Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2011/2217 K.2011/3553

4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 713 ]

3402 S. KADASTRO KANUNU [ Madde 14 ]

3402 S. KADASTRO KANUNU [ Madde 30 ]

"İçtihat Metni"

Sait mirasçıları, Zeycan ve müşterekleri ile Hazine ve S…

… Belediye Başkanlığı aralarındaki kadastro tespitine itiraz ve tescil davasının yapılan yargılamasında mahkemenin görevsizliğine dair (Sivas İkinci Asliye Hukuk Mahkemesi)'nden verilen 26.01.2010 gün ve 368/29 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacılar vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği düşünüldü:

Davacılar vekili, dava dilekçesinde.

616 ada 14 sayılı parselin kadastro öncesinde vekil edenlerinin miras bırakanı Sait tarafından Ahmet isimli şahıstan satın aldığını, 2613 sayılı Kanun hükümleri uyarınca yapılan kadastro çalışmaları sırasında Hazine ile ilgili bulunmadığı halde, Hazine adına tespit edildiğini, Sivas Birinci Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1970/917 Esas sayılı dosyasıyla açılan davanın HUMK'nın 409. maddesi gereğince "dosyanın muameleden kaldırılmasına" karar verildiğini, tapudaki kaydın malik hanesinde "davalıdır" ibaresinin yer aldığını, Ahmet'in sattığı yerler dışında kalan kendisine ait taşınmaz bölümlerinin adına tespit ve tescil edildiğini,

satın alındığı tarihten itibaren kazanma süresi ve koşullarının vekil edenlerinin murisi ile vekil edenleri adına gerçekleştiğini, malik hanesinde boş bırakılan taşınmazlarla ilgili davanın her zaman açılmasının mümkün olduğunu açıklayarak 616 ada 14 sayılı parselin tapu kaydındaki "davalı" ibaresinin kaldırılması ile yaklaşık 50 yıldır Sait tarafından kullanılan taşınmazdaki zilyetliğin tespitine ve mirasçılarının miras payları oranında adlarına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı Hazine vekili, zamanaşımı ve hak düşürücü sürenin dolduğunu, TMK'nın 713/2. maddesinin koşullarının oluşmadığını açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalı S…

… Belediye Başkanlığı vekili benzer gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, "dava konusu yer hakkında kadastro tutanağı düzenlendiğini, tapu kaydına göre malik hanesinin boş bırakıldığı ve kesinleşmediğini gerekçe göstermek suretiyle Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizliğine, dava dilekçesinin görev yönünden reddine, dosyanın görevli ve yetkili Sivas Kadastro Mahkemesi'ne gönderilmesine" karar verilmesi üzerine; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kazanmayı sağlayan zilyetlik, harici satın alma ve muristen intikal hukuksal sebeplerine dayalı olarak TMK'nın 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesi gereğince açılan kadastro tespitine itiraz ve tescil isteğine ilişkindir.

Uyuşmazlık konusu 616 ada 14 sayılı parselin bulunduğu bölgede 2613 sayılı Kadastro ve Tapu Tahriri Kanunu hükümleri uyarınca 05.09.1969 tarihinde yapılan şehir kadastrosu çalışmaları sırasında belgesizden Maliye Hazinesi adına kadastro tutanağı düzenlenmiş ve malik hanesine Maliye Hazinesi yazılmıştır. Kadastro işlemini yapan posta, malik konusunda duraksamanın hasıl olması nedeniyle ve görüşüyle birlikte kadastro tutanağı ve eklerini kadastro komisyonuna göndermiştir.

Kadastro komisyonu ise; yaptığı inceleme sonucu davacıların murislerine satılan yeri tapu haritasının dışında kalan dere yatağı olduğunu belirterek kadastro postasının görüşüne katılmak suretiyle 12.01.1971 tarihinde tespit tutanağını kesinleştirmiş ancak; aynı kalemle kesinleşme bölümüne dava konusu parselin "davalı" olduğu belirtilmiştir.

Dosya içinde bulunan Sivas Birinci Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1970/917 Esas, 1971/832 Karar sayılı kararı ile davacıların satıcısı Ahmet tarafından açılan dava hakkında mahkemece 06.09.1971 tarihinde, "...dosyanın muameleden kaldırılmasına karar verilmiştir". Ancak kararda 616 ada 14 sayılı parselin kimin ya da kimler adına tapuya kayıt ve tescil edileceği konusunda herhangi bir açıklamaya yer verilmemiştir.

Sivas Birinci Asliye Hukuk (Kadastro) Mahkemesi'nin 1970/917 Esas, 1971/832 Karar sayılı dosyası tescil işleminin yapılması için Sivas Birinci Bölge Tapu Sicil Müdürlüğü'ne gönderilmiştir. Sivas Birinci Bölge Tapu Müdürlüğü ise 07.07.1992 tarihli karşılık yazılarında; "ilgi kararınız ile müdürlüğümüze kararın infazı için müracaat edilmiş olup, kararın hangi ada ve parsele ait olduğu belirtilmediğinden infazı yapılamamıştır" denilmiştir.

Aynı müdürlüğün 16.04.2009 tarih 123/1169-1512 sayılı karşılık yazılarında ise tapu kaydının malik hanesinin boş olduğunu ve dava konusu ada ve parselin Sivas Birinci Asliye Hukuk Mahkemesi'nde 1970/917 Esas ile davalı olduğunu bildirmiştir. Dosya arasında bulunan 616 ada 14 sayılı parselin tapu kaydına göre malik hanesi hala boş olarak görülmektedir.

Kadastro işlemi 2613 sayılı Kadastro ve Tapu Tahriri Kanunu hükümlerine göre yapılmıştır. Sözü edilen Kanun 09.10.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 48. maddesiyle yürürlükten kaldırılmış olup, 2613 sayılı Kanun'a göre yapılan kadastro işlemleri 3402 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3402 sayılı Kadastro Kanunu'na göre tamamlanacaktır.

2613 sayılı Kanun'un 22/1. fıkrasının H bendinde; "yapılacak ilanlar ve tahkik üzerine sahibi bulunamayan gayrimenkuller devlet namına kaydolunur. Bu malların 10 seneye kadar hükmen müstahikki çıktığı takdirde namına tashih edilir ve satılmış ise bedeli verilir" denilmektedir.

766 sayılı Tapulama Kanunu'nun 54 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 30. maddeleri uyarınca malikin kim olduğunun kadastro mahkemesi tarafından saptanıp tutanağın malik hanesinin doldurulacağı öngörülmüştür.

Az yukarıda da açıklandığı üzere dava konusu 616 ada 14 sayılı parselin kadastro tutanağında malik olarak Maliye Hazinesi gösterilmiş ise de, daha önce davacıların satıcısı Ahmet tarafından açılan dava nedeniyle malik hanesi doldurulmadığından tapu kaydında malik hanesi boş bırakılmıştır.

O halde, 616 ada 14 sayılı parselin tapu kaydında malik hanesi boş bulunduğundan kadastro mahkemesince, 3402 sayılı Kanun'un 30. maddesi gözönünde tutularak gerekli araştırma ve incelemeyi yaptıktan sonra malik hanesinin doldurulması ve belirlenmesi zorunludur. Mahkemece de bu nedenle görevsizlik kararı verilmiş olup, usul ve yasaya uygundur.