Davacı vekili, dava dilekçesinde Dündarlı Kasabası 250 ada 29 parselde, davalı ... adına kayıtlı 1/5 hissenin bulunduğu elma bahçesini vekil edenine kayınpederi ...’ın 04.04.1987 tarihli senet ile satarak zilyetliğini devrettiğini, o tarihten beri taşınmazı vekil edeninin eşiyle birlikte kullandığı halde, kadastro çalışmalarında bu hissenin davalı adına tespit ve tescil edildiğini açıklayarak, 250 ada 29 parsel ... taşınmazda davalı ... adına kayıtlı 1/5 hissenin tapu kaydının iptali ile vekil edeni adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı 10.11.2005 tarihli celsede; dava konusu taşınmazı bir adet tarla karşılığında satın aldığını, davacının hakkının olmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi üzerine, hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, harici satış ve kazanmayı sağlayan zilyetlik hukuki sebeplerine dayalı olarak TMK.nun 713/1,996 ve 3402 ... Kadastro Kanununun 14. maddeleri gereğince açılan mülkiyetin aktarılmasına ilişkin tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.
Mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye elverişli bulunmamaktadır. Şöyle ki; mahkemece, davalı tarafa delil ve tanık listesi sunmak üzere süre ve imkan tanınmamış, keşif ara kararı da usulüne uygun olarak oluşturulmamıştır. HMK.nun 27. maddesine göre (HUMK.nun 73.) hukuki dinlenilme hakkı ispat hakkını ve taraf teşkilini de kapsamaktadır.
Hukuki dinlenilme hakkı Anayasanın 36 ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsurudur.
Zira insan onurunun yargılamadaki zorunlu bir sonucu olarak, yargılama sürelerinin yargılamada şeklen yer almaları dışında, tam olarak bilgi sahibi olmaları, kendilerini ilgilendiren yargılama konusunda açıklama ve ispat haklarını tam ve eşit olarak kullanmaları ve yargı organlarının da bu açıklamaları dikkate alarak gereği gibi değerlendirme yapıp karar vermesi gereklidir.
Ayrıca 14.05.2009 tarihinde verilen keşif ara kararı da yöntemine uygun bir biçimde verilmiş ara karar olarak kabul edilemez. 30.06.2009 günü mahallinde keşif yapılmasına karar verilmiş ise de; tanıkların keşif mahalline hangi yolla çağrılıp dinlenecekleri konusunda herhangi bir açıklamaya yer verilmemiştir.
Bundan ayrı, davacı vekilinin bildirdiği 3 tanıktan biri dinlenildiği, diğerlerinin dinlenilmediği, dinlenen tanığın beyanı da uyuşmazlığın çözümünde yeterli olmadığı belirlenmiş olup, dinlenilmeyen tanıklardan vazgeçme olmadığı halde mahkemece herhangi bir gerekçe gösterilmeden bu tanıkların dinlenilmemesi doğru değildir.
Öte yandan, dava konusu taşınmazın kadastro tutanağı ve tapu kaydı ile dava dilekçesi ve duruşma zaptında kimlik tespiti bölümünde davalının isminin ... olarak yazıldığı, aynı taşınmazda kadastro sonucunda dava dışı ...
Kamar adına tespit ve tescil edilen 1/5 hissenin 02.06.2004 tarihinde tapuda resmi senetle kimlik dökümü yapılmak ve TC. nosu belirtilmek suretiyle... ... isimli kişiye satıldığı, dosya kapsamındaki bilgilere göre... ... ile ...’nın aynı kişi olup olmadığının tam olarak anlaşılamadığından, davalının ismi konusunda tereddüt oluştuğu görüldüğünden, mahkemece davalının ismi doğru olarak belirlenip, eğer davalının ismi... ... ise; dava konusu hissenin ... adına kayıtlı olan hisse olması nedeniyle, davacı vekiline tapuda isim tashihi davası açmak üzere süre ve imkan verilmediği görülmüştür.
Bu durumda mahkemece yapılacak iş; davalı tarafa delil ve tanık listesini sunmak üzere, süre ve imkan tanınarak bildireceği tanıklar ve dinlenilmeyen davacı tanıkları ile re'sen tespit edilecek yerel bilirkişilerin HUMK.nun 243 ve 244 maddeleri gereğince keşif yerine davetiye ile çağrılmaları, gelmedikleri takdirde zabıta yoluyla keşif yerinde hazır bulundurulmaları (HMK.245. maddesi) uyuşmazlığın taşınmaza ilişkin olması sebebiyle yerel bilirkişi ve tanıkların keşif yerinde dinlenmeleri, dava konusu hisseye isabet eden taşınmazın ... tarafından 04.04.1987 tarihli senet ile davacıya satılıp satılmadığı,
senedin sınır ve mevkii itibariyle nizalı taşınmaza uyup uymadığı, satın alındığı iddia edilen tarihten itibaren uyuşmazlık konusu taşınmazın kim yada kimler tarafından tasarruf edildiği yerel bilirkişi ve tanıklardan sorularak açıklığa kavuşturulmalı, beyanlar arasındaki çelişkinin HUMK.nun 261. maddesi gereğince giderilmeli, mahkemece gerekli görüldüğü takdirde davacı vekiline tapuda isim tashihi davası açmak üzere süre ve imkan tanınmalı, ondan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan delillere göre hüküm kurulması gerekirken eksik soruşturma ile yazılı gerekçelerle hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olmuştur.
Davacı vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulüyle hükmün 6100 ... HMK. nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 ... HUMK. nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK.nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK.nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 21,15 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, 21.12. 2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.