Davacı üçüncü kişi vekili, ... 27. İcra Müdürlüğü’nün 2012/8594 sayılı Takip dosyasında yapılan 17.10.2012 günlü hacze konu altınlarla ilgili üçüncü kişilerin istihkak iddiasında bulunduklarını, hacizli altınlar ile ziynet eşyalarının takip alacaklısına ait olduğunu, boşanma davası devam ederken açılan eşyanın iadesi davasında haciz adresindeki kasada bulunduğunun tespit edilerek alacaklıya verilmesinin kararlaştırıldığını, borçlunun da haciz adresinde davacılarla birlikte ikamet ettiğini belirterek davanın kabulü ile istihkak iddiasının reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı üçüncü kişiler vekili, dava konusu altınlardan 22 ayar bilezikler ile 7 adet çeyrek altının davacı ...’a diğerlerinin ise diğer davacı ...’e ait olduğunu, borçlunun evlendikten sonra haciz adresinden ayrıldığını, mahcuzların hiç birisinin borçlu ya da alacaklıya ait olmadığını, kaldı ki icra takibine dayanak ilamdaki altınlar ile hacizli olanların sayı ve tür olarak da bire bir örtüşmediğini, davanın İİK’nun 99. maddesi gereğince açıldığını ve davacı alacaklının ispat yükü altında olduğunu belirterek davanın reddine ve tazminata karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece toplanan delillere göre: Dava konusu haczin, çevreden sorularak borçluya ait olduğu belirlenen yerde yapıldığı, bu sırada borçluya ait belgelerin görüldüğü, bazı resmi evraklarda haciz adresinin borçlunun iletişim adresi olarak gösterildiği, İİK’nun 97/a maddesindeki mülkiyet karinesinin borçlu, dolayısıyla alacaklı yararına olduğu, karinenin aksini ispat etmekle yükümlü olan üçüncü kişinin istihkak iddiasını kanıtlamaya elverişli delilleri sunamadığı, haczedilen altınların icra takibine dayanak ilamdakilerle aynı nitelikte olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı üçüncü kişi vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, üçüncü kişinin İİK’nun 96. vd. maddeleri uyarınca açtığı “istihkak” davası niteliğindedir.
İİK’nun takip tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan hali ile 88/1. maddesinde: “Haczolunan paraları, banknotları, hamiline ait senetleri, poliçeleri ve sair cirosu kabil senetlerle altın ve gümüş ve diğer kıymetli şeyleri icra dairesi muhafaza eder…” düzenlemesi yer almaktadır.
Taşınırlarda haczin geçerli olabilmesi için haczi yapan memurun haciz iradesinin belirli bir şekilde haricileşmiş olması yeterli olup yasada açıklanan ayrıcalıklı durumlar dışında fiili el koyma ve muhafaza tedbiri gerekli değildir. İİK’nun 88/1. maddesinde bu genel kural ile ilgili istisnai haller sayılmıştır. Buna göre madde metninde geçen taşınır eşyalar söz konusu olduğunda haciz merasiminin tamamlanabilmesi için haczedilen eşyaların fiilen el konularak İcra Dairesi’nde muhafaza edilmesi gerekir.
Somut olayda, hacizli altınlar yediemin olarak üçüncü kişiye teslim edilmiş, fiilen el koyma ve icra dairesinde muhafaza edilme koşulları gerçekleşmemiştir.
Mahkemece yapılan haczin geçerli olup olmadığı tartışılıp değerlendirilmeden işin esasına yönelik karar verilmiştir. Oysaki istihkak davalarında geçerli bir haczin bulunması dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilmesi gerekir.
Belirtilen hususlar dikkate alınmadan yazılı biçimde karar verilmesi isabetli değildir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı üçüncü kişiler vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve İİK'nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 415,00 TL peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 19.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.