Davacı Hazine vekili dava dilekçesinde Kozlu Beldesi Dereköy Köyü 105 ada 111 parsel sayılı taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu, davalıların zilyetliklerinin ve zilyetlik sürelerinin bulunmadığını açıklayarak taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar, yargılama oturumuna gelerek taşınmazın kendilerine büyüklerinden miras yoluyla kaldığını orman dışında bulunduğunu açıklayarak davanın reddini savunmuşlardır.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava 3402 sayılı Yasanın 18. maddesi gereğince açılan tapu iptali ve tescil davasıdır.
Uyuşmazlık konusu 105 ada 111 parsel sayılı taşınmaz 06.05.2008 tarihinde tesis kadastrosu sonucu davalılar adına tapuya tescil edilmiş olup dosya arasında kadastro tutanağı bulunmamaktadır.
Mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Taraflara tanık ve delil bildirmek için süre ve imkan tanınmadığı gibi davaya konu taşınmazın kadastro tutanağı ile komşu parsellere ait tapu kayıtları, kadastro tutanakları, varsa kadastro çalışmaları sırasında bu parsellere uygulanan tapu ve vergi kayıt örnekleri dosya arasında getirtilmemiş, yetersiz olan ziraat bilirkişisi raporu esas alınarak hüküm kurulmuştur.
HMK.nun 27. (HUMK.m.73) maddesine göre hukuki dinlenme hakkı ispat hakkını da içermektedir. Hukuki dinlenilme hakkı, Anayasanın 36. maddesine ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsurudur. Zira insan onurunun yargılamadaki zorunlu bir sonucu olarak, yargılama sujelerinin, yargılamada şeklen yer almaları dışında, tam olarak bilgi sahibi olmaları, kendilerini ilgilendiren yargılama konusunda açıklama ve ispat haklarını tam ve eşit olarak kullanmaları ve yargı organlarının da bu açıklamaları dikkate alarak gereği gibi değerlendirme yapıp karar vermesi gereklidir. Taraflar yargılamayla ilgili açıklamada bulunma, bu çerçevede iddia ve savunmalarını ileri sürme ispat etme hakkına sahiptirler.
Öte yandan keşif dolayısıyla rapor sunan ziraat bilirkişisinin ...’ın 06.07.2009 tarihli raporu ile 23.11.2009 tarihli ek raporu taşınmazın niteliğini, imar ve ihya edilip edilmediğini, imar ve ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığını, kültür ve tarım arazisi olarak kullanılma süresini açıklığa kavuşturmaya elverişli bulunmamaktadır.
Bu durumda mahkemece yapılacak iş; taraflara tanık ve delillerini bildirmeleri konusunda süre ve imkan tanınması, yeniden yapılacak keşifte yerel bilirkişi ve tanıkların HMK.nun 243, 244 ve 259. maddeleri gereğince davetiye ile keşif yerine çağrılmaları uyuşmazlığın taşınmaza ilişkin bulunması nedeniyle keşif yerinde dinlenmeleri, davaya konu taşınmaza ait kadastro tutanağı örneği ile komşu 105 ada 6 , 105 ada 1, 105 ada 6,
105 ada 110 nolu parsel ile 104 ada 11 nolu parsellere ait kadastro tutanakları ile varsa kadastro çalışmaları sırasında uygulanan tapu ve vergi kayıtları ile hükmen oluşmuşlar ise hükmen tescil dosyaları eksiksiz olarak bulundukları yerden getirtilmesi, davaya konu taşınmaz ile komşu parsellere revizyon gören kayıt ve belgelerin teknik bilirkişi, yerel bilirkişiler ve tanıklar aracılığıyla mahalline uygulanması, komşu kayıtların taşınmaz yönünü ne olarak gösterdikleri üzerinde durulması, teknik bilirkişiye krokisi üzerine işaret ettirilmesinin sağlanması,
yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmaz üzerindeki imar ve ihya işlemlerinin başladığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetlik başlangıç tarihinin ve davalıların imar ve ihyayı ne şekilde sürdürdükleri, emek ve para sarfının ne biçimde yaptıkları duruksamaya yol açmayacak şekilde ayrı ayrı sorularak belirlenmelidir.
Ayrıca daha önce bilgisine başvurulmayan bir ziraat bilirkişisinden taşınmazın niteliği, imar ve ihyasının tamamlanıp tamamlanmadığı, kültür ve tarım arazısı niteliğinde bulunup bulunmadığı, imar ve ihya işlemi tamamlanmış ise hangi tarihte tamamlandığı konusunda tarafların ve Yargıtay'ın denetimine açık gerekçeli, karşılaştırmalı, bilimsel nitelikte rapor istenmesi bundan sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olmuştur.
Davacı Hazine vekilinin temyiz itirazları tüm bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulüyle hükmün 6100 sayılı HMK. nun geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı HUMK. nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA ve HUMK.nun 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna 20.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.