Davacılar vekili kazanmayı sağlayan zilyetlik hukuki nedenine dayanarak tapusuz taşınmazın müvekkilleri adına tapu siciline kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili davacılar lehine kazanma koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. Diğer davalı köy tüzel kişiliğine usulüne uygun tebligat yapıldığı halde yargılama oturumlarına katılmadığı gibi davaya cevap da verilmemiştir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, 13.06.2009 tarihli krokide A1 harfiyle gösterilen 115,76 m²'lik bölümün davacı ... adına, B1 harfiyle ile gösterilen 14.15 m²'lik bölümün davacı ... adına, C1 harfiyle gösterilen 111,88 m²'lik bölümün davacı ... adına, bunların dışında kalan aynı krokide gösterilen 143,35 m²'lik bölümün ise davacılar adına 1/3'er oranda paylı olarak tesciline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Hüküm, süresinde davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.
Dava konusu taşınmaz 1963 yılında yapılan tapulama çalışmasında “cebel” niteliği ile tespit harici bırakılmıştır. Bilindiği üzere “cebel” nitelikli bu yerin zilyetlikle iktisabı olanaklı değildir. Böyle bir yerin 3402 ... Yasanın 17. maddesinde belirtildiği üzere yoğun emek ve para harcanarak imar ve ihyasının tamamlanması, ondan sonra yirmi yıllık sürenin nizasız ve aralıksız geçmesi zorunludur. Öte yandan 766 ... Tapulama Kanununda imar-ihya söz konusu değil ise de, bu durumun 3402 ... Yasa ile düzenlendiği izahtan varestedir. Hal böyle olunca yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından bu yönde kapsamlı bilgiler alınması uzman kişilerden değerlendirme ya da bilimsel içerikli rapor istenmesi zorunludur. Kaldı ki 3402 ... Yasanın 16/c maddesinin gözardı edilmemesi gerekir.
Bir arazinin kullanım süresi ile niteliğinin en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır. Bu hava fotoğraflarının en az iki ayrı zamana ilişkin olması gerekir. Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için tespit dışı bırakma tarihinden sonra (1963’den sonra) olmak üzere dava tarihinden geriye doğru 20-30 yıl öncesine ait (1980-1990 yılları arası) stereoskopik hava fotoğraflarının dosyada yer alması ve bu fotoğrafların stereoskop ile incelenmesi gerekir.
Stereoskopik çift hava fotoğrafı bir stereoskop altında incelendiğinde arazinin üç boyutlu görünmesi, taşınmazın çekim tarihindeki sınırlarının ve niteliğinin belirlenebilmesi, bu yolla ekilemeyen bakir alanların tespitinin yapılabilmesi mümkündür. Mahkemece uyuşmazlığı çözüme kavuşturması için gerekli bulunan hava fotoğraflarından yukarıda açıklandığı şekliyle yararlanılmamıştır.
Her ne kadar dosya arasında bulunan 1972 yılına ait hava fotoğrafı varsa da söz konusu fotoğraf konusunun uzmanı bilirkişi tarafından araziye uygulanmamıştır.
Mahkemece yapılacak iş; Ziraat Mühendisi, Kadastro Fen Elemanı, jeodezi veya fotogrametri Uzmanı harita Mühendisi'nden oluşacak üç kişilik Uzman Bilirkişi ile yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının bulunduğu yerden getirtilip stereoskop aleti ile yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda inceleme yaptırılarak; öncelikle çekişme konusu taşınmaz hava fotoğrafında gösterilmeli, daha sonra bu yerin önceki ve şimdiki niteliğinin, ekonomik amaca uygun olarak tarımsal nitelikle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılması gerekir. Tanık ve yerel bilirkişi ifadeleride bilimsel esaslara göre hazırlanan söz konusu bilirkişi raporuyla denetlenmeli, daha sonra iddia ve savunma çerçevesinde değerlendirme yapılarak karar verilmelidir.
Bundan ayrı, taşınmazın üzerinde bulunan binaların yapılış tarihi ve kullanma süreleri de uyuşmazlığın çözümü bakımından önemlidir. Bu yönde de gereği gibi araştırma yapılmamıştır. Taşınmazın başında yapılacak keşifte hazır edilecek İnşaatçı bilirkişiye binaların yaşının sorulup belirlenerek hüküm kurulurken göz önünde bulundurulması gerekir.
Diğer yandan, tescile konu tapusuz taşınmaza bitişik parsellere ilişkin kadastro tutanak ve tescile esas hüküm dosyası getirtilmiş ise de, bitişik 244 parsel ... komşu taşınmaza tapulama sırasında revizyon gören Kasım 1953 tarih 2 sıra nolu tapu kaydı getirtilmemiştir. Söz konusu revizyon kaydı getirtilerek Yerel ve Teknik Bilirkişiler aracılığıyla araziye uygulanarak uyuşmazlık konusu taşınmaz yönünün ne veya kimi gösterdiği belirlenmelidir.
Ayrıca değinilen dosyadaki keşif zaptındaki yerel bilirkişi ve tanık sözleri özellikle bu taşınmaz yönünden ne dedikleri dikkate alınmalıdır. Tüm bu eksiklikler giderildikten sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan taraf delilleri tartışılıp değerlendirilerek talep hakkında bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve incelemeyle karar verilmesi doğru olmamıştır.
Yukarıda açıklanan gerekçeler nedeniyle davacılar vekili ile Hazine vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün 6100 ... HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 ... HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 1.309,00 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacılara iadesine 19.02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.