Davacı vekili, satın alma ve eklemeli kazanmayı sağlayan zilyetlik nedeniyle 109 ada 21 sayılı parselin davalı Hazine üzerindeki tapu kaydının kısmen iptali ile vekil edeni adına tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı Hazine vekili, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece, zilyetlikle kazanım koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 109 ada 21 sayılı parselin teknik bilirkişinin 25.6.2007 tarihli rapor ve krokisinde A harfi ile gösterilen 7044,62 m2 bölümüne ilişkin tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesi üzerine, hüküm davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava konusu parsel, senetsizden 45583,70 m2 yüzölçümü ile Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu belirtilmek suretiyle 3402 sayılı Kadastro Kanununun 18.maddesi gereğince ham toprak vasfı ile 26.7.2001 tarihinde davalı Hazine adına tespit edilmiş ve itirazsız 19.07.2002 tarihinde kesinleşmiştir.
Dava, kazanmayı sağlayan zilyetliğe dayalı TMK.nun 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14.maddesi gereğince açılan iptal ve tescil isteğine ilişkindir.
Davanın reddine ilişkin önceki hüküm Dairemizin 30.10.2006 tarih, 2006/5786 Esas ve 2006/6429 Karar sayılı ilamı ile özet olarak “....Dava konusu taşınmaz bölümünün davacı tarafından kadastro çalışmalarının kesinleştiği tarihten sonra 20.11.2002 tarihinde satın ve devralındığı, davacının satıcısı ...’un nizalı taşınmaz bölümünün zilyetliği ile birlikte dava hakkını da devrettiğinin kabulü gerektiği, iddia ve savunma çerçevesinde taraf delillerinin toplanarak sonucuna göre hüküm kurulması ....” gereğine işaret edilmek suretiyle bozma sevk edilmişti.
Mahkemece uyulan bozma ilamı uyarınca mahallinde keşif yapılmış, uyuşmazlık konusu taşınmaz bölümünün öncesinde ... zilyetliğinde bulunmakta iken davacıya satıldığının ve tarım arazisi olarak tasarrufta bulunulduğunun yerel bilirkişi ve tanıklar, kıraç şartlarda tarım yapılan alt sınıf tarım arazisi olduğunun ziraatçi bilirkişi tarafından bildirilmesi üzerine yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.
Şöyle ki, davacı, niza konusu taşınmaz bölümünü senetle satın ve devraldığını açıklamıştır. Ne var ki, davacının dosyaya ibraz ettiği 20.11.2002 tarihli senet keşifde uygulanmamıştır. Bir taşınmazın kazanmayı sağlayan zilyetlik nedeniyle tescili için diğer koşulların yanı sıra öncelikle taşınmazın kazanılmaya elverişli yerlerden olması gerekir. Dava konusu taşınmazın niteliğinin tesbiti hususunda ziraatçı bilirkişi raporu yetersiz ve bilimsel verilerden uzak bulunmaktadır.
Bundan ayrı, davacının dayandığı yukarıda tarihi yazılı senette taşınmazın sınırında mera olduğu bildirildiği halde bu husus üzerinde de durulmamıştır.
Bu durumda mahkemece izlenecek yol, komşu köylerden belirlenecek yerel bilirkişiler huzuruyla taşınmaz olduğu yerde keşif yapılarak, taşınmazın mevkii sınırları, niteliği komşuları ve kullanımı konusunda kapsamlı bilgiler alınması, aynı koşullarla ilgili taraf tanıklarının bilgilerinin araştırılması ziraatçı bilirkişilerden toprağın yapısıyla ilgili bilimsel içerikli rapor alınması bu amaçla bilirkişi ve tanıkların HUMK.nun 258.maddesi hükmü uyarınca davetiye ile çağrılarak aynı Kanunun 259.maddesi uyarınca taşınmaz başında dinlenilmeleri;
dava konusu taşınmaz bölümünün doğu ve kuzey yönlerinde yer alan Tulum köyü çalışma alanında bulunan komşu parsellerin tesbiti ile kadastro tutanaklarının ve varsa dayanaklarının getirtilerek davacının dayandığı 20.11.2002 tarihli tarla alım senedi ile birlikte keşifde uygulanması, söz konusu senedin mera sınırı içerdiği görüldüğünden dava konusu taşınmazın kadim ya da tahsisli meralardan olup olmadığı ya da meradan açılıp açılmadığı hususunda yöntemine uygun araştırma yapılması, ve ondan sonra toplanan tüm delillerin birlikte değerlendirilerek uyuşmazlığın çözümünde gözönünde tutulması gerekir.
Öte yandan; 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14.maddesi hükmüne göre, zilyetliğin bu kanunda yazılı belgelerden birisi ile ispatı yoluna gidilmeyen hallerde, zilyedin aynı çalışma alanı içinde kazanabileceği miktar sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönümü geçemeyecektir. Anılan hüküm gözönünde tutularak 26.07.1972 tarihinden sonra davacı ve satıcı ... adına kadastro yolu ile veya açılan dava sonunda tescil edilmiş taşınmaz veya taşınmazlar var ise bunların miktarlarının, çalışma alanlarının, tescil tarihlerinin Tapu Sicil Müdürlüğü ile Kadastro Müdürlüğünden, açılmış bir dava olup olmadığının o yer Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğünden sorulup belirlenmesi ve ondan sonra tüm dosya kapsamı ile birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.
Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile usul ve yasa hükümlerine uygun bulunmayan hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 17.05.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.