Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2013/4155 K.2013/7588

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

KARAR

Şikayet eden alacaklı vekili İcra Mahkemesi'ne başvurusunda; ilama dayalı başlatılan takipte haciz taleplerinin İcra Müdürlüğü'nce 10.09.2012 tarihinde 5999 sayılı Kanun'un Geçici 6. maddesi ve 6111 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesi gereğince reddedildiğini, haciz yapılmasına engel olan 6111 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesinin 01.11.2012 tarihinde Anayasa Mahkemesi'nce kendi internet sitesinde yayınlanan kararı ile iptal edildiğini açıklayarak, haciz talebinin reddi kararının iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesinin son fıkrasında yer alan haczedilmezliğe ilişkin düzenlemenin yürürlük tarihinden sonra, hüküm altına alınan kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat alacaklarının tahsili için anılan maddenin son fıkrası gereği haciz yapılamayacağından, İcra Müdürlüğü'nün 26.11.2012 tarihli talebin reddi kararında usul ve Yasaya aykırılık görülmediği gerekçesiyle davacının yerinde görülmeyen şikayetinin reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

... 2. İcra Müdürlüğü’nün 2012/10176 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı tarafından borçlu ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı aleyhine ...

8. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 22.05.2012 tarih 2010/162 Esas, 2012/213 Karar sayılı kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat ilamına dayanılarak ilamlı takip başlatıldığı, takibin kesinleşmesi üzerine alacaklı vekilinin 10.09.2012 tarihinde haciz talebinde bulunduğu, İcra Müdürlüğü'nce aynı tarihte 2942 sayılı Kanuna 5999 sayılı Kanun ile eklenen Geçici 6. maddesi gereği idarenin hak ve alacaklarının haczedilemeyeceği gerekçesi ile haciz talebinin reddine karar verildiği, 6111 sayılı Yasanın Geçici 2. maddesinin Anayasa Mahkemesince iptal edilmesinden sonra, 26.11.2012 tarihinde alacaklı vekilinin yeniden haciz talebinde bulunduğu,

bu kez İcra Müdürlüğü'nce "haciz istemi 10.09.2012 tarihli Müdürlük kararı ile reddedildiğinden, şikayet yoluna gidilmeden aynı mahiyetteki talebin reddine" şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.İcra Müdürlüğü'nce 26.11.2012 tarihinde alacaklı vekilinin haciz isteminin reddine ilişkin karar verildikten sonra bu karara gerekçe yapıldığı için alacaklı vekili tarafından İcra Mahkemesi'nden 10.09.2012 tarihli kararın kaldırılması istenmiştir.

Mahkemece de İcra Müdürlüğü'nün 26.11.2012 tarihli kararı Yasaya aykırı görülmediğinden şikayet reddedilmiştir.

30.06.2010 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 5999 sayılı Yasanın 1.maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na eklenen Geçici 6. maddesinin 1. fıkrasında; kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen 09.10.1956 tarihi ile 04.11.1983 tarihi arasında fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmazlara veya kaynaklara kısmen veya tamamen veyahut irtifak hakkı tesis etmek suretiyle malikin rızası olmaksızın fiili olarak el konulması sebebiyle açtıkları davalar

sonunda tazminat almaya hak kazanmış olanlar hakkında bu madde hükümlerinin uygulanacağı, son fıkrasında ise bu madde uyarınca ödenecek olan tazminatın tahsili sebebiyle idarelerin mal, hak ve alacaklarının haczedilemeyeceği düzenlenmiş olup, 13.02.2011 tarih ve 6111 sayılı Kanunun Geçici 2. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesi hükmünün 04.11.1983 tarihinden sonraki kamulaştırmasız el koyma işlemlerine de uygulanacağı düzenlenmiştir.

Ne var ki; 6111 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesi 01.11.2012 tarihinde Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş, iptal hükmü resmi internet sitesinde yayımlanarak kamuoyunun bilgisine sunulmuştur.

Anayasa'nın 11. maddesinde, Anayasa'nın bağlayıcılığı ve üstünlüğü ilkesi düzenlenmiş, 138. maddesi ise hakimlere herşeyden önce Anayasa'ya uygun olarak hüküm verme yetkisi tanımıştır. Anayasa'nın 11. ve 138. Maddeleri, hakime Anayasa'ya aykırılığı saptanmış, yasa hükmünü iptal kararı yürürlüğe girmemiş olsa bile uygulamama yetkisini hatta yükümlülüğünü vermektedir. Zira iptal edilen hükmün uygulanması, hak arama hürriyetinin içini boşaltma anlamına gelecek ve Hukuk Devleti ilkesi ihlal edilmiş olacaktır.

Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesi ve Danıştay'ın iptal kararının yürürlüğe girmemiş olması halinde dahi Anayasa'ya aykırılığı saptanmış yasa hükümlerinin uygulanamayacağına işaret eden kararları vardır.

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararını duyurması, iptal edilen yasanın uygulanmasını durdurucu bir tedbir niteliğine bürünmektedir. Karar gerekçelerinin yazımı ve yayımlanmasının uzun süre alması karşısında hiç olmazsa iptal kararının duyurulması, Anayasa'ya aykırı yasa hükmünün uygulanmasını engelleyecektir. (Turan Yıldırım Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi İd. Huk. Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi-Amme İdaresi Dergisi, cilt:26)

İptal hükmünün Resmi Gazete'de yayımlanmasından 6 ay sonra yürürlüğe girecek olması Kanun Koyucuya Anayasa'ya uygun yeni yasa maddesi hazırlanması için verilmiş süre olup, bu süre iptal hükmünün uygulanmasını engellemeyeceğinden idarenin mal, hak ve alacakları haczedilebilir.

Somut olayda; alacaklı vekili son olarak 26.11.2012 tarihinde haciz talebinde bulunmuştur. Talep tarihi itibariyle 6111 sayılı Yasa'nın Geçici 2. maddesi iptal edildiğinden ve halen yürürlükte olan 5999 sayılı Kanunun Geçici 6. maddesine göre alacağın doğumuna sebep olan İdare eyleminin 1983 yılından öncesine ait olduğuna ilişkin iddia ve bilgi bulunmadığından, kamulaştırmasız el atmaya ilişkin eylemin 1983 yılından sonra olduğunun kabulü gerekir. Bu durumda İcra Müdürlüğü'nün farklı gerekçelerle alacaklının haciz talebinin reddine ilişkin 26.11.2012 tarihli kararı doğru olmadığından Mahkemece, iptali gerekirken, yazılı gerekçelerle reddine karar verilmesi isabetsizdir.