Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2016/21925 K.2019/11508

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş olup hükmün davacı üçüncü kişi vekili ve davalı alacaklı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı üçüncü kişi vekili, müvekkilinin haciz adresinde 01.05.2015 tarihinden itibaren faaliyette olduğunu, borçlu şirketi tanımadıklarını, mahcuzların üçüncü kişi şirkete ait olduğunu belirterek davanın kabulünü talep etmiştir.

Mahkemece dosya üzerinden yapılan inceleme ile, alacaklı vekilinin 27.07.2015 tarihinde İcra Müdürlüğüne başvurduğu, dosya borcunun haricen ödediğini bildirdiği, gerekli tahsil harcının ödendiği, bu sebeple hacizlerin kalktığı, dolayısıyla davanın konusunun kalmadığı gerekçeleri ile konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, karar davacı üçüncü kişi ve davalı alacaklı vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

1. Dava, üçüncü kişinin İİK’nin 96. vd. maddelerine dayalı istihkak iddiasına ilişkindir.

İstihkak davalarına İİK’nin 97/11. maddesi uyarınca genel hükümler Dairesinde ve basit yargılama usulüne göre bakılır. İcra hakimi, tarafların iddia ve savunmalarını bildirmeleri için, yöntemine uygun biçimde davet etmeden hüküm veremez.

Basit yargılama usulünü düzenleyen HMK'nin 317 ve devamı maddelerinde belirtilen usul çerçevesinde yargılama yapılıp hüküm verilmesi gerekir.

Bu durum, Anayasa’nın 36. maddesi ile teminat altına alınan ve 18.05.1954 tarihinde ana metnini imzalayıp, 25.09.1989 tarihli ve 89/14563 sayılı kararnameyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin bağlayıcı yetkisini tanıyan Ülkemizde de geçerlilik kazanmış bulunan AİHS’nin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının da bir gereğidir.

Her ne kadar 01.10.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nin “Ön İnceleme ve Tahkikat” başlıklı 320. maddesinin 1. fıkrasında 1086 sayılı HUMK’ndaki düzenlemelerden farklı olarak: “(1) Mahkeme, mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir…” düzenlemesine yer verilerek basit yargılama usulüne tabi davalar açısından duruşma açılmadan dosya üzerinden karar verilmesi olanağı getirilmişse de; mahkemelerce bu hükmün uygulanacağı haller tayin edilirken, özellikle iddia ve savunma haklarının kısıtlanması sonucunu yaratacak uygulamalardan kaçınılması ve her olayın özelliğine göre değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Somut olayda, her ne kadar alacaklı vekili, icra dosyasının haricen ödendiğini bildirmiş ve tahsil harcı da icra dosyasına yatırılmış ise de, davacı üçüncü kişi ödemeyi haciz baskısı altında yaptığını iddia ettiğine göre mahkemece duruşma açılarak taraflara duruşma gün ve saati tebliğ olunarak, iddia ve savunma çerçevesinde kanıtların toplanarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde duruşma açmaksızın dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

2. Bozma neden ve şekline göre davacı üçüncü kişi vekilinin diğer temyiz itirazları ile davalı alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesi gerekli görülmemiştir.