Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2018/11284 K.2019/6125

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı ... dilekçesinde, eşi Abdullah ile 12.05.1989 olan evlenme tarihinin 12.05.1977 olarak, Abdullah'ın önceki eşi ...'nin ise 05.10.1989 olan ölüm tarihinin ise 05.10.1973 olarak düzeltilmesi istenmiş; mahkemece, dosya içerisindeki mevcut evrakların nüfus kaydını doğruladığı ancak davacının bunun aksini gösterir delillerini dosyaya sunamadığı gibi davasını da ispat edemediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi üzerine hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir. Dava, nüfus kayıtlarındaki mevcut evlenme ve ölüm tarihlerinin gerçeği yansıtmadığı iddiasına dayalı nüfus kayıtlarında düzeltim yapılması istemine ilişkindir.

1989 evlenme tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Mülga 743 ... Türk Kanuni Medenisi'nin 93. maddesi, evvelki evliliği evlenme engeli olarak kabul etmiş, tekrar evlenmek isteyen kimsenin, vefat veya boşanma ile yahut butlan hükmü ile evliliğinin zail olduğunu ispata mecbur olduğu düzenlenmiştir. Evlenme İlanı Ve Akdi Mülga 743 ...

Kanun'un 97 ve devamı maddelerinde ayrıntılı olarak düzenlenmiş olup 108.maddesinde evlenme törenin reşit iki şahit muvacehesinde belediye dairesinde veya heyeti ihtirariyede, belediye reisi veya reisin evlenme işlerine memur ettiği vekili veya muhtar tarafından alenen akdolunacağı, 109.madde gereği ise evlenme merasiminin evlendirmeye memur olanlar evleneceklerden her birine, birbiriyle evlenmek isteyip istemediklerini soracağı; muvafakat cevapları üzerine evlenmenin her ikisinin rızasiyle kanunen akdedilmeş olduğunu beyan edileceği hükme bağlanmıştır.

Ölüm bildirimi ise somut olaydaki ölüm tarihi esas alındığında yürürlükte bulunan Mülga 1587 ... Nüfus Kanun'un 35. maddesi gereği; ölüm olaylarını köylerde muhtar; şehir ve kasabalarla sağlık teşkilatı bulunan diğer yerlerde gömme izni verenler nüfus memurlarına bildirmekle ödevli oldukları; maddenin ikinci fıkrası gereği ise, ölüm haberini alan köy muhtarı ile diğer ödevlilerin, örneğine uygun üç nüsha ölüm tutanağı doldurup bunları bildirenle iki tanığa imzalatacağı ve kendisi de imza ettikten sonra iki nüshasını on gün içinde nüfus memurluğuna göndereceği düzenlenmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden, davacı ...'nın eşi Abdullah daha önce ... ile evli iken daha sonra davacı ... ile evlenmiştir. Abdullah'ın ilk eşi ... nüfus kaydına göre 05.10.1989 tarihinde vefat etmiş olup, Abdullah ise ... henüz ölmeden 12.05.1989 tarihinde davacı ... ile evlenmiştir.

Ölüm ve evlilik tarihleri itibari ile yürürlükteki mevzuata göre mevcut evlilik evlenme engeli olup Abdullah'ın ilk eşi ... ölmeden ikinci eşi davacı ... ile evlenememesi gerekirken nüfus kayıtlarına göre mevcut evliliğe rağmen evlilik yapılmış gözükmektedir.

Evlenme ile ölüm bildirimi olayları karşılaştırıldığında, evlenmenin bizzat yetkili memur önünde evleneceklerin bizzat hazır bulunması ile iki şahit huzuru ile yapılacağı yani sıkı şekil şartlarına bağlı olduğu, buna karşılık ölüm bildiriminin ise muhtarlarca ölümden sonra bildirildiği, uygulama da genelde bu bildirimlerin geç yapıldığı ve gerçek ölüm tarihlerini de yansıtmadığı bilinen bir gerçek olduğundan evlenme tarihini doğru kabul edip ölüm tarihi üzerinde durulması gerekecektir.

Ölüm ve evlenme tarihinin düzeltilmesine ilişkin davalar diğer kayıt düzeltme davaları gibi kamu düzeni ile yakından ilgili bulunduğundan, hakim istemle bağlı kalmayarak kendiliğinden de yapacağı araştırma ile elde edeceği bulgulara göre doktor raporları, tanık anlatımları ve diğer belgeleri birlikte değerlendirerek öteki kayıtlarla çelişki yaratmayacak şekilde karar vermek durumundadır. Dolayısı ile davacı ...'nın eşi Abdullah'ın önceki eşi ...'nin ölüm tarihi ile Abdullah ile Fatma'nın evlenme tarihi çeliştiğinden, ...'nin gerçek ölüm tarihi araştırılarak elde edilecek delillere göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yetersiz araştırma ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.