Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2018/2720 K.2018/20321

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, elatmanın önlenmesi davasının kabulüne, ecrimisil davasının reddine karar verilmiş olup hükmün davacılar vekili ve davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

..K. ARAR

Davacılar vekili vekil edenlerinin murisi Yahya Duvarbaşı'nın 04/09/1984 tarihinde vefat ettiğini, 1414 parsel sayılı tapulu taşınmazın vekil edenlerine intikal ettiğini, davalının söz konusu taşınmazda 17 yıldır hiçbir bedel ödemeden oturmakta olduğunu, taşınmaza yapılan haksız el atmanın önlenmesine ve geriye dönük 5 yıllık ecrimisil bedelinden fazlaya dair haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili, haksız bir kullanım ve işgalin söz konusu olmadığını, parselde gayrımenkul satış vaadi ile aldıkları yerler olduğunu, dava konusu taşınmazda hissedar olduklarını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; davalıların müdahalelerinin men'ine, taşınmazdan tahliyelerine, ecrimisil talebinin reddine karar verilmesi üzerine, hüküm davacılar ve davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davacılar vekilinin ecrimisil yönünden temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Davalı vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

Dava el atmanın önlenmesi ecrimisil istemine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan delillerden; dava konusu 1414 parsel sayılı taşınmazın, davacılara murislerinden intikal ettiği, davanın açıldığı tarihte davalıların tapudan kaynaklanan bir haklarının olmadığı, ancak 21.04.2014 tarihinde yani dava tarihinden sonra davalılardan ...'nın dava konusu yerde, pay sahibi olduğu anlaşılmaktadır. Davalılar tarafından taşınmazın fiili kullanımına ilişkin olarak, davacılardan ...'nın da imzasının olduğu tarihsiz bir anlaşma tutanağı sunulmuştur. Kullanım anlaşması sonucu; davacılar, davalılar ve dava dışı diğer kişilerin yararlanacağı bölümler belirlenmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki, paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan payına vaki elatmanın önlenmesini her zaman isteyebilir. Hatta elbirliği mülkiyetinde dahi paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine elatmanın önlenmesi davası açabilir.

Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı elatmanın önlenmesi davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre, payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu elatmanın önlenmesi davası ile değil, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.

Öte yandan, yurdumuzda sosyal ekonomik nedenlerle kırsal kesimlerden kentlere aşırı akım, nüfus çoğalması, büyük mesken ve işyeri ihtiyacı nedeniyle hızlı yapılaşma karşısında görevli mercilerin aciz kalmaları veya çeşitli nedenlerle göz yummaları sonucu, izinsiz, ruhsatsız, resmi kayıtlara bağlanmayan büyük yerleşim alanları oluştuğu, bu arada paylı taşınmazların tapuda resmi ifrazları yapılmadan paydaşlar arasında haricen veya fiilen taksim edilip üzerlerine büyük mahalleler hatta beldeler yapıldığı bir gerçektir.

Bilindiği üzere 4721 s. Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237., Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.), Tapu Kanunu'nun 26. maddeleri hilafına tapulu taşınmazlarda harici veya fiili taksim ile payların mülkiyeti ana taşınmazdan ayrılamaz.

Ne var ki, taşınmazın kullanma biçimi tüm paydaşlar arasında varılan bir anlaşma ile belirlenmiş ya da fiili bir kullanma biçimi oluşmuş, uzun süre paydaşlar bu durumu benimsemişlerse kayıtta paylı, eylemsel olarak (fiilen) bağımsız bu oluşumun tapuda yapılacak resmi taksime veya ortaklığın satış suretiyle giderilmesine yahut o yerde bir imar uygulaması yapılmasına kadar korunması, "ahde vefa" kuralının yanında TMK'nin 2. maddesinde düzenlenen iyi niyet kuralının da bir gereğidir.

Aksi halde, pek çok kimse zarar görecek toplum düzeni ve barışı bozulacaktır.

O halde, paydaşlar arasındaki elatmanın önlenmesi davalarında öncelikle tüm paydaşları bağlayan harici bir taksim sözleşmesi ve özel bir parselasyon planının olup olmadığı veya fiili kullanma biçiminin oluşup oluşmadığı üzerinde özenle durulmalı, varsa çekişmeli yerin kimin kullanımına terk edildiği saptanmalı, harici veya fiili taksim yoksa uyuşmazlık yukarıda değinildiği gibi, TMK'nin müşterek mülkiyet hükümlerine göre çözümlenmelidir.

Açıklanan hukuki olgular ışığı altında somut olaya gelince; dava konusu olan yerde, davalı ...'nün dava tarihinden sonra pay sahibi ve diğer davalı ...'un; ... eşi olup taşınmazı ... kullandığı hususu gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.