Davacı ... vekili, davacının gelirinin iyi ve davalıdan fazla olduğunu, evin geçim yükünü sırtladığını, davacının eşine verdiği gelirleri ile davalı adına 449 ada 59 parselde 8 numaralı mesken ve ... plakalı araç edinildiğini açıklayarak 4721 sayılı yasanın 228. maddesi de dikkate alınarak edinilmiş mal vasfı ile tasfiyesine, söz konusu mallardaki değer artışının da ayrıca hesap edilmesine karar verilmesini istemiş, harca esas değeri bilirkişi incelemesi ile belirlenecek olmakla beraber yaklaşık 10.000 TL olarak göstermiş, 12.04.2013 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 55.210,50 TL'ye yükseltmişti.
Davalı ... vekili, davacının boşanma davasında da aynı iddia ile tazminat talebinde bulunduğundan ve boşanma dosyası Yargıtayda olduğundan derdestlik itirazında bulundukları, evlilik birliği içerisinde alındığı iddia edilen evin 26.11.2002 tarihinde satın alındığını, yeni TMK'nun 01.01.2002 tarihinde yürürlüğe girdiğini, açılan davanın haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davalının satın aldığı iddia olunan evin 14.04.2000 tarihinde davalının annesinin kendisine ait evi satarak davalıya verdiği para ile edinildiğini, bu durumun banka ve tapu kayıtlarından ortaya çıkacağını,
davacının satın aldığını iddia ettiği araba için ise 14.000 TL peşinat ödenerek aylık taksitlerinin 1.300 TL olacak şekilde ödenmek suretiyle davalı tarafından kredi çekildiğini, bir süre taksitleri ödendikten sonra 29.04.2005 tarihinde geriye kalan kredi taksitlerinin tamamının ödenerek borcun kapatıldığını, davacının Türk Telekom Müdürlüğü'nde çalışan bir memur olup aldığı maaş ile ev ve araba alma imkanı bulunmadığını açıklayarak davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davacının davasının dava dilekçesi ve ıslah dilekçesi talepleri doğrultusunda kabulü ile 55.210,50 TL katkı payı alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesi üzerine hüküm davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar 28.07.1999 tarihinde evlenmiş, 02.03.2005 tarihinde açılan boşanma davasının kabulüne ilişkin hükmün 20.01.2009 tarihinde kesinleşmesiyle, mal rejimi sona ermiştir (TMK.nun 225/2.m.). Sözleşmeyle başka mal rejimi seçilmediğinden, eşler arasında 01.01.2002 tarihine kadar mal ayrılığı (TKM.nin 170.m.), bu tarihten mal rejiminin sona erdiği boşanma davasının açıldığı tarihe kadar ise yasal edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir (TMK.nun 202, 4722 s.Y.nın 10.m.). Dava konusu 4449 ada 59 parseldeki 8 numaralı mesken 26.11.2002, ... plakalı araç 01.06.2004 tarihinde davalı ... adına satın alınarak tescil edilmişlerdir.
Taşınmaz ve araç bakımından dava; davacı tarafından kişisel mal veya değer ile katkı iddia edilmediğinden, çalışarak elde edilen gelir de edinilmiş mal sayıldığından (TMK’nun 219.m.) katılma alacağı isteğine ilişkindir. Evlilik içinde 01.01.2002 tarihi sonrası eşlerden biri adına edinilen mal varlığı üzerinde diğer eşin yasadan kaynaklanan artık değerin yarısı oranında katılma alacağı isteme imkanı bulunmaktadır (TMK’nun 231, 236/1.m.).
TMK'nun 222. maddesi gereğince, belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kimse iddiasını ispat etmekle yükümlüdür. Bir eşin bütün mallarının aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal olarak kabul edilmesi gerekir. Katılma alacağı bakımından talepte bulunan eşin çalışıp çalışmaması veya herhangi bir katkıda bulunup bulunmamasının bir önemi de yoktur. Katılma alacağı yasadan kaynaklanmaktadır.
Bu tür davalarda, eklenecek değerlerden (TMK.m.229) ve denkleştirmeden (TMK.m.230) elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere edinilmiş malın (TMK.m.219) toplam değerinden mala ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan artık değerin (TMK.m.231) yarısı üzerinden (TMK.m.236/1) tarafların kazanılmış hakları da dikkate alınarak katılma alacağının hesaplanması gerekir.
Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine, dava konusu 449 ada 59 parseldeki 8 numaralı meskenin davalının annesine ait taşınmazın satışından gelen para ve miras payı niteliğindeki banka hesabı kullanılarak alındığı davalı tarafından savunulmuş ise de davalının annesine ait taşınmazın 14.04.2000 tarihinde çok önce satılmış olması, buradan gelen para ile dava konusu meskenin alındığı diğer delillerle ispatlanamaması,
banka hesaplarında bulunan paranın da dava konusu taşınmazın alım tarihine yakın zamanda çekilen miktarlar bulunmakta ise de bu paraların alımda kullanıldığı düşünülebilir ise de davalı adına başka hesaplar açılarak mevduatın bu hesaplarda devam ettirildiği belirlendiğine, Yüksek Hukuk Genel Kurulu'nun 17.04.2013 tarih ve 2013/8-375 Esas, 2013/520 Karar sayılı kararıyla edinilmiş mallara katılma rejimi (katılma alacağı) bakımından da TMK.nun 5. maddesi yoluyla 6098 sayılı TBK.nun 146.maddesinde yer alan 10 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanacağı öngörüldüğüne, Daire tarafından da bu görüş benimsendiğine,
6098 sayılı TBK'nun 153/1-2. bentleri (Evlilik devam ettiği sürece, eşlerin diğerinden olan alacakları için zamanaşımı işlemeye başlamaz, başlamışsa durur) gözetilerek boşanma kararının kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresinin henüz geçmediği anlaşıldığına, ıslah da bu süre içerisinde yapıldığına, bu tür davalarda fedakarlığın denkleştirilmesi ve hakkaniyet kuralının da gözetilmesi gerektiğine göre davalının yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan hükmün 8 numaralı meskene yönelik olarak 42.710,50 TL katılma alacağı ile ilgili bölümünün ONANMASINA,
Dava konusu araç bakımından ise, Mahkemece 23.05.2012 tarihli keşif tarihi itibarıyla belirlenen 25.000 TL araç sürüm değeri üzerinden 12.500 TL. katılma alacağına hükmedilmiştir. Ancak, dosya arasına getirtilen belgelerden dava konusu 2004 model ... marka aracın alımı sırasında ...
Banktan (Dışbank) davalı ... lehine araç kredisi kullanıldığı, dosya arasına kredinin 29.04.2005 tarihinde 14.303,83 TL yatırılarak davalı tarafından erken kapatılmasına ilişkin belge getirtilmiş ise de banka kredisi ve alım sırasında ödenen peşinat ile ilgili tüm belgelerin dosya arasına getirtilmediği anlaşılmaktadır.
Bu nedenle, katılma alacağı hesabında gözetilecek artık değerin bulunmasında davalının savunması üzerinde durulması, Mahkemece, dava konusu aracın alımı sırasında ödenen peşinat, çekilen banka kredisi ve ödemelere ilişkin tüm belgelerin getirtilmesi, bankadan kredi çekilerek araç alımında kullanıldığında bir tereddüt bulunmadığına göre davalının kişisel malı sayılabilecek banka kredisinin boşanma dava tarihinden sonraya tekabül eden ödeme miktarının (taksitler ve erken kapatma ile ilgili oranlama yapılarak) belirlenerek davalının kişisel malı olarak gözetilmesi, araçla ilgili gerekli araştırma ve inceleme yapılması,
katılma alacağına esas artık değerin bu şekilde bulunması ve sonucuna göre bulunacak artık değerin yarısı oranında katılma alacağına hükmedilmesi gerekirken alımda kullanılan banka kredisinin artık değer hesabında dikkate alınmaması doğru olmamıştır.
Davalı ...’nın temyiz itirazları açıklanan nedenle araç bakımından yerinde görüldüğünden kabulü ile usul ve kanuna aykırı görülen hükmün araçla ilgili katılma alacağı hesabına yönelik bölümünün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3.maddesi yollaması ile HUMK’nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK.nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/1. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve aşağıda dökümü yazılı 942,85 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 2.828,57 TL'nin temyiz eden davalıdan alınmasına, 10.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.