Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2017/2991 K.2017/16899

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya elektronik ortamda Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Dava dilekçesinde, birlikte yaşadıkları kayınvalidesi....'ın yaşlı (1931 doğumlu) olduğu, iyiyi ve kötüyü ayırt edemediği, bütün ihtiyaçlarını kendisinin karşıladığı, % 95 engelli raporu olduğu, vasi olarak atanmasına karar verilmesi istenmiştir. Davanın reddine dair verilen karar, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 405. maddesi kapsamında kalan, akıl sağlığı sebebine dayalı kısıtlanma kararı verilmesi istemine ilişkindir.

Türk Yargı sistemine göre, hâkim kendiliğinden bir davayı inceleyip, uyuşmazlığı çözemeyeceği (HMK. m.24) gibi taraflarca ileri sürülmemiş bir delile de kendiliğinden başvuramaz (HMK. m.25). Bunun kaçınılmaz sonucu olarak da hâkim tarafların istekleriyle bağlı tutulmuştur (HMK. m. 26). Genel kural bu olmakla birlikte, kanunlarımızda hakimin re’sen başka bir ifade ile doğrudan doğruya araştırma yapabileceği hallere de yer verilmiştir. Türk Medeni Kanununun 405. maddesinde yer alan sebebe dayanan vesayete ilişkin davalar bunlardandır. Bu davalar re’sen yürütülür ve kendiliğinden araştırma ilkesi geçerlidir. İlgilinin isteği olup olmadığına bakmaksızın hakim kendiliğinden gerekli gördüğü bütün delillere başvurabilir.

Türk Medeni Kanununun 405. maddesinde; "Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle, ergin bir kişi, işlerini göremediği veya korunması ve bakımı için kendisine sürekli yardım gerektiği ya da başkalarının güvenliğini tehlikeye soktuğu takdirde, kısıtlanır" hükmü ile aynı Kanunun 429. maddesinde kısıtlanması için yeterli sebep bulunmamakla beraber korunması bakımından fiil ehliyetinin sınırlanması gerekli görülen ergin kişiye bir yasal danışman atanacağı; 431. maddesinde ise, "Vasinin atanması usulüne ilişkin kuralların kayyım ve yasal danışman atanmasında da uygulanacağı." hükümleri yer almaktadır.

Dosyada bulunan, ... Atatürk Devlet Hastanesinin 16.06.2015 tarihli Engelli Sağlık Kurulu raporunda. "Hafif Bilişsel Bozukluk" vd sebeplerle % 95 engel oranı tayin edilmiş ve yasal danışman atanması gerektiği rapor edilmiştir.

Hükme esas alınan aynı hastanenin 09.07.2015 tarihli vasi tayini gerekip gerekmediğine dair raporunda; yasal danışman yönünden bir değerlendirme yapılmadan; "şu anki haliyle kısıtlanmasını gerektirir bir ruhsal hastalığının olmadığı" rapor edilerek çelişki oluşturulmuştur. Her iki rapor arasında meydana gelen çelişkinin giderilmesi için mahkemece, dosyadaki daha önce alınmış olan raporlar da eklenerek ...'ın ...

Atatürk Devlet Hastanesine sevk edilerek muayenesi yaptırılıp öncelikle Türk Medeni Kanunu'nun 405.maddesinde yer alan kısıtlama sebebinin bulunup bulunmadığı, kısıtlama sebebi yoksa kendisine yasal danışman atanmasının gerekli olup olmadığı hususunda ayrıntılı Kurul raporu alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken raporlar arasında çelişki giderilmeden eksik inceleme ile davanın reddi doğru görülmemiştir.