Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2017/8721 K.2019/2800

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin kızı ...'nin (...) ...'ın müteveffa babası ... ...'nun babası (...'ın dedesi) ... ve ...'in annesi (...'ın babaannesi) ... tarafından ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/257-474 sayılı kararı ile evlat edinildiğini, evlat edinme ilişkisinin müvekkilinin bilgisi ve rızası dışında tesis edildiğini ileri sürerek, ... ve ... ile ... (...) arasındaki evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını istemiş, mahkemece TMK'nin 319. maddesinde öngörülen 1 yıllık hak düşürücü sürenin davacı yönünden geçtiğinden bahisle davanın reddine dair verilen karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Evlatlık ilişkisi, genel olarak, evlat edinen ile evlatlık arasında mahkeme kararı ile kurulan yapay soybağını ifade etmek için kullanılan hukuki bir terimdir. Dolayısıyla, evlatlık ilişkisinin kurulması (evlat edinme), sonradan hukuk düzenince tanınan bir soybağı kurma yoludur. [Akıntürk, Turgut, Türk Medeni Hukuku Yeni Medeni Kanuna Uyarlanmış Aile Hukuku, İkinci Cilt, Yenilenmiş 9. Bası, ... Basım Yayım Dağıtım AŞ, İstanbul, Mayıs, 2004, s.359; ... (İÜHFM C. LXXIII, S. 1, 364 s. 363-388, 2015 )]

4721 sayılı TMK sisteminde, mahkeme kararı ile kurulmuş olan bir evlatlık ilişkisi ancak 317 ve 318. maddelerde düzenlenen sebeplerin varlığı halinde, belirli kişilerin açabileceği evlatlık ilişkisinin kaldırılması davası ile iptal edilebilir. Dolayısıyla, TMK uyarınca (belirli şartların varlığı halinde) kurulmuş ve (soybağı vb) hükümlerini doğurmuş olan bir evlatlık ilişkisi, ancak Kanunda istisnai ve sınırlı olarak sayılmış (numerus clausus) hallerde tüm sonuçları ile birlikte ortadan kaldırılabilecektir. (... a.g.e., sh. 382 ) Evaltlık ilişkisinin kaldırılması davası, bozucu yenilik doğuran bir davadır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 318. maddesi gereği; evlât edinmenin esasa ilişkin diğer noksanlıklardan biriyle sakat olması halinde, Cumhuriyet savcısı veya her ilgilinin evlâtlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebileceği, noksanlıkların bu arada ortadan kalkmış veya sadece usule ilişkin olup ilişkinin kaldırılması evlâtlığın menfaatini ağır biçimde zedeleyecek olursa, evlatlık ilişkisinin kaldırılması yoluna gidilemeyeceği belirtilmiştir.

Yukarıda yapılan kısa açıklamalar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde; evlat edinilen ...'nin (...) davacı ... ... (Tekin) ile 25.10.2002 tarihinde ölen ... ...'nun evlilik dışı birlikteliğinden 28.04.2002 tarihinde dünyaya geldiği, küçüğün ilk defa halası Nefise ... ve ...'un evlilik dışı birlikteliğinden dünyaya geldiğinden bahisle 01.07.2004 tarihinde ... tarafından tanınmak suretiyle nüfusa kaydedildiği, halen bu hanede kayıtlı iken ...

1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/257-474 sayılı, 16.05.2005 kesinleşme tarihli kararı ile ... ve ... tarafından evlat edinildiği, bilahare davacı ... ... (Tekin) tarafından açılan ve ...

Asliye Hukuk Mahkemesince görülen davada verilen 2014/349-486 sayılı, 02.03.2017 kesinleşme tarihli karar ile ...'ın annesinin davacı ... ..., babasının ise müteveffa ... ... olduğunun tespitine karar verildiği, eldeki davanın ise 18.05.2016 tarihinde açıldığı anlaşıldığına göre, davacı yönünden hak düşürücü sürenin anneliğinin tespiti kararının kesinleşme tarihi olan 02.03.2017'den itibaren başlayacağının kabulü gerekir.

Bu itibarla, mahkemece işin esasının incelenmesi gerekirken davanın reddi doğru görülmemiştir.