Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2018/4321 K.2019/10434

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili; dava konusu taşınmazların dava dışı ... tarafından vekil edeninin izni ve bilgisi dışında davalıya kiraya verildiğini, davalının bu durumu bilmesine rağmen taşınmazdaki işgaline son vermediğinden bahisle el atmanın önlenmesi ve ecrimisile karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı; kullanımının kira sözleşmesi uyarınca olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş olup; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; el atmanın önlenmesi ve ecrimisil istemine ilişkindir.

1.Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalı tarafın ecrimisile yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere; ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, zilyet olmayan malikin, malik olmayan kötüniyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup, 08.03.1950 tarihli ve 22/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır.

Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden doğan normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan ve kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ile malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 25.02.2004 tarihli ve 2004/1-120-96 sayılı kararı).

25.05.1938 tarihli ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay'ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

Hemen belirtelim ki, ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere ve 6100 sayılı HMK'nin 266. vd. maddelerine uygun olmalıdır.

Bu nedenle, özellikle tarım arazilerinin haksız kullanımı nedeniyle ürün esasına göre talep varsa, bu konudaki resmi veriler, taşınmazın bulunduğu bölgede ekilen tarım ürünlerinin neler olduğu tarım il veya ilçe müdürlüğünden sorulmalı, ekildiği bildirilen ürünlerin ecrimisil talep edilen yıllara göre birim fiyatları ve dekara verim değerleri, hal müdürlüğünden ilgili dönem için getirtilmeli, bölgede münavebeli ekim yapılıp yapılmadığı, taşınmazın nadasa bırakılıp bırakılmadığı tespit edilmelidir.

Açıklanan bu ilke ışığında somut olaya gelince; dosya içerisinde mevcut 05.08.2014 tarihli ziraat mühendisi ve mülk bilirkişisi tarafından hazırlanan rapor incelendiğinde, her ne kadar ilçe tarım müdürlüğünden alınan verilere uygun hesaplama yapıldığı belirtilmiş ise de bu verilerin Mahkemece ilgili müdürlükten sorulmadığı, bilirkişiler tarafından da raporlarına bir suretinin eklenmediği görülmüş, bu yönü ile hesap raporunun denetimi sağlanamamış; bundan ayrı, eldeki dava tarihi 31.01.2014 olmasına karşın bilirkişi raporunda 2014 yılının tümü için ecrimisil hesabı yapılmış, mahkemece de bu miktar üzerinden kabul kararı verilmiştir.

Tüm bu hususlar birlikte değerlerinde, dosya kapsamındaki bilirkişi raporunun denetime elverişli olmaması ve haksız işgal tazminatı niteliğindeki ecrimisil davalarında ancak dava tarihine kadar gerçekleşmiş zararın istenebileceği, dava tarihinden sonra gerçekleşmesi muhtemel zararın sonradan açılacak davanın konusunu oluşturacağı,dava tarihinden sonraki kısım için ıslahla dahi ecrimisil istenemeyeceği gözetilmeksizin dava tarihinden sonraki döneme ait ecrimisile hükmedilmesi isabetsiz olup, Mahkemece yazılı şekilde dava tarihinden sonraki kısmı da kapsayacak şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.