Davacı üçüncü kişi vekili, alacaklı tarafından başlatılan icra takibinin danışıklı olduğunu, gerçekte borçlunun alacaklıya borcunun bulunmadığını, icra takibine dayanak bononun muvazaalı olduğunu, borçlu şirket ile ilgilerinin bulunmadığını ileri sürerek, dava konusu mallar üzerine konulan hacizlerin kaldırılmasını istemiştir.
Davalı borçlu şirket temsilcisi; 2008 yılında başgösteren ekonomik krizden şirketlerinin etkilendiğini ve o dönem hurdacılık işiyle uğraşan takip alacaklısından peyder pey toplam 750.000,00 TL elden borç aldığını, borca karşılık olarak da takibe dayanak bonoyu düzenleyip verdiğini, üçüncü kişi şirket ile ortak olma konusunda sözlü olarak anlaştıklarını, daha sonra aralarında anlaşmazlık çıktığını, haciz yapılan alanda hem üçüncü kişi şirketin hem de kendi şirketlerinin malları bulunduğunu, alacaklıya olan borçlarını ekonomik imkansızlık nedeniyle ödeyemediklerini, davacı üçüncü kişi şirketin de kendilerini artık ortak olarak kabul etmediğini ve mallarını kendilerine teslim etmediğini açıklayarak davanın reddini savunmuştur.
Davalı alacaklı vekili, borçlu ile üçüncü kişi şirketin alacaklarına ulaşmalarını engelemek amacıyla muvazaalı hareket ettiklerini, daha önceden 2008 yılında da haciz mahallinde borçlu şirketin mallarının haczedildiğini, haczin borçlu şirket temsilcisinin huzurunda yapıldığını ve ilk hacizde haczedilen malların bırakıldığı yedieminin ikinci haciz esnasında haciz mahallinde hazır bulunduğunu açıklayarak davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece; davacı üçüncü kişinin icra takibinin muvazaalı olduğu iddiasının Mahkemenin görev alanına girmediğinden değerlendirilmediği ve istihkak iddiasının ise ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm, davacı üçüncü kişi vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Alacaklı tarafından, 05.01.2007 tanzim tarihli 750.000,00 TL bedelli nakten açıklaması bulunan bonoya dayalı olarak, borçlu aleyhine icra takibi başlatılmıştır. Davacı üçüncü kişi, alacaklı ile borçlunun danışıklı olarak hareket ettiklerini, borç ilişkisinin muvazaalı olduğunu gerçekte böyle bir borcun olmadığını iddia etmiştir. Mahkemece, üçüncü kişinin muvazaa iddiası değerlendirilmeden sonuca gidilmiştir.
Borçlu ile alacaklının danışıklı sözleşme veya belgelere dayanarak, muvazaalı olarak birlikte hareket etmesi; çeşitli sebeplerle aralarında borç ilişkisi bulunmadığı halde alacaklının gerçekte olmadığı halde alacaklıymış gibi icra takibine başladığı durumlar olmaktadır. 4721 sayılı TMK'nun 2. maddesi kapsamında bir kişinin, yasaların kendisine verdiği hakkı kötüye kullanarak yarar elde etmesi, iyi niyet kuralları ile bağdaşmaz.
(İcra ve İflas Hukukunda İstihkak Davaları-Ali Güneren, Güncellenmiş 3. Baskı. Ankara, 2014, sf: 1038 ila 1040 ). Bu durumlarda, davacı üçüncü kişi, istihkak davası içinde muvazaa iddiasında bulunarak, muvazaa iddiasını muvazaalı işlemin tarafı olmadığından tanık ve yemin dahil her türlü delille ispat edebilir. Yani, geçerli bir borç ilişkisinin varlığı,istihkak davasının görülebilmesi için şarttır. ( Bu doğrultuda. 17.H.D. 20.10.2009 tarih 3787-6626. 21. H.D.
11.10.2005 tarih 4335-9284. 21. H.D. 08.05.2001-3484-3622 sayılı kararları)
Hal böyle olunca; Mahkemece, öncelikle davacı üçüncü kişinin takibe dayanak borç ilişkisinin muvazaalı olduğu yönündeki iddiasının değerlendirilip karara bağlanması gerekirken, yazılı gerekçeyle incelenmemiş olması isabetsiz olmuştur.
Mahkemece, bu konuda tarafların tüm delilleri toplanarak, bunun yanı sıra, bonoda yazan "nakden" kaydı da gözetilerek ve "nakden" kaydının aksinin iddia edilmesi halinde ispat külfeti de değerlendirilerek, alacaklının borç ilişkisinin doğduğu zaman itibariyle ekonomik durumunun ve takibe dayanak bonodaki miktar itibariyle ticari iş yapabilme olanağının bulunup bulunmadığının araştırılması, bu kapsamda gerek görülürse zabıta araştırması yapılması, banka kayıtlarının, borçlu şirket kayıt ve defterlerinin araştırılması ve toplanan ve toplanacak tüm deliller tarafların iddia ve savunmaları kapsamında birlikte değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir. Eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulması isabetsiz olmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı üçüncü kişi vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, bozma nedenlerine göre sair hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK 297/ç) ve İİK'nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 24,30 TL peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 09.03.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi