Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2016/17385 K.2019/10977

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş olup hükmün davacı alacaklı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Dava; alacaklının İİK’nin 99. maddesine dayalı, üçüncü kişinin istihkak iddiasının reddi talebine ilişkindir. Mahkemece, davanın niteliği gereği konusu para ile ölçülebilen ve nispi harca tabi olduğu, mahcuzların değerinin haciz tutanağı ile belirli bulunduğu, davacı tarafa haciz zaptındaki bedel üzerinden eksik harcın tamamlanması için kesin süre verildiği, kesin süreye rağmen davacı tarafından harcın yatırılmadığı gerekçesi ile davanın HMK’nin 320/4. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına karar verilmiş, karar davacı alacaklı vekilince temyiz edilmiştir.

Hacze konu mahcuzların değeri bilirkişi tarafından 1.275.550,00 TL olarak belirlenmiştir. Davacı alacaklı vekili, aynı mahcuzların borçlu şirketin başka bir alacaklısı tarafından Büyükçekmece 3. İcra Müdürlüğü’nün 2012/4944 Talimat sayılı dosyası ile 118.000,00 TL’ye satılarak paraya çevrildiğini iddia etmektedir. Mahcuzlar, ihale yolu ile satıldı ise dava değeri ihale bedeli veya takip miktarından düşük olanıdır.

Bu durumda Mahkemece, öncelikle hacze konu menkullerin başka bir takip dosyasında ihale ile satıldığı hususunun netleştirilmesi, ihale yolu ile paraya çevrildi ise ihale bedeli veya takip bedelinden düşük olanı üzerinden eksik harcın tamamlanması için süre ve imkan verilmesi ve bundan sonra oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi yerinde görülmemiştir.

Kabule göre de; Harçlar Yasası'nın 27-28. maddelerine göre; harca tabi davalarda, dava açılırken davacıdan bir başvurma harcı ve nispi harca tabi davalarda nispi karar ve ilam harcının dörtte biri peşin olarak alınır. Dava açılırken, harcın eksik alınmış olması halinde, mahkemece davaya devam olunabilmesi için harcın Harçlar Kanunu'nun 30 ve 33. maddeleri uyarınca tamamlanması yoluna gidilir ve davacıya eksik harcı yatırması için süre verilir. Şayet verilen süreye rağmen eksik harç ikmal edilmez ise dosya işlemden kaldırılır ve HMK'nin 150. maddesi uyarınca süresinde tamamlanarak yenilenmez ise açılmamış sayılmasına karar verilir.

Yine aynı Kanun'un "Harç Ödenmeyen İşlemler" başlığını taşıyan 32. maddesinde ise, "Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Ancak, ilgilisi tarafından ödenmeyen harçları diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır." hükmü getirilmiştir.

Kural olarak yargı harçlarının davanın açıldığı sırada ödenmesi gerekir. Harcı ödenmeyen dava dilekçesinin kabul edilip, mahkeme esas defterine kaydının yapılması halinde bahsi geçen Kanun'un 30. ve 32. maddeleri gereğince ödenmesi gereken harç miktarının belirlenerek harcın ikmali için süre verilmeli, verilen sürede harç yatırılmadığı takdirde, Harçlar Kanunu'nun 30. maddesi gereğince davaya devam edilmeyerek HMK'nin 150. maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırılmasına, HMK'nin 150/5. maddesi gereğince üç ay içinde yenilenmeyen davanın açılmamış sayılmasına karar verilmelidir. Mahkemece, bu yasal düzenlemeler göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması da doğru görülmemiştir.