliyetinin yapılabilmesi ve hüküm kurulabilmesi için yargılamaya konu edilecek eylemle ilgili, usulüne uygun olarak açılmış bir ceza davası bulunması gerekmektedir. 5271 sayılı Kanun'un 170/1. maddesi uyarınca ceza davası, dava açan belge niteliğindeki icra ceza mahkemesine verilen şikâyet dilekçesi, son soruşturmanın açılması kararı gibi istisnai hükümler dışında kural olarak Cumhuriyet savcısı tarafından düzenlenecek bir iddianame ile açılır.

4. 5271 sayılı Kanun'un inceleme konusu ile ilgili olan 170/4. maddesi "İddianamede, yüklenen suçu oluşturan olaylar, mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanır." şeklinde; aynı Kanun'un 225. maddesi "Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir. Mahkeme, fiilin nitelendirilmesinde iddia ve savunmalarla bağlı değildir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Buna göre, hangi fail ve fiili hakkında dava açılmış ise, ancak o fail ve fiili hakkında yargılama yapılarak hüküm verilebilecektir. İddianamede açıklanan ve suç oluşturduğu iddia olunan eylemin dışına çıkılması, dolayısıyla davaya konu edilmeyen fiil veya olaydan dolayı yargılama yapılması ve açılmayan davadan hüküm kurulması kanuna açık aykırılık oluşturacaktır.

Öğretide “davasız yargılama olmaz” ve “yargılamanın sınırlılığı” olarak ifade edilen bu ilke uyarınca hâkim, ancak hakkında dava açılmış bir fiil ve kişi ile ilgili yargılama yapabilecek ve önüne getirilen somut uyuşmazlığı hukuki çözüme kavuşturacaktır.

5. İnceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde, Patnos Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen 25.03.2019 tarihli iddianamenin içeriğinde sanık hakkında 6136 sayılı Kanun'a aykırılık suçundan cezalandırılması istemiyle herhangi bir anlatım yer almadığı gibi bu suçtan sevk maddesinin de bulunmadığı dolayısıyla usulüne uygun açılmış bir davanın olmadığı anlaşılmakla, sanığın 6136 sayılı Kanun'a aykırılık suçundan cezalandırılmasına ve hükmolunan cezanın açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi Kanun'a aykırı olup kanun yararına bozma istemi yerinde görülmüşür.

II. KARAR