Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2016/19833 K.2017/928

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

Borçlu vekili, takip konusu ilamın kamulaştırmasız el atma tazminatına ilişkin olup, icra vekalet ücretinin maktu hesaplanması gerektiğini, ayrıca borçlu kurumun harçtan muaf olduğunu belirterek takibin iptalini talep etmiştir. Mahkemece, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu gereğince vekalet ücretinin maktu olarak belirlenmesi gerektiği ve borçlu kurumun harçtan muaf olduğu gerekçesi ile şikayetin kabulüne, icra emrinin vekalet ücreti ve harçlar yönünden iptaline karar verilmesi üzerine; hüküm, alacaklı vekilince temyiz edilmiştir.

2560 sayılı ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanıın'un ... inci maddesinin "(a)" bendi birlikte değerlendirildiğinde, bir kurumun yargılama harçlarından bu kapsamda temyiz harçlarından muaf olabilmesi için o kurumun kuruluş yasasında veya başka bir yasada kurumun yargılama harçlarından ve temyiz harçlarından muaf olduğunun açıkça yazılması gerekir. 2560 sayılı ...

Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un ... inci maddesinin "a)" bendinde ...'nin sadece görevleri için kullandığı taşınmaz malları, tesisleri, işlemleri ve faaliyetlerinin her türlü vergi resim ve harçtan muaf olduğu belirtilmiş, bu kurumun yargılama harçlarından ve bu kapsamda icra harçlarından muaf olduğu açıkça belirtilmemiştir. Bu nedenle ... icra harçlarından muaf olmayıp Mahkeme’nin aksi yöndeki kabulü isabetsizdir.

Ayrıca, ....06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Yasa'nın .... maddesi ile değişik 2942 sayılı Yasa'nın Geçici .... maddesinin .... fıkrasında.

"Bu madde kapsamında açılan davalarda mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekalet ücretleri bedel tespiti davalarında öngörülen şekilde maktu olarak belirlenir." Yine .... fıkrasında da; "........1983 tarihinden bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihe kadar kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmazların idare tarafından kamulaştırılması hâlinde kamulaştırma bedeli ve mahkemelerce malikleri lehine hükmedilen tazminatlar için de bu maddenin on birinci fıkrası,

bu fıkra kapsamında kalan taşınmazlar hakkında açılan her türlü davalarda ise yedinci fıkra hükümleri uygulanır" düzenlemeleri mevcuttur.

Ancak 6487 sayılı Yasa'yla değişen, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici .... maddesinin .... fıkrası, Anayasa Mahkemesi'nin .../.../2014 tarihli ve 2013/95 Esas- 2014/176 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir. İptal kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra, yürürlüğe girmesine karar verilmiş ise de.

Anayasa'nın II. maddesinde, Anayasa'nın bağlayıcılığı ve üstünlüğü ilklki düzenlenmiş, 138. maddesi ise hakimlere herşeyden önce Anayasa'ya uygun olarak hüküm verme yetkisi tanımıştır. Anayasa'nın II. ve 138. maddeleri, hakime Anayasa'ya aykırılığı saptanmış, yasa hükmünü iptal kararı yürürlüğe girmemiş olsa bile uygulamama yetkisini hatta yükümlülüğünü vermektedir.

Zira iptal edilen hükmün uygulanması, hak arama hürriyetinin içini boşaltma anlamına gelecek ve Hukuk Devleti ilkesi ihlal edilmiş olacaktır. Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesi ve Danıştay'ın iptal kararının yürürlüğe girmemiş olması halinde dahi Anayasa'ya aykırılığı saptanmış Yasa hükümlerinin uygulanamayacağına işaret eden kararları vardır. Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararını duyurması, iptal edilen Yasa'nın uygulanmasını durdurucu bir tedbir niteliğine bürünmektedir.

Karar gerekçelerinin yazımı ve yayımlanmasının uzun süre alması karşısında hiç olmazsa iptal kararının duyurulması, Anayasa'ya aykırı Yasa hükmünün uygulanmasını engelleyecektir. (Turan Yıldırım Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi İd. Huk.

Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi-Amme İdaresi Dergisi, cilt:...) İptal hükmünün Resmi Gazete'de yayımlanmasından ... ay sonra yürürlüğe girecek olması Kanun Koyucuya Anayasa'ya uygun yeni Yasa maddesi hazırlanması için verilmiş süre olup, bu süre iptal hükmünün uygulanmasını engellemeyecektir.

Somut olayda, .../.../2015 karar tarihli takip konusu ilamda; İdarenin kamulaştırmasız el atma eylemi 1983 yılından sonrasına ait olup olmadığı konusunda belge ve bilgi bulunmamakta olup el atma eyleminin 1983 yılı sonrasına ait olduğunun kabulü gerekir. Uygulanması gerekli 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici .... maddesinin .... fıkrası Anayasa'ya aykırı görülerek ........2014 tarihinde Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş olmakla uygulanırlığı kalmamıştır. Böylece 1983 yılından sonraki el koymaya ilişkin kamulaştırmasız elatma bedellerine ilişkin dava ve takiplerde mahkeme icra harçları ile her türlü vekalet ücretlerinin maktu hesaplanması söz konusu olmayıp nispi olarak belirlenmelidir.

Bu durumda, Mahkemece anılan iptal kararı gereğince artık icra harçları ve icra vekalet ücretinin nispi hesaplanması gerektiği de nazara alınarak, borçlunun şikayetinin reddine karar verilmesi gerekirken şikayetin kabulü yönünde hüküm tesisi doğru olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.