Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2018/1874 K.2018/16830

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın usulden reddine karar verilmiş olup, hükmün duruşma yapılması suretiyle Yargıtayca incelenmesi davacı ... ve müşterekleri vekili tarafından istenilmiştir. Dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 04.10.2018 ... günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü taraflardan gelen olmadığından incelemenin dosya üzerinden yapılmasına karar verildi. Temyiz isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili, vekil edenlerinin murislerinin iştirak halinde malik olduğu 124 ada 20 parselde bulunan taşınmazın uzun zamandır davalıların işgalinde olduğunu,davalılardan ...’dan tapuda hissedar olup hissesinden fazla yer kullandığı için fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 1000 TL ecrimisil ile davalılardan ...... Örün’den kötüniyetli olarak taşınmazın 1/3 ini kullanması nedeniyle fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 10.000 TL ecrimisil ve ...... Öcal mirasçılarından müteselsilen 19.000 TL olmak üzere toplam 30.000 TL ecrimisil bedelinin tahsilini dönem sonundan itibaren işleyecek faizi ile talep ve dava etmiştir. Davalılar, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece 2014/176 Karar sayılı ilam ile davalılar ... ve ......

Örün yönünden usul ekonomisi dikkate alınarak dosyanın tefrikine karar verilmiş,tefrik ile yeni esas alan 2014/303 Esas sayılı dosyanın tensip tutanağında “Davacı vekiline davetiye tebliğ edilerek, 25,20.-TL tefrik harcı, 25,20.-TL peşin harç ve 150,00.-TL gider avansı olmak üzere toplam 200,40 TL yi yatırmak üzere iki hafta kesin süre verilmesine, bu süre içerisinde harç ve gider avansı yatırılmadığı taktirde davanın usulden reddedileceğinin ihtar edilmesine,

bu konuda davacı vekili adına şerhli davetiye tebliği ile işbu tensip tutanağının da adına tebliğine” karar verilmiş, davacı vekili tarafından mahkemece belirtilen kesin sürede harç yatırılmamış,bunun üzerine mahkemece verilen kesin sürede harcın yatırılmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, 18/08/2008 tarihinde açılmıştır. Davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte olan 1086 Sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nda (HUMK'da) gider avansı alınmasına yönelik bir düzenleme mevcut değildir.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nin 114/g maddesinde ise, gider avansı dava şartı olarak düzenlenmiştir.

HMK’nin harç ve avans ödenmesi başlıklı 120. maddesinde;

“(1) Davacı, yargılama harçları ile her yıl ... Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

(2) Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir.” hükmü getirilmiştir.

Anılan maddenin gerekçesinde ise: “Madde ile, dava açılırken yargılama harçlarının mahkeme veznesine yatırılması zorunluluğu düzenlenmiştir.

Maddede ayrıca, 1086 sayılı Kanunda yer almayan, yeni bir düzenleme yapılarak, her türlü tebligat ücretleri, keşif giderleri, bilirkişi ve tanık ücretleri gibi giderleri karşılayacak tutarın, avans olarak davacı tarafından dava açarken yatırılması zorunluluğu getirilmiştir. Bu avansın yetmemesi durumunda ise tamamlanması için davacıya kesin süre verileceği hususu hüküm altına alınmıştır.

Davacı, yargılama harcını dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır (HMK. 120. maddesi). Davanın açılması nedeniyle alınacak yargı harçlarının türü, ödeme yeri, zamanı ve usulü 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 27 ve izleyen maddeleri ile Kanun’un eki olan Harçlar Tarifesi'nde gösterilmiştir. Harcın eksik yatırılması halinde yapılacak işlemler ve izlenecek yol ile harcın yatırılmaması ve yaptırımı aynı kanunun 27 ve 32. maddelerinde belirtilmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 27/son maddesinde; harç peşin veya süresinde ödenmemiş ise sonraki işlemlere ancak harç ödendikten sonra devam olunacağı vurgulanmış; 30. maddesinde de yargılama sırasında tespit olunan değerin dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğunun anlaşılması durumunda, yalnız o oturum için yargılamaya devam olunacağı, sonraki oturum gününe kadar eksik harç tamamlanmadığı takdirde davaya devam olunamayacağı belirtilmiş olup Harçlar Kanunu’nda yargı harçları bölümünde tefrik harcı diye bir harç türü yoktur.

Yukarıda açıklandığı üzere, uyuşmazlığa konu davanın 1086 sayılı HUMK zamanında açılmış bulunması ve Harçlar Kanunu’nda tefrik harcı diye bir yargı harcının bulunmaması karşısında, davanın esasına ilişkin araştırma ve inceleme yapılıp, toplanıp değerlendirilecek delillerin sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bu yönler göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olmuştur.