Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2016/18305 K.2019/11399

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı alacaklı vekili ve davacı üçüncü kişi vekili taraflarından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı üçüncü kişi vekili, hacze konu mahcuzun müvekkili şirkete ait olduğunu, dava dışı şirketten satın aldığını, borçlu ile ilgisi bulunmadığını belirterek, istihkak iddiasının kabulü ile haczin kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı alacaklı vekili, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur. Mahkemece, haciz mahallinde borçlu adına belge bulunduğu, vergi levhası kayıtlarının iş yerinin üçüncü kişi şirkete ait olduğuna karine teşkil etmeyeceği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı alacaklı vekili ile tazminat yönünden davacı üçüncü kişi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Adil yargılanma hakkı T.C. Anayasası'nın 36/1. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde düzenlenmiş olup, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin bazı kararları ile Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuruya ilişkin bazı kararlarında gerekçeli karar hakkının adil yargılanma hakkının somut görünümlerinden olduğu belirtilmiştir. Anayasa'nın 141/3. maddesine göre, bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır.

Adil yargılanma hakkının sağlanması kapsamında kararların gerekçeli olmasıyla ilgili kamu düzenine ilişkin hükümlere 6100 sayılı HMK'de de yer verilmiştir.

HMK'nin 297. maddesine göre hükümde tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri yer almalı ve sonuç kısmında da taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.

HMK'nin 298/2. maddesinde ise gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz hükmü mevcuttur.

HGK'nin 24.02.2010 tarihli ve 2010/1-86 Esas, 2010/108 Karar sayılı kararında da "Yasa'nın aradığı anlamda oluşturulacak kararların hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar; kararın gerekçesinin de, sonucu ile tam bir uyum içinde, o davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyacak; kısaca, maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterecek nitelikte olması gerekir.

Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtayın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur." hususlarına yer verilmiştir.

Kararın gerekçesi ile hüküm fıkrası arasında çelişki yaratılması; yukarıda açıklanan ve Anayasa ile teminat altına alınan yargılamanın açıklığı, adil yargılanma hakkı prensibine ve kararların gerekçeli olması gerektiğine dair Anayasa ve Yasa hükümlerine de açıkça aykırı olacaktır.

Somut olayda, temyize konu davayı üçüncü kişi ...Şirketi açmasına ve gerekçeli karar başlığında üçüncü kişi olarak ...

Şirketine yer verilmesine karşın, Mahkemece gerekçe kısmında davanın İİK'nin 99.maddesine dayalı olarak üçüncü kişinin istihkak iddiasının kaldırılmasına ilişkin olduğu nitelemesinin yapıldığı, devamında İİK'nin 97/a maddesinde öngörülen mülkiyet karinesinin, üçüncü kişi dolayısı ile borçlu yararına olduğu, karinesinin aksinin davacı alacaklı tarafça kesin ve güçlü delillerle kanıtlanması gerektiği, haciz mahallinde borçlu adına belge bulunması,

vergi levhasının işyerinin üçüncü kişi şirkete karine teşkil etmeyeceği ibarelerine yer verildikten sonra üçüncü kişinin davasının kabulüne ve davalı alacaklının istihkak iddiasının reddine karar verilmiştir. Bu durumda, hem hüküm fıkrasında kendi içinde çelişki oluşturacak ibarelere yer verildiği hem de gerekçe ile hüküm arasında çelişki yaratıldığı görülmüştür.

O halde Mahkemece, hüküm ve gerekçe çelişkisi yaratılmadan, HMK'nin 297. maddesine uygun biçimde, gerekli unsurları içeren bir karar verilmesi için hükmün bozulması gerekmiştir.