Davacı E.. A.. Kartal Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi kanalıyla göndermiş olduğu 04/06/2012 havale tarihli dava dilekçesinde; muris babası Ali Aksoy'un 11.04.2012 tarihinde vefat ettiğini, murisin sağlığında yüklü miktarda borç altına girdiğini, muristen kalan mirastan hak ve pay istemediğini açıklayarak mirası kayıtsız şartsız reddettiğinin kabul ve tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davacı E.. A.., yargılama esnasında 12.10.2012 tarihinde vafet etmiş, duruşma tarihi usulüne uygun olarak mirasçıları olan eşi F.. A.., çocukları M.. A.., E.. A.. ve E.. A..’a tebliğ edilmiştir.
Mahkemece; davanın kısmen kabulüne, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 605. ve devamı maddeleri uyarınca 11/04/2012 tarihinde vefat eden Kayseri İli, S.. İlçesi, Y... Köyü. Cilt No:..., Hane No:... Birey Sıra No:..’de nüfusa kayıtlı, .... T.C. Kimlik Numaralı Asker M... ve E.. oğlu, 15/03/1932 Y.. doğumlu muris A.. A.'UN mirasının, gelini Kayseri İli, S.. İlçesi, Yıldırım Köyü, Cilt No:.., Hane No:.. Birey Sıra No:..’da nüfusa kayıtlı, ... T.C. Kimlik numaralı N..
P.. ve Fatma kızı, 02/01/1951 Y.. doğumlu T.. A.. tarafından kayıtsız ve şartsız olarak reddedildiğinin tespitine, davacılar M.. A.., E.. A.., E.. A.. ve T.. A..'un davasının talebin 3 aylık hak düşürücü süre içerisinde yapılmadığı anlaşıldığından reddine, N.. P.. ve Fatma kızı, 02/01/1951 Y.. doğumlu T..
A..'un mirası reddettiğinin Türk Medeni Kanunu'nun velayet, vesayet ve Miras Hükümleri'nin Uygulanmasına İlişkin Tüzük'ün 39/3. maddesi uyarınca özel kütüğüne tesciline karar verilmesi üzerine, hüküm davacılar E.. E.. A.., M.. A.. ve E.. A.. tarafından süresinde temyiz edilmiştir.
Dava, Türk Medeni Kanunu'nun 605/1. maddesine dayalı olup, hasımsız olarak açılan mirasın gerçek reddine ilişkindir. Böyle bir davada Sulh Hakimi'nin görevi; reddin süresinde olup olmadığı ve ret edenin mirasçılık sıfatı bulunup bulunmadığını incelemek, süre koşulu ile mirasçılık sıfatının gerçekleşmesi halinde ise, Türk Medeni Kanunu’nun 609. maddesi uyarınca ret beyanını tespit ve tescil etmekten ibarettir.
Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilirler (TMK. m. 605/1). Miras, üç ay içinde reddolunabilir. Bu süre, yasal mirasçılar için, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri; vasiyetname ile atanmış mirasçılar için miras bırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlar (TMK. m, 606).
Miras bırakan Ali Aksoy, 11.04.2012 tarihinde vefat etmiş, eldeki dava üç aylık yasal süre içerisinde, 12.06.2012 tarihinde oğlu müteveffa E.. A.. tarafından açılmıştır. E.. A.. 12.10.2012 tarihinde vefat etmiş, yasal mirasçıları olan davacılara 14.12.2012 tarihinde duruşma günü usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir. Davacılar T.., M.., E.. ve E.. 16.01.2013 tarihli yargılama oturumunda tutanağa geçen beyanlarında; müteveffa E..
A..'un mirasçısı olduklarını, davaya devam etmek istediklerini, miras bırakan A..A..'un mirasını reddettiklerinin tespitine karar verilmesini talep ettiklerini açıklamışlardır. Bu durumda, davacıların, miras bırakanı olan E.. A..'un ölümü sonrasında; kendilerine duruşma tarihinin tebliğ edildiği tarihte kök miras bırakan A..A..'un mirasçısı olduklarını öğrendiklerinin kabulü gerekir. Bu tarihe göre de, üç aylık ret süresi geçmemiştir.
Mirasın reddine ilişkin talebin, bu sebeple kabulü gerekirken, reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.
Bundan ayrı; mirasın gerçek reddi davalarında, mirasın reddine ilişkin beyanlar yenilik doğurucu haklardan olup, ulaşmakla sonuç doğurmaktadır. Mirasın reddine ilişkin beyanın geri alınması mümkün değildir. Her ne kadar davacı T.. A.. tarafından 17.12.2012 havale tarihli dilekçesinde, eşi mütevaffa A..A..'un açtığı davadan feragat ettiğini açıklamış ise de, açıklanan olgular karşısında feragat sonuç doğurmadığından, talepte bulunan T..
A..'un beyanın bu çerçevede değerlendirilmesi gereklidir. Kabule göre de. T.. A.. bakımından kurulan hükümlerin incelenmesinde; hükmün 1.fıkrasında T.. A.. tarafından mirası kayıtsız ve şartsız olarak reddedildiğinin tespitine denilmesine rağmen, hükmün ikinci fıkrasında T.. A..'un davasının talebin 3 aylık hak düşürücü süre içerisinde yapılmadığı anlaşıldığından reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Görüldüğü üzere, hükmün 1. fıkrası ve 2. fıkrası arasında çelişki oluşmuştur. 6100 sayılı HMK'nun 297. maddesinde bir kararda bulunması gereken hususlar bentler ve fıkralar halinde açık bir biçimde açıklanmıştır. Aynı maddenin son fıkrasında ise verilen kararlar ile iki tarafa yükletilecek borçlar ve tanınan hakların, numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde yazılması öngörülmüştür. Bu doğrultuda, hükmün, kendi içerisinde çelişkili olmaması gereklidir.
Mahkeme kararlarının oluşturulması kamu düzenine ilişkin olduğundan bu husus resen gözönünde tutulmuştur. Mahkemece; davacı T.. A.. bakımından HMK'nun 297. maddesine aykırı olarak talebinin hem kabulüne, hem reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Davacının temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile yerel mahkeme hükmünün 6100 sayılı HMK’nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA,HUMK'nun 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna ve 72,90 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden bir kısım davacılar E.. A.. ve müştereklerine iadesine, 06.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.