Davacılar vekili, 1138 ada 26 sayılı parselde pay maliki bulunan davalılardan ... ve ... adına tapuda kayıtlı bulunan payların 743 sayılı TKM.nin 639/2. maddesi gereğince tapu kaydının hukuki değerini yitirmesi nedeniyle iptali ile vekil edenleri adına 1/5’er pay oranında tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davaya katılması sağlanan davalı Hazine vekili, taraflar arasında daha önce açılan birden fazla dava bulunduğunu, kesin hüküm teşkil ettiğini açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Davalı ...’e tayin edilen kayyım vekili, davalıların kim olduğunun belli olduğunu bildirerek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Davalı ... vekili, açılan davanın yersiz olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, “…Davalı ....’nin mirasçılarının bulunduğunu, hakkında alınmış gaiplik kararı bulunmadığını, kim olduğu bilinmeyen kişi de olmadığını, bu hissenin satın alındığına ilişkin belgeler ibraz edilmiş ise de tapulu yerlerin haricen satın alınamayacağını ve bu satışların geçersiz olduğunu” gerekçe göstermek suretiyle ...’ye karşı açılan davanın reddine, ...’e karşı açılan davanın ise kabulüne, bu hissenin istek gibi davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesi üzerine; hüküm, kayyım, Hazine ve davacılar vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.
Dava, TMK.nun 713/2. maddesi gereğince açılan mülkiyetin aktarılmasına ilişkin tapu iptali ve tescil davasıdır. Mahkemece, ...'ye yönelik davanın reddine, ...’e karşı açılan davanın kabulüne karar verilmiş ise de, davada taraf teşkili sağlanamadığı gibi yapılan araştırma ve inceleme de hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.
Davacılar vekili, TMK.nun 713/2.fıkrasına dayalı olarak tapu kaydının iptali istenen paylar yönünden hukuki değerini yitirdiği gerekçesiyle iptal ve tescil isteğinde bulunmuş, ancak TMK.nun 713/2. fıkrasında belirtilen üç ayrı hukuki sebepten hangisine dayandığını dava dilekçesinde açıklamadığı gibi, yargılama oturumlarında da bir açıklamada bulunmamış ve bu yönde verilmiş bir dilekçeye de rastlanmamıştır. Mahkemece de bu husus üzerinde durulmamıştır.
Bu bakımdan TMK.nun 713/2.fıkrasında açıklanan ve her biri başlı başına birer hukuki sebep teşkil eden (ölüm, gaiplik ve tapu kaydından maliki kim olduğu anlaşılamayan sebeplerden hangisine dayandığı) sebepler yönünden HUMK.nun 213 ve 230. maddeleri gereğince davacılar vekili isticvaba davet edilerek bu konuda görüşünün alınması ve imzasıyla onaylanmasının düşünülmesi gerekmektedir.
Öte yandan, 1138 ada 26 parselin dosya arasında bulunan tapu kaydında, “Merhume ...’un Yel Değirmeni Camii Şerifinden İmam Olanlara Galle ve Tevliyeti Vakfından icareli” ibaresinin yer aldığı, bundan ayrı anılan ada ve parsele ait kadastro beyannamesinin vasfı kısmında da “merhume ... ve Yel Değirmeni Camii Meşruta Vakfından” açıklamasına yer verildiği görülmektedir. Açıklanan bu durum karşısında taşınmazın vakfa ait olduğu anlaşıldığından öncelikle davanın Vakıflar Genel Müdürlüğüne yöneltilmesi, davaya katıldıkları takdirde delillerini sunmaları için kendilerine süre ve imkan tanınması, böylece taraf teşkilinin sağlanması gerekir.
Bundan başka, tapuda kayıtlı taşınmazlar hakkında açılan davalarda, kural olarak, dava kayıt malikine yöneltilerek açılır, kayıt maliki ölmüş ise alınacak veraset belgesinde bulunan mirasçılarına yöneltilmesi gerekir. Somut olayda, davalı gösterilen ...’ün sağ olup olmadığı bilinmediği gibi ölü olup olmadığı da dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden anlaşılmamaktadır.
Bu yönde mahkemece araştırma yapılması ve sağlıklı bir sonuca ulaşıp davada taraf teşkilinin sağlanması gerekirken ...’e kayyım tayin edilmek suretiyle taraf teşkilinin sağlanması yoluna gidilmesi ve davanın bu haliyle yürütülmesi de az önce yapılan açıklamalara, usul ve kanuna aykırıdır. Hazinenin TMK.nun 501. maddesi gereğince son mirasçı sıfatıyla davaya katılmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Kabul şekline göre de, kayıt maliki olmayan davalı ...’ye karşı açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmemiş olması yerinde değildir.
Hükmü temyiz eden taraf vekillerinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde bulunduğundan kabulü ile yerel mahkeme hükmünün açıklanan nedenlerle ve HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve 17,15 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacılara iadesine 15.06.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.