Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2016/4864 K.2019/269

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı üçüncü kişi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı üçüncü kişi vekili, ... İcra Müdürlüğünün 2014/250 talimat sayılı dosyasında İİK'nin 99. maddesine göre haciz yapılıp üçüncü kişiye yediemin olarak bırakılmasına rağmen, ... 28. İcra Müdürlüğünce İİK 97. maddesine göre haczedildiğine karar verilmesi nedeniyle, İcra Mahkemesi tarafından kendilerine verilen süre içinde açtıkları istihkak davalarının kabulü ile İcra Müdürlüğünün hatalı işleminin düzeltilerek İİK 99. maddesi gereğince alacaklıya istihkak davası açmak için 7 günlük süre verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı üçüncü kişi vekili, 12.06.2014 tarihli dilekçesi ile de mahcuz menkullerin müvekkili şirkete aidiyeti ve bu hususta ikame ettikleri istihkak davasında müddeabihin ıslahı ile dava dilekçesinde belirttikleri taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı alacaklı vekili, süresi içinde verdiği cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece verilen yetkisizlik kararının ardından görevli ve yetkili ... 6. İcra Hukuk Mahkemesince talebin İcra Müdürlüğü işlemini şikayete yönelik olduğu, her ne kadar davacı tarafından davanın istihkak iddiası olarak incelenmesi için 12.06.2014 tarihinde ıslah dilekçesi verilmiş ise de ıslah yoluyla şikayet talebinin istihkak davasına çevrilmesinin mümkün olmadığı ve ıslah talebinin harçlandırılmadığı gerekçeleriyle davacının talebi şikayet olarak değerlendirerek yargılamaya devam edilmiş ve şikayetin reddine karar verilmiş, hüküm üçüncü kişi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, üçüncü kişinin İİK 96. vd. maddelerine dayalı istihkak iddiası ile İİK 96-97 maddelerinin uygulanmasına yönelik şikayet talebine ilişkindir.

Dava dilekçesinde şikayet talebinin yanında mülkiyet iddiasından da söz edilmiş, ayrıca 12.06.2014 tarihli dilekçe ile de mülkiyet iddiası tekrarlanmıştır.

Her ne kadar mahkeme tarafından şikayet talebinin ıslah ile istihkak davasına dönüştürülemeyeceği gerekçesiyle hüküm kurulmuş ise de, 6100 sayılı HMK’nin 33. maddesi uyarınca, Türk hukukunu resen uygulamakla yükümlü olan hâkim, tarafların ileri sürdükleri maddi olay ve netice talepleri ile bağlı olup, onların hukuki nitelendirmesi ile bağlı değildir.

04.06.1958 tarih, 1958/16-5 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nda da kabul edildiği gibi, taraflarca ileri sürülen iddia ve maddi olayların hukuki tavsifini yapmak mahkemeye ait olup, hakim olaya uyan ilgili yasa maddelerini re’sen gözetmek, bulmak ve uygulamak zorundadır. Eş anlatımla, olayların hukuksal açıdan değerlendirilmesi ve nitelendirilmesi mahkeme hakimine aittir.

Mahkemece, davacı üçüncü kişinin talebi şikayet olarak incelenmiş ve bu hali ile karara bağlanmıştır. Oysa, dava dilekçesindeki anlatımdan ve talep sonucundan, uyuşmazlığın, üçüncü kişinin İİK 97. maddesi uyarınca yapılan haciz işlemini şikayet talebi yanında, İİK’nin 96. vd. maddeleri uyarınca mülkiyet hakkına dayalı olarak ileri sürdüğü istihkak iddiasına ilişkin olduğunun kabulü gerekir.

Bu durumda Mahkemece şikayet talebi reddedildiğine göre takip miktarı veya mahcuzun değerinden hangisi az ise, o değer üzerinden nispi harç alınarak ve bu şekilde noksan harç tamamlattırılarak tarafların tüm delilleri toplanarak istihkak davası prosedürüne göre çözümlenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken talebin sadece şikayet olarak nitelenerek hüküm kurulması doğru olmadığından hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.