Davacı vekili, 248 ada 52 sayılı parselin bahçe niteliğiyle A.. oğlu A.. adına tapuda kayıtlı bulunduğunu beyanlar hanesinde A.. “ölüdür” ibaresinin yer aldığını, TMK'nun 713/2. maddesi gereğince tapunun hukuki değerini yitirdiğini açıklayarak anılan taşınmazın tapu kaydının iptali ile olağanüstü kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak vekil edeni adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı gösterilen A.. oğlu A..’e dava dilekçesinin tebliğ edilmediği saptanmıştır.
Dahili davalı H.. H.. vekili 12.02.2013 tarihli yargılıma oturumunda davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece, davanın maliki tapu kütüğünden kim olduğu anlaşılamayan kişi olduğu şeklinde nitelendirilerek davanın kabulüne karar verilmesi üzerine hüküm, H.. H.. vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, TMK'nun 713/2. fıkrasında yer alan hukuki sebeplere dayalı olarak TMK.nun 713/1 ve 2. fıkraları gereğince açılan mülkiyetin aktarılmasına ilişkin tapu iptali ve tescil davasıdır.
Mahkemece, maliki tapu kütüğünde kim olduğu anlaşılamayan hukuki sebebine dayalı olarak davanın kabulüne karar verilmiş ise de, davalı gösterilen A.. oğlu A..’e dava dilekçesinin tebliğ edilmediği ve taraf teşkilinin sağlanmadığı belirlenmiştir. Tapu iptali ve tescil davalarında kural olarak dava, kayıt malikine, kayıt maliki ölü ise, belirlenecek mirasçılarına yöneltilerek açılır. TMK'nun 713/2. fıkrasında gösterilen hukuki sebepler esas alınarak davanın açılması durumunda yargılama sırasında taraf teşkilinin sağlanması mümkündür. Öteden beri sapma göstermeyen 8. Hukuk Dairesi'nin uygulaması bu yöndedir.
Tapu kütüğünün malik hanesinde, A.. oğlu A.. yazılı bulunduğuna göre öncelikle A.. oğlu A.. diye birinin olup olmadığı hususunda zabıta araştırmasının, Nüfus İdaresi, Askerlik Şubesi ve ilişkisi olduğu tahmin edilen kurum ve kuruluşlardan A..oğlu A..diye birinin olup olmadığının araştırılması, buna bağlı olarak kolluk aracılığıyla nüfusa kayıtlı olduğu mahalle veya köyde kendisini bilen ve tanıyanlardan sorularak açık adresinin tespit edilmesi,
bunun da sonuçsuz kalması halinde 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uyarınca yöntemine uygun bir biçimde kayıt maliki olan A.. oğlu A..’e ilanen tebligatın yapılması düşünülmelidir (Hukuk Genel Kurulunun 22.02.2012 tarih, 2011/8-763 Esas, 2012/85 sayılı Kararı). Yöntemine uygun bir biçimde taraf teşkili sağlanmadan davanın yürütülmesi ve işin esasına girilerek hüküm kurulmuş bulunması HMK'nun 27. maddesinde yer alan hukuki dinlenilme hakkına aykırı düşmektedir.
Bu hak aynı zamanda taraf teşkilini de içerir. Açık adres araştırması yapılırken ve kurumlardan A.. oğlu A.. ile ilgili bilgi istenirken 11.03.1964 tarihinde düzenlenen kadastro tutanağının edinme sebebinde yazılı bilgilerden yararlanmakta mümkündür.
Davacı vekili, dava dilekçesinde, esasen herhangi bir hukuki sebep belirtmemiştir. Sadece, TMK'nun 713/2. fıkrasının ilk bölümünü aynen tekrarlamakla yetinilmiştir. Kanun metninden de açıkça anlaşıldığı üzere TMK'nun 713/2. fıkrasında birbirinden bağımsız üç ayrı hukuki sebep yer almaktadır. Birincisi, maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan, ikincisi, maliki yirmi yıl önce ölmüş, üçüncüsü ise, hakkında gaiplik kararı verilmiş kimse hukuksal nedeni olmaktadır. Bu bakımdan öncelikle, davacı vekilinin bu hukuki sebeplerden hangisine yada hangilerine dayandığının HMK'nun 31.maddesinde yer alan aydınlatma görevi çerçevesinde açıklattırılması, öncelikle hukuki sebep veya sebeplerin belirlenmesi ondan sonra davanın yürütülmesi gerekmektedir.
Dahili davalı H.. H.. ancak TMK'nun 501. maddesi uyarınca mirasçı bırakmadan ölen kayıt malikleri söz konusu olduğunda son mirasçı sıfatıyla davada yer alma olanağı bulunmaktadır. Kayıt malikinin mirasçılarının olması durumunda dava H.. H..’ye yöneltilemez. Bu nedenle, A.. oğlu A..’in hasımlı (hasım H.. H.. olacak) veraset belgesinin alınması için davacı tarafa süre ve imkan tanınması veraset belgesi ibraz edildiğinde var ise mirasçılarına davanın yöneltilmesi ve onlar huzuru ile bu şekilde taraf teşkili sağlanarak davanın yürütülmesi gerekir.
O halde, davada taraf teşkili sağlanmadan işin esasına girilerek davanın kabulüne karar verilmiş bulunulması usul ve kanuna aykırıdır.
Dahili davalı H.. H.. vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulüyle hükmün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre işin esasına ilişkin hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 14.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.