Davacı vekili, dava dilekçesinde mevkii ve sınırları yazılı bulunan taşınmazın kazanmayı sağlayan zilyetlik nedeniyle vekil edeni adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalılardan Hazine vekili, dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu, zilyetlik yoluyla kazanılamayacağını açıklayarak davanın reddini savunmuş; diğer davalı köy tüzel kişiliği temsilcisi, taşınmazın davacı tarafından kullanıldığını, ona ait olduğunu bildirmiştir.
Mahkemenin davanın kabulüne dair verdiği 19.04.2006 tarih, 2003/492 E- 2006/164 K. sayılı ilk hüküm, davalı Hazine vekilinin temyizi üzerine yetersiz araştırmadan dolayı Dairece, 02.10.2006 tarih, 2006/4647 E- 5921 K. sayılı ilâm ile bozulmuş; bozmaya uyan mahkemece yapılan yargılama sonunda ilk hükümde olduğu gibi dava kabul edilerek 74.111,27 m2 yüzölçümündeki taşınmazın davacı adına tapuya tesciline karar verilmesi üzerine; hüküm, davalılardan Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkeme bozmaya uymakla, bozma kararı çerçevesinde araştırma ve inceleme yaparak bozmada belirtilen esaslar doğrultusunda hüküm verme yükümlülüğü altına girer. Kaldı ki, bozma ilamına uyulmakla tarafları için lehte ve aleyhte usuli kazanılmış hak doğar. Taşınmaza komşu olan davacıya ait 335 parselin tespitine esas dayanak 14.10.1953 tarih ve 118 sıra no’lu tapu kaydı dava konusu taşınmaz yönünü “demir girmez” ve “sırt” olarak okumaktadır.
Bu nitelikte bir yer 3402 sayılı Kadastro Kanununun 17. maddesine göre imar-ihya edilmeden kazanılamaz. Bozma ilâmında da açıkça imar-ihya hususunun yapılacak keşifte yerel bilirkişi ve tanıklardan sorulması gereğine işaret edilmesine rağmen imar-ihya konusunda herhangi bir beyan alınmamıştır.
Yine komşu 341 parselin öncesinde tespit dışı bırakılan bir yer iken, 31.10.1984 tarihinde tapuya yazılma nedeni üzerinde durulmamış, varsa hüküm dosyası getirtilerek dayanağı kroki de uygulanmamıştır. O dosyada keşif yapılmışsa yerel bilirkişi ve tanıkların bu yerde neyi söyledikleri araştırılmamıştır.
Dava TMK.nun 713/1. maddesine göre tescil davası olduğu halde, karar başlığında tapu iptali ve tescil davası olarak nitelendirilmesi, ayrıca tescil davalarında TMK.nun 713/3. maddesine göre Hazine ve diğer kamu tüzel kişilerinin yasal hasım durumunda oldukları, hiçbir halde yargılama giderleri ve avukatlık ücretinden sorumlu tutulamayacakları dikkate alınmadan davacı yararına avukatlık ücretine ve yargılama giderine hükmedilmesi de doğru olmamıştır.
Dava konusu taşınmaz kadastro çalışmaları sırasında demir girmez ve sırt olarak tespit dışı bırakıldığına göre, imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı ve dava tarihinden geriye doğru 20 yıl önce ne nitelikte kullanıldığının, üzerinde zilyetlik yoluyla tasarrufta bulunulup bulunulmadığının belirlenmesi gerekir.
Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için tespit dışı bırakıldığı 1969 yılından sonra dava tarihine göre 20-25 yıl öncesine ait (1978-1983 yılları arası ) iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğrafları usulüne uygun bir biçimde yetkili mercilerden getirtilmeli, taşınmazın batısında yer alan gaz yoluna ilişkin varsa kamulaştırma evrakı ve komşu 341 parselin tesciline esas dayanak kayıtlar ya da tescil dosyası ilgili yerlerden istenerek dosyaya konulmalı, bozma ilâmında belirtildiği şekilde imar-ihya konusunda yerel bilirkişi ve tanıkların beyanları tespit edilerek getirtilen belgeler taşınmaza uygulanmalı,
uzman bilirkişinin hava fotoğraflarını stereoskop aletiyle incelemesi sağlanmalı ve dava tarihinden geriye doğru 20 yıl öncesinden imar ve ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığı ve zilyet edilip edilmediği tespit edilmelidir. Eksik inceleme ile hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiştir.
Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları açıklanan bu nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan hükmün BOZULMASINA, 10.06.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.