Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2017/8590 K.2018/18558

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, dosyanın esas hakkındaki davanın karara bağlandığı mahkemeye gönderilmesi için hukuk tevzi müdürlüğüne tevdiine karar verilmiş olup, hükmün duruşma yapılması suretiyle Yargıtayca incelenmesi davalı vekili ile duruşmasız olarak davacı vekili tarafından istenilmiştir.

Dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 13/11/2018 ...... günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü temyiz eden davalı ... bizzat ve vekili Avukat ...... geldi. Karşı taraftan davacı vekili Avukat ...... geldiler. Duruşmaya başlanarak temyiz isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan ve hazır bulunanların sözlü açıklaması dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili dilekçesinde, davalının açtığı dava sonucu haksız olarak verilen ihtiyati tedbir kararı sebebi ile uğranılan toplam 195.766,00 TL zararın davalıdan tahsili istenmiş, mahkemece davaya bakma görevinin davanın esasını inceleyen ... 8.Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesi ile gönderme kararı verilmiştir.

04.06.1958 tarihli ve 15/6 Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı gereğince, maddi olayları açıklamak taraflara ve ileri sürülen olayları hukuken nitelemek ve uygulanacak kanun hükümlerini tespit etmek ve uygulamak görevi hakime aittir.

Davacı vekili davasının dayanağı olarak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 399. maddesine dayandırarak açmış, davalı ise HMK'nin 399.maddesindeki şartların somut olayda gerçekleşmediğini savunmuş, mahkemece dava 399/2.madde kapsamında değerlendirilerek gönderme kararı vermiştir.

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 427/4. maddesi gereği vesayet makamı olan sulh hukuk mahkemesi tüzel kişinin gerekli organlardan yoksun kalması ve yönetiminin başka yoldan sağlanamaması durumunda tüzel kişiye yönetim kayyımı atayacağı düzenlenmiştir.

İhtiyati tedbir ise 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun'un 389 ila 399.maddelerinde düzenlenmiş olup, 389.madde gereği, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği, 390. madde gereği ise ihtiyati tedbir talebinin dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden;

dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden istenebileceğini, 393. maddeye göre ise ihtiyati tedbir kararının uygulanması için karar tarihinden itibaren bir hafta içinde talep edilmesi gerektiği, aksi hâlde, kanuni süre içinde dava açılmış olsa dahi, tedbi kararı kendiliğinden kalkacağı, yine esas hakkında dava açılmadan önce ihtiyati tedbir kararı verilmesi durumunda 397. madde gereği tedbir talep edenin bu kararın uygulanmasını talep ettiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas hakkındaki davasını açmak zorunda olduğu,

aksi hâlde tedbirin kendiliğinden kalkacağı, 399. madde ise tazmin sorumluluğu düzenlenmiş olup buna göre ihtiyati tedbir kararı talep edenin talepte bulunduğu anda haksız olduğu anlaşılır yahut tedbir kararı kendiliğinden kalkar ya da itiraz üzerine kaldırılır ise haksız ihtiyati tedbir nedeniyle uğranılan zararı tazminle yükümlü olduğu, ikinci fıkrada ise tazminat davasının esas hakkındaki davanın karara bağlandığı mahkemede açılacağı düzenlenmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden, davalı ve arkadaşları tarafından davacı derneğin 24.04.2011 tarihli seçimli olağan genel kurul toplantısının iptali için ... 8. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2011/243-2012/575 sayılı dosyası üzerinden dava açılmış, mahkemece verilen kabul kararı (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesinin denetiminden geçerek 23.09.2013 tarihinde kesinleşmiştir.

Derneğin seçimli genel kurulunun iptali sonucu organsız kalması sebebi ile incelemeye konu dosyanın davalısı ... tarafından derneğe kayyım atanması için ... 6. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2013/66 D.iş dosyası üzerinden 17.05.2013 tarihinde talepte bulunulmuş, mahkemece 17.06.2013 tarihinde derneğe kayyım atanmasına karar verilmiştir.

Kayyım atama gerekçesi ise derneğin yönetimsiz kalması sebebi ile HMK'nin 389.maddesindeki şartların oluştuğu acilen tedbir alınması gerektiği, derneğin temsil ve yönetimi için TMK'nin 426/3 ve 427/4.maddeleri gereği kayyım atanması gösterilmiştir.

Davalı dernek tarafından esas hakkında dava açılmadığı gerekçesi ile kayyım atama kararının kendiliğinden kalktığının tespiti talep edilmiş, mahkeme ise 14.08.2013 tarihli ek kararı ile kayyım tayini ile ilgili verilen kararın asıl davasının ...

8. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlanan genel kurul iptaline ilişkin dava olduğu, başkaca açılacak esasa ilişkin bir dava bulunmadığı, bu nedenle, olayda HMK'nin 397. maddesinin uygulanamayacağı gerekçesi ile HMK'nin 393/1 ve 397/1. maddeleri gereğince derneğe kayyım atanmasına ilişkin ihtiyati tedbirin kendiğinden kalkmış olduğunun tespitine ve kayyımlara ödenen ücretlerin derneğe iadesine yönelik taleplerin reddine karar verilmiş, verilen kararın temyizi üzerine ise (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesince,

"...davacı vekilinin bir haftalık hak düşürücü süre içinde ihtiyati tedbir kararının infazı istemediğinden ihtiyati tedbir kararının kendiliğinden kalktığının tespitine karar verilmesi gerekirken..." gerekçesiyle mahkeme kararı bozulmuş ise de mahkemece önceki kararında direnilmiş, direnme kararının dernek tarafından süresinde temyiz edilmemesi sebebiyle Dairemizin 08.06.2017 tarih ve 2017/11692-2017/8617 sayılı ilamı ile temyiz istemi reddedilmiştir.

Dolayısı ile kayyım atama kararını veren mahkemenin kayyım atama sebebinin TMK'nin 426. ve 427.maddeleri olduğu, esas hakkında açılacak bir davanın olmadığı yönündeki gerekçesi ile verdiği kayyım atama kararının kendiliğinden kalktığına yönelik istemin reddi 08.06.2017 tarihinde kesinleşmiştir.

Somut uyuşmazlık yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda değerlendirildiğinde, gönderme kararı verilen 8. Asliye Hukuk Mahkemesince sadece derneğin 24.04.2011 tarihli seçimli olağan genel kurulunun iptaline karar verilmesi ve kararın da 23.09.2013 tarihinde kesinleşmiş olması, kayyım atama kararını veren ...

6. Sulh Hukuk Mahkemesinin de 08.06.2017 tarihinde kesinleşen direnme kararı ile kayyım atama kararının TMK'nin 426 ve 427.maddeleri kapsamında olduğu, esas hakkında açılacak bir davanın bulunmadığı gerekçelerine yer verilerek, kayyımlığın HMK'nin 397.maddesi kapsamında kendiliğinden kalktığına yönelik talebin reddi yönündeki karar da birlikte değerlendirildiğinde davanın HMK'nin 399/2.maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği, genel hükümlere göre değerlendirilmesi gerektiğinden işin esasının incelenmesi yerine yazılı şekilde gönderme kararı verilmesi doğru görülmemiştir.