Yargıtay 8. Ceza Dairesi E.2023/5024 K.2025/2001

İftira ve resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçlarından hükümlü ... hakkında Ardahan Asliye Ceza Mahkemesinin 10.04.2023 tarihli ve 2022/1283 Esas, 2023/506 Karar sayılı kararı ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 2671, 269/3, 62/1.maddeleri uyarınca 2.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve 5237 sayılı Kanun'un 206/1, 62/1. maddeleri uyarınca 1.500,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin hükümlerin 10.04.2023 ve 30.05.2021 tarihlerinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 31.10.2023 tarihli ve 2023/16600 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.12.2023 tarihli ve KYB-2023/116722 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.12.2023 tarihli ve KYB-2023/116722 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"1-5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 225. maddesindeki. "Hüküm ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir.

Mahkeme fiilin nitelendirilmesinde iddia ve savunmalarla bağlı değildir." şeklindeki düzenleme gereğince, hükmün konusu duruşmanın neticesine göre iddianamede gösterilen fiil ve failden ibaret olup, iddianamede açıklanan ve suç oluşturduğu ileri sürülen fiilin dışına çıkılarak açılmayan davadan yargılama yapılıp hüküm kurulmasının mümkün bulunmadığı gözetildiğinde, Ardahan Cumhuriyet Başsavcılığının 05/12/2022 tarihli ve 2021/1103 esas sayılı iddianamesi ile sanık ... hakkında iftira suçundan kamu davasının açıldığı, resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçundan dolayı iddianamede anlatım ve sevk maddesi bulunmadığı,

bu nedenle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 170. maddesine uygun olarak açılmış bir dava bulunmadığının anlaşılması karşısında, hükmün konusunun iddianamede gösterilen eylemle sınırlı olduğu gözetilmeden, dava konusu dışına çıkılarak sanığın resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçundan yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesinde,

2-28/06/2014 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun’un 81. maddesi ile değişik 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 106/3. maddesinde yer alan “Hükümlü, tebliğ olunan ödeme emri üzerine belli süre içinde adli para cezasını ödemezse, Cumhuriyet savcısının kararı ile ödenmeyen kısma karşılık gelen gün miktarı hapis cezasına çevrilerek, hükümlünün iki saat çalışması karşılığı bir gün olmak üzere kamuya yararlı bir işte çalıştırılmasına karar verilir.

Günlük çalışma süresi, en az iki saat ve en fazla sekiz saat olacak şekilde denetimli serbestlik müdürlüğünce belirlenir.

Hükümlünün hakkında hazırlanan programa ve denetimli serbestlik görevlilerinin bu kapsamdaki uyarı ve önerilerine uymaması hâlinde, çalıştığı günler hapis cezasından mahsup edilerek kalan kısmın tamamı açık ceza infaz kurumunda yerine getirilir.” şeklindeki düzenlemeye aykırı olarak, hükümde infaz yetkisini kısıtlayacak şekilde verilen adli para cezalarının ödenmemesi durumunda hapse çevrileceğine karar verilmesinde, isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. (1) Numaralı İstem Yönünden

1. Ardahan Cumhuriyet Başsavcılığının 05.12.2022 tarihli iddianamesi ile hükümlü ... hakkında iftira suçundan cezalandırılması istemi ile kamu davası açıldığı ancak Ardahan Asliye Ceza Mahkemesinin 10.04.2023 tarihli kararı ile hükümlü hakkında hem iftira suçundan hem de resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçlarından mahkumiyet kararı verildiği anlaşılmıştır.

2. Ceza muhakemesi hukukumuzda mahkemelerce bir yargılama faaliyetinin yapılabilmesi ve hüküm kurulabilmesi için yargılamaya konu edilecek eylemle ilgili, usulüne uygun olarak açılmış bir ceza davası bulunması gerekmektedir.

3. 5271 sayılı Kanun'un 170/1. maddesi uyarınca ceza davası, dava açan belge niteliğindeki icra ceza mahkemesine verilen şikâyet dilekçesi, son soruşturmanın açılması kararı gibi istisnai hükümler dışında kural olarak Cumhuriyet savcısı tarafından düzenlenecek bir iddianame ile açılır.

5271 sayılı Kanun'un inceleme konusu ile ilgili olan 170/4. maddesinde; "İddianamede yüklenen suçu oluşturan olaylar, mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanır." düzenlemesine yer verilmiştir. 5271 sayılı Kanun'un 225. maddesi ise; "Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir. Mahkeme, fiilin nitelendirilmesinde iddia ve savunmalarla bağlı değildir.” şeklinde düzenlenmiştir.

4. Bu yasal düzenlemeler gereğince hangi fiil ve fail hakkında dava açılmış ise, ancak o fail ve fiil hakkında yargılama yapılarak hüküm verilebilecektir. İddianamede açıklanan ve suç oluşturduğu iddia olunan eylemin dışına çıkılması, dolayısıyla davaya konu edilmeyen fiil veya olaydan dolayı yargılama yapılması ve açılmayan davadan hüküm kurulması kanuna açık aykırılık oluşturacaktır. Öğretide “davasız yargılama olmaz” ve “yargılamanın sınırlılığı” olarak ifade edilen bu ilke uyarınca hâkim, ancak hakkında dava açılmış bir fiil ve kişi ile ilgili yargılama yapabilecek ve önüne getirilen somut uyuşmazlığı hukuki çözüme kavuşturacaktır.

5.İnceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde, 05.12.2022 tarihli iddianame içeriğinde, hükümlü hakkında resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçundan açılmış bir dava olmadığı halde, iftira suçunun yanı sıra atılı suçtan da hükümlünün mahkumiyetine kararı verilmesi, Kanun'a aykırı olup kanun yararına bozma istemi yerinde görülmüştür.

B. (2) Numaralı İstem Yönünden

Hükümlü hakkında iftira suçundan kurulan hükümde 5275 sayılı Kanunun 106/3. maddesinde 6545 sayılı Kanunla yapılan değişiklik karşısında, infazda yetkiyi kısıtlayacak şekilde adli para cezasının ödenmemesi durumunda ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceğine karar verilmesi Kanun'a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmekle, 5271 sayılı Kanun’un 309/4-d maddesi uyarınca bahse konu hukuka aykırılık Yargıtay tarafından giderilmiştir.

III. KARAR

A. (1) Numaralı İstem Yönünden

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. Ardahan Asliye Ceza Mahkemesinin, 10.04.2023 tarihli ve 2022/1283 Esas, 2023/506 Karar sayılı kararının resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçundan kurulan hüküm yönünden 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, 3. 5271 sayılı Kanun'un 309/4-d maddesi gereğince Mahkemece resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçundan hükmedilen bu CEZANIN KALDIRILMASINA,

B. (2) Numaralı İstem Yönünden

a)İftira suçundan kurulan hüküm yönünden yapılan incelemede;

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Ardahan Asliye Ceza Mahkemesinin, 10.04.2023 tarihli ve 2022/1283 Esas, 2023/506 Karar sayılı kararının iftira suçundan kurulan hüküm yönünden 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

3. 5271 sayılı Kanun'un 309/4-d maddesi uyarınca bozma nedeninin daha hafif bir cezayı gerektirdiği belirlendiğinden; hükümden "para cezasının ödenmemesi halinde ödenmeyen adli para cezasının hapis cezasına çevrileceğinin sanığa ihtarına" ibaresinin çıkartılmasına, hukuka aykırılığın bu şekilde giderilmesine, kararın diğer kısımların aynen bırakılmasına,”

b) Resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçundan kurulan hüküm yönünden yapılan incelemede;

(1) numaralı isteme ilişkin kararın içeriğine göre, resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçundan kurulan hükümle ilgili bu isteme ilişkin olarak KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,