Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2014/5541 K.2015/13205

.... ile..... aralarındaki katkı payı alacağı, tapu iptali ve tescil davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine dair ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 18.07.2013 gün ve 804/239 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili ve davalı vekili taraflarından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili, mal rejiminin tasfiyesi ile evlilik birliği içerisinde edinilen dava dilekçesinde belirtmiş olduğu taşınmazlara ilişkin olarak tapuda davalı adına olan kaydın iptali ile davacı adına tescili, mümkün değil ise alacağın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı, davacının katkısının bulunmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabül kısmen reddine, karar verilmesi üzerine; hüküm, süresi içerisinde davacı vekili ve davalı vekili taraflarından temyiz edilmiştir.

Taraflar, 25.07.1976 tarihinde evlenmiş,.......Sulh Mahkemesi'nde açılan boşanma davasının kabulüne karar verilmesi üzerine boşanmışlar, hüküm 25.01.2005 tarihinde kesinleşmiştir. Söz konusu boşanma ilamı,... Asliye Hukuk (Aile mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi'nin 16.05.2008 tarihinde kesinleşen kararıyla tanınmıştır. Eşler arasında başka mal rejimi seçilmediğinden 01.01.2002 tarihine kadar mal ayrılığı (TKM'nin 170. m), bu tarihten mal rejiminin sona erdiği boşanma davasının açıldığı tarihe kadar (TMK'nun 225/2. m) yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir (TMK'nun 202.m).

Dava konusu edilen 2945 ada 5 parsel 2 nolu bağımsız bölüm 23.09.1983 tarihinde, 5357 ada 12 parsel 12 nolu bağımsız bölüm 09.02.1979 tarihinde satış yolu ile davacı ve davalı adına 1/2'şer hisse ile tescil olmuş, 1151 ada 1 parsel 3 nolu bağımsız bölüm 02.09.1993 tarihinde satış yolu, 1151 ada 1 parsel 4 nolu bağımsız bölüm ise 16.09.1993 tarihinde satış yolu ile davalı adına tescil olmuştur.

1- Dosya kapsamına dava evrakı ile yargılama tutanakları içeriğine, mahkemece deliller değerlendirilerek karar verildiğine ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davacı vekilin ve davalı vekilinin aşağıda belirtilen hususlar dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava konusu edilen 4 nolu bağımsız bölüme ilişkin kurulan hükme yönelik davalı vekilinin temyiz itirazının incelenmesinden; mal rejimi sona erdiğinde, eşlerin birbirlerinin malvarlıkları üzerinde katkı payı, değer artış payı ve artık değere katılma alacak hakları vardır. Kural olarak, eşlerden birine ait malvarlığında, diğer eşin mülkiyet veya diğer ayni hak talebi söz konusu olamaz. Mal rejiminin tasfiyesini açan alacaklı eşe tanınan hak ayni olmayıp, şahsi alacak hakkıdır.

(07.10.1953 gün 8/7 YİBK, 4721 sayılı TMK'nun 227/1, 231, 236/1 m). TMK 239/1 fıkrasında; "katılma alacağı ve değer artış payı ayın veya para olarak ödenebilir. Ayni ödemede malların sürüm değerleri esas alınır.." denilmektedir. TMK 226/3. maddesinde ise "Eşler karşılıklı borçları ile ilgili düzenleme yapabilirler" hükmüne yer verilmiştir. Anılan kanuni düzenlemelere göre, borcun ayın olarak ödenmesi borçlu eşe tanınmış bir haktır.

Başka bir anlatımla, borçlu eş isterse borcunu ayın olarak ödeyebilir. Mal rejiminin tasfiyesi sonucunda ayni hak istenemeyeceği kuralının istisnaları; alacaklı eşin tasfiyeye konu paylı malda üstün yararını kanıtlaması (TMK 226/2) ve aile konutu veya eşyanın (TMK 240) söz konusu olması durumlarıdır. Somut olayda istisnai durumlar mevcut değildir.

Mahkemece, 4 nolu bağımsız bölüm yönünden tapu iptal ve tescil talebinin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru değildir.

3-Davacı tarafça taşınmazla ilgi olarak bedel isteği dava dilekçesinde açıkca belirtilmiş olup, Dairece de oluşa uygun bulunan 29.03.2013 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınarak davalı lehine 4 nolu bağımsız bölüm yönünden 25.449,00 TL katkı payı alacağına hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru değildir.