Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2010/1634 K.2010/4401

... ile Hazine aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının reddine dair ... Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 20.01.2010 gün ve 70/3 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

KARŞI OY

Davacı asil 07.10.2009 tarihli dava dilekçesinde; dava konusu 312 ada 1 parselde kayıtlı yıkık ev ve bahçesinin kadastro çalışmaları sırasında Hazine adına tespit ve tescil edildiğini, ben bu yaşıma kadar adayı hiç terk etmedim. Hatta taşınmazın bulunduğu Dereköy’de yıllarca annemle birlikte kahvecilik yaptım. Dolayısıyla taşınmaz bana aittir, Davalı Hazine adına kadastro yoluyla oluşturulan tapu kaydının iptal edilerek adıma tescil edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Hazine, kadastro tespitinin doğru olduğunu, Gökçeada da bulunan taşınmazların büyük bölümünün kendi haline terk edildiğini, davacının bu yerle bağlantısını ispatlaması gerektiğini açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, mahallinde yapılan keşif tutanağına, dinlenen mahalli bilirkişi, davacı tanığının anlatımı ve davacının keşif zabtına geçen beyanları dikkate alınarak; dava konusu taşınmazın 1974’lü yıllardan itibaren hak sahipleri tarafından kendi haline bırakılarak terk edildiği, yaklaşık 30 yıl bu vaziyette kaldığı, bu işlemin iradi terk olduğu açıklanarak davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili, yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu açıklayarak kararın bozulmasını istemiştir.

Toplanan deliller tüm dosya kapsamından; dava konusu taşınmaza ait kadastro tutanağının getirildiği görülmüştür. 312 ada 1 nolu parselin 138 m2 olarak bahçeli harap bina niteliğiyle, belgesizden, 27.07.2003 tarihinde, Hazine adına tespitinin yapıldığı ve itirazsız olarak 29.05.2009 tarihinde kesinleşerek idare adına kayıtlandığı görülmüştür.

Mahallinde 08.12.2009 tarihinde keşif yapılmıştır.

Dinlenen mahalli bilirkişi özetle, dava konusu taşınmazın bitişiğindeki 312 ada 2 nolu parselde doğduğunu, 1970 yılına kadar o binada yaşadığını, 1970’den 2000 yılına kadar Yunanistan’a göç ettiğini, bu taşınmazda 1970’li yıllara kadar iki katlı bir ev bulunduğunu, dava konusu bu yerde yaşlı bir ailenin yaşamakta olduğunu, o kişilerin ölmeleri nedeniyle bu evin kendi halinde kaldığını, şu anda zeminde binanın kalıntılarının mevcut olduğunu, davacının anne ve babasının yaşadığı yer olup olmadığını bilmediğini, davacının da bu evde yaşayan kişilerin çocukları olduğunu hatırlayamadığını,

davacının o kişilerle ne gibi bir bağlantısı olduğunu bilemediğini açıklamıştır. Aynı bilirkişi ek beyanında ise 1970’li yıllardan itibaren keşfi yapılan binada kimsenin oturmamış olduğunu söylemiştir. Diğer mahalli bilirkişi; dava konusu yapılan binanın sahiplerini hatırlamadığını, bu binanın ne zaman yıkıldığını bilmediğini, başkaca bilgisinin olmadığını açıklamıştır.

Davacı tanığı keşfi yapılan yerdeki yıkılan binanın kimlere ait olduğunu ve davacının bu yerle bir bağlantısının olup olmadığını bilmediğini söylemiştir.

Davacı asil keşif zabtına geçen beyanında dayısı ile annesinin 1970’li yıllarda öldüğünü, annesine kaldıktan sonra kendisine intikal ettiğini, 1974 yılında İstanbul’dan adaya geldikten sonra nüfusun kalabalık olması nedeniyle başka bir eve taşındıklarını, o yıldan itibaren bu evin kendi haline bırakıldığını şu anda da yıkılmış vaziyette olduğunu beyan etmiştir. Fenni bilirkişi ve inşaatçı bilirkişi raporlarını sunmuşlardır.

İnşaat mühendisi dava konusu taşınmazın içerisinde bulunan ve yıkık vaziyette olan taş binanın taban alanının 19.89 m2 olduğunu belirlemiştir.

Duruşmada dinlenen davacı tanığı davacıyı tanıdığını, davacının annesi ve anneannesinin birlikte bu evde oturduklarını, anneannesinin öldükten sonra annesine kaldığını, annesinden de davacıya kaldığını, ancak Kıbrıs Barış Harekatından önce bu evde insanların yaşamakta olduğunu, sonrasında kendi halinde kalması nedeniyle yıkıldığını bildiğini açıklamıştır. Dosyadaki tüm bilgi ve belgeler bundan ibarettir.

Bu durumda, davacı dava dilekçesinde açıklandığı üzere doğumundan dava tarihine kadar...’yı hiç terk etmediğini halen, dava konusu taşınmazın bulunduğu Dereköy’de kahvecilik yaptığını, açıklamıştır. Aynı davacı, keşif zabtındaki beyanında dava konusu evde 1974 yılına kadar ikamet ettiklerini, nüfuslarının kalabalık ve bu evin küçük olması nedeniyle başka bir eve taşınıldığı için bu evin kendi haline bırakıldığını ve şuanda da yıkıldığını söylemiştir.

Mahalli bilirkişiler davacının bu evde oturup oturmadığını bilmediklerini, oturan kişilerle de bağlantısını kuramadıklarını söylemişlerdir. Davacı tanığı da aynı mealde beyanda bulunmuştur. Açıklanan olgular mahkemenin ve tarafların kabulündedir.

Uyuşmazlık Hazine adına tespit ve tescil edilen bu yerine evveliyatının davacının anneannesi ve annesine dolayısıyla davacıya ait olup olmadığı ve 1974 yılından itibaren davanın açıldığı 2009 yılına kadar zilyetliğin kesilip kesilmediğinde toplanmaktadır.

Hemen belirtmek gerekir ki; davacı ...’da doğmuş ve kesintisiz olarak Gökçeada’da yaşamaktadır. Mahalli bilirkişi ve tanık anlatımlarına göre davacı ve miras bırakanlarının dava konusu yerle bağlantısı sağlanamamıştır. Bir an için sağlandığı açıklansa bile en çok 1974 yılına kadar bu evde ikamet etmişler miras bırakanların ölümü ile davacı bu yerle hiçbir şekilde ilgilenmemiş, aynı köyde yaşamasına rağmen evin harap olup yıkılmasına seyirci kalmıştır.

Kaldı ki, davacı 1974 yılında yapılan Kıbrıs Barış Harekatı sırasında ve sonrasında da bu köyde yaşamını sürdürmüştür. Dolayısıyla Yunanistan’a gitmesi diye de bir şey de söz konusu değildir. Tüm bunlardan öte, davada dava koşulu da söz konusudur. Şöyle ki, davacının kendi anlatımları ile mahalli bilirkişi beyanlarının bir an için lehe yorumu yapılsa bile en çok 1970’li yıllara kadar anneannesi, annesi ve davacı ikamet etmiştir.

Öyle ise davacının başka kardeşlerinin ya da dayı veya teyzelerinin bulunması onlar ölmüş veya ülkeden ayrılmış olsalar dahi mirasçılarının bulunması olasıdır.

Esasen, çoğunluk görüşünde yazılı olduğu üzere “arsaya dönüştüğü ve dairenin uygulaması gereği arsa niteliğinde olan yerler üzerinde sürdürülen zilyetliğin ekonomik amaca uygunluğu aranmaz.” biçimindeki görüşe katılmak mümkün değildir.

Şöyle ki; taşınmaz Dereköy köyünde bulunmaktadır. Köylerin imar planları yoktur. 3194 sayılı İmar Yasasına göre, bir taşınmazın arsa vasfını kazanabilmesi için Büyükşehir ya da belediyenin 1/1000 ölçekli imar planları içerisinde bulunması ve kesinleşmiş olması gerekir. Bu sebeple taşınmazın bu konuda yetkin olmayan bilirkişilerin görüşüne katılarak arsa olarak nitelendirilmesi belirtilen yasanın kapsamı gereğince mümkün olamaz.

Kaldı ki, TMK. nun 713/1 maddesine göre, tapu kütüğünde kayıtlı olmayan bir taşınmazın kazanılması için davasız ve aralıksız olarak yirmi yıllık sürenin dolması gerekir. Yine, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14. maddesi uyarınca koşulların gerçekleşmesi, aynı kanunun 17. maddesi gereğince de imar ihyanın tamamlanması zorunludur. Esasen arsa ile ilgili yasal dayanağı olan düşünce 3402 sayılı Kanunun 17. maddesinin son cümlesinde de kendisini göstermektedir.

Dairenin çoğunluğunun görüşünün aleyhine taşınmazın bir an için arsa niteliği dikkate alındığında (arsa nitelikli yerler tarıma ve ekonomik yarar sağlamaya) elverişli yerler olmadığından ve rant amaçlı bulunduğundan böyle bir yer üzerinde 713/1, 3402 sayılı Yasanın 14. maddesindeki koşulların gerçekleşmediği düşünülerek davanın öteki koşulları araştırılmadan reddedilmesi gerekir.

Hal böyle olunca, mahalli mahkemenin red kararı somut olaya, dosyadaki tüm delillere usul ve ilgili yasalara uygundur. Kaldı ki, olayları en iyi bilen yerel mahkeme hakimleridir. Yargıtay önüne gelen olaylarda ve davalarda kanunlar ya da ilgili içtihatlara uygunluk denetimini yapar. Yerel mahkeme gibi araştırma ve soruşturma yapmaması gerekir. Bu sebeplerle, Dairenin sayın çoğunluğunun görüşlerine katılmam mümkün olmamıştır. Mahalli mahkeme kararının onanması gerektiği kanaatindeyim. 28.09.2010