Davacı ... vekili, miras, taksim ve kazanmayı sağlayan eklemeli zilyetlik hukuki sebebine dayanarak 110 ada 272 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile vekil edeni adına tapu siciline tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı Hazine temsilcisi, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davacı lehine kazanma koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 110 ada 272 parselin tapu kaydının iptaliyle davacı adına tesciline karar verilmiştir.
Hüküm, süresinde davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.
Ham toprak niteliğindeki 10825,96 m2 yüzölçüme sahip uyuşmazlık konusu 110 ada 272 parsel, tapu ve vergi kaydına rastlanılmadığı, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki ekonomik yarar sağlanması mümkün yerlerden olup mülkiyet iddiasında bulunulmadığı belirtilerek 29.07.2003 tarihinde kadastro yoluyla Hazine adına tespit edilmiş, itirazsız kesinleşerek tespit gibi tapu sicili oluşmuştur. Yerel bilirkişi ve tanıkların davacının tespit tarihinden geriye doğru 20 yılı aşkın zilyetliğini açıkladıkları, ziraat bilirkişisinin tarım arazisi olduğunu belirlediği gerekçesiyle, mahkemece yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmişse de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli görülmemiştir.
Davada miras, taksim ve kazanmayı sağlayan zilyetliğe dayanılmıştır. Hukuki niteliği yanında maddi olgu sayılan tapusuz taşınmazlardaki taksim ve zilyetliğin, 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14/1 ve 15/1. maddeleri gereğince tanık dahil her türlü delille kanıtlanması mümkün bulunmaktadır.
Davacı, dilekçesinde tanık deliline dayandığına ve liste halinde bildirmesine rağmen, listedeki tanıklardan sadece ...dinlenmiş olup, haklarında vazgeçme olmadığı halde bunların dışındaki tanıklar usule uygun olarak dinlenmemişlerdir.
Davacının listesinde bildirdiği tanıklardan ...,..,...,...,...,...,...,...,...ve ...in 6100 sayılı HMK’nun 243 ve 244.maddeleri(HUMK 258) uyarınca keşif yerinde hazır bulunmak üzere davetiye ile çağrılmaları veya hazır bulundurulmaları, aynı Kanunun 259/2 ve 290/2.maddeleri (HUMK 259) gereğince taşınmaz başında yapılacak keşif yerinde dinlenilerek,
taşınmazın öncesinin ne ve kime ait olduğunun, kimler tarafından ne şekilde kullanıldığının, muris ...’nin tüm mirasçılarının katıldığı geçerli taksimin yapılıp yapılmadığının, yapılmışsa dava konusu taşınmazın davacıya bırakılıp bırakılmadığının, çekişme konusu taşınmazın taksim dışında bir nedenle davacıya kalmışsa bunun hukuki niteliğinin, halen üstün kullanma hakkının kimde bulunduğunun, kendilerinden sorulup belirlenmesine çalışılması, beyanları arasında aykırılık çıktığı takdirde HMK’nun 261/1.maddesi (HUMK 265) hükmü göz önünde tutularak yüzleştirmek suretiyle çelişkinin giderilmesine çalışılması,
ondan sonra iddia ve savunma çerçevesinde tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre hüküm tesisi gerekir.
Yapılacak araştırma sonunda, çekişme konusu taşınmazın halen elbirliği mülkiyetinde olduğunun anlaşılması durumunda, davacı tereke adına dava açmadığından davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi, aksi durumda ise dosya içeriğine ve toplanacak delillere göre uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, belirsiz olan bu durum açıklığa kavuşturulmadan eksik araştırma ile karar verilemez.
Bundan ayrı, 6100 sayılı HMK’nun 261/1.maddesi hükmüne göre, tanıklar ayrı ayrı dinlenir ve biri dinlenirken henüz dinlenmemiş olanlar salonda bulunamazlar. Hakkında kanuni düzenleme bulunmamakla birlikte, Yargıtay’ın yerleşik uygulamalarına göre, yerel bilirkişilerin de dinlenilme usulü tanıklar gibidir. Mahkemece, yerel bilirkişiler usul hükümlerine aykırı olarak birlikte dinlenilmişlerdir. Hal böyle olunca, mahkemece, yeniden yapılacak keşifte yerel bilirkişiler ayrı ayrı dinlenilerek alınacak beyanları hüküm kurulurken göz önünde bulundurulmalıdır.
Davalı Hazine temsilcisinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulüyle, usul ve kanuna aykırı bulunan yerel mahkeme hükmünün 6100 sayılı HMK’nun geçici 3.maddesi yollamasıyla uygulanacak olan 1086 sayılı HUMK’nun 428.maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK.nun 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna, 19.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.