Davacı vekili, kazanmayı sağlayan zilyetlik nedeniyle dava dilekçesinde mevkii ve sınırları yazılı kadastro çalışmalarında tespit dışı bırakılan taşınmazın vekil edeni adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı Hazine vekili, zilyetlikle kazanım koşullarının oluşmadığını, nizalı taşınmazın mera olduğunu açıklayarak davanın reddi ile mera olarak sınırlandırılmasını, olmadığı takdirde Hazine adına tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... ... vekili, nizalı yerin imar planı kapsamında bulunduğunu açıklayarak davanın reddini savunmuştur.
Dahili davalı ... ve ... vekilleri, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, imar-ihya ve zilyetlikle kazanım koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne ve teknik bilirkişinin 10.10.2007 tarihli rapor ve krokisinde A harfiyle gösterilen 16000 m2 taşınmazın davacı adına tesciline karar verilmesi üzerine; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Kadastro Müdürlüğünün karşılık yazısına, paftaya, teknik bilirkişi raporuna ve yerel bilirkişi beyanlarına göre, nizalı yer 1951 yılında yapılan kadastro çalışmalarında taşlık niteliğiyle tespit dışı bırakılmıştır. Dava, TMK.nun 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14 ve 17.maddelerine dayalı tescil isteğine ilişkindir. Nizalı taşınmaz bölümü davalı ... Belediyesi hudutları dahilinde iken, yargılama safhasında 23.2.2008 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 5747 sayılı kanuna göre bağlı bulunduğu belediyenin tüzel kişiliği kaldırılarak ...Belediyesi hudutlarına alınmıştır.
Dava konusu taşınmaz kadastro çalışmaları sırasında taşlık niteliğiyle tespit dışı bırakıldığına göre; böyle bir yerin emek ve masraf sarfı suretiyle imar-ihya işlemlerinin tamamlanarak tarıma elverişli hale getirilmesini müteakip, kazanmayı sağlayacak zilyetlik
süresinin geçmesiyle 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14 ve 17. maddeleri hükümlerine göre kazanılması mümkündür.
Bir arazinin kullanım süresi ve niteliği ile üzerinde imar, ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihin en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır. Bu hava fotoğraflarının kadastrodan sonraki geçmiş yıllara ait en az iki ayrı zamana ilişkin olması gerekir.
Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için tespit dışı bırakılma tarihi olan 1951 yılından sonra dava tarihine göre 20 – 25 yıl öncesine ait (1980- 1985 yılları arası) iki ayrı zamanda çekilmiş stereoskopik hava fotoğraflarının dosyada yer almış olması ve bu fotoğrafların stereoskopla incelenmesi gerekir.
Ayrıca, stereoskopik çift hava fotoğrafı, bir stereoskop altında incelendiğinde arazinin üç boyutlu görüleceği, taşınmazın sınırlarının belirlenebileceği ve bu amaçla ekilemeyen bakir alanların net bir biçimde tespitinin yapılması mümkün olacaktır.
Mahkemece, davaya konu taşınmazda imar-ihya çalışmalarının yapılıp yapılmadığı hususunda yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının denetlenmesi bakımından hava fotoğraflarından yararlanılmış ise de, buna ilişkin inceleme yeterli bulunmamaktadır. Dava konusu taşınmaz bölümünü kapsayan hava fotoğraflarının getirtilmesi hususunda ara kararları oluşturularak, getirtildiği belirtilen hava fotoğraflarının tevdii suretiyle bilirkişiden dosya üzerinde inceleme ile rapor alınmıştır.
Mahkemece yapılacak iş, dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgeye ait dava tarihinden geriye doğru en az 20 yıl ve daha önce iki ayrı zamanda çekilmiş hava fotoğrafları ve topoğrafik haritaların bulundukları yerden getirtilerek dosya arasına konulması, ondan sonra yerel, teknik, jeodezi ve fotogrametri mühendisi, fotoğrafçı ve ziraat yüksek mühendisinden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla dava konusu taşınmaz başında keşif yapılması,
bilirkişi kurulu marifetiyle dava tarihine göre 20 – 25 yıl öncesine ait ve iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda inceleme yaptırılarak taşınmazın niteliğinin, kullanım süresinin ve bu yerde en erken hangi tarihten itibaren ihya olgusunun tamamlanarak ve zilyetliğe başlanarak tarım arazisi olarak tasarruf edildiğinin belirlenmesi,
harita ve fotogrametri mühendisinden bu hususta gerekçeli ve denetime elverişli nizalı taşınmaz bölümünün hava fotoğrafı üzerindeki konumunu gösterir rapor ve kroki, ziraatçı uzman bilirkişiden gerekçeli, taşınmazın niteliğini belirtir ve komşu taşınmazlarla mukayeseli şekilde ayrıntılı rapor alınması, davalı taşınmazın mera olduğu ileri sürüldüğüne göre keşif mahallinde dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklara taşınmazın öncesi itibariyle niteliği, mera olarak kullanılıp kullanılmadığı hususlarının sorularak usule uygun kadim ve tahsisli mera araştırması yapılması,
nizalı taşınmaz bölümüne komşu 146 ve 148 parsellere revizyon gören dayanak tapu ve vergi kayıtları ile itirazlı oldukları görüldüğünden varsa hüküm dosyalarının getirtilerek nizalı yönü ne olarak gösterdiklerinin tespiti, tescil konusu taşınmazın niteliğinin belirlenmesine esas olmak üzere dava konusu taşınmaz bölümünü ve çevresini içine alan resimlerin HUMK.nun 366. maddesi hükmü uyarınca fotoğrafçı bilirkişi tarafından çekilip usulen onaylandıktan sonra dosya arasına konulması,
taşınmaz belediye sınırları içinde bulunduğuna göre 3402 sayılı Kadastro Kanununun 17/ son maddesi uyarınca imar planına alındığı tarih ile taşınmazın tapuya kayıtlı olup olmadığının ve kamu hizmetine ayrılan yerlerden bulunup bulunmadığının da ilgili kurumlarından sorularak gözönünde tutulması, ondan sonra toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekir.
Celbolunduğu belirtilen hava fotoğraflarının mahallinde uygulaması yapılmadan, nizalı yerin hava fotoğraflarındaki konumu ve sınırları usulünce gösterilmeksizin ve teknik bilirkişinin beyanlarına dayalı, denetime elverişsiz raporuna itibarla hüküm kurulması doğru değildir.
Şahit ve bilirkişi sözleri ilmi esaslara göre hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, taşınmazın niteliği, taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetlik başlangıç tarihi ayrı ayrı belirlendikten sonra iddia ve savunma çerçevesinde değerlendirilme yapılarak karar verilmelidir. Eksik incelemeyle karar verilemez.
Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile usul ve yasa hükümlerine uygun bulunmayan hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 07.07.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.