Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2018/6201 K.2018/15324

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece,.........'nin feragatten reddine, .........'nın men'i müdahale davasının kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalılar ... ve ... tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili, müvekkilinin dava konusu 155 parsel sayılı taşınmazın hissedarlarından biri olduğunu, davalıların taşınmaza müdahale ettiklerini belirterek müdahalenin önlenmesine karar verilmesini talep etmiş, yargılama aşamasında davalılardan ..., ... ve ... hakkındaki davasından feragat etmiştir. Davalılar, davaya cevap vermemişlerdir.

Mahkemece, davalılar ..., ... ve ... hakkında açılan davaların feragat sebebiyle reddine, davalı ... hakkında açılan meni müdahale davasının kabulüne, dava konusu 155 parsele ilişkin teknik bilirkişi ...... Gök tarafından hazırlanan ölçekli krokide b harfi ile gösterilen 1.837,40 TL m2 yüz ölçümündeki bölüme vaki müdahalesinin önlenmesine, davalı ... hakkında açılan meni müdahale davasının kabulüne, 155 parsele ilişkin teknik bilirkişi ......

Gök tarafından hazırlanan ölçekli krokide H harfi gösterilen 5.614,65 m2 yüz ölçümündeki bölüme vaki müdahalesinin önlenmesine, davalı ... hakkında açılan meni müdahale davasının kabulüne, 155 parsele ilişkin teknik bilirkişi ......

Gök tarafından hazırlanan ölçekli krokide F harfi ile gösterilen 3.182,80 m2 G harfi ile gösterilen 3.724,40 m2 L harfi ile gösterilen 1.071,21 m2 M harfi ile gösterilen 6.164,70 m2 ve A harfi ile gösterilen 1.569,90 m2 yüz ölçümündeki bölümlere vaki müdahalesinin önlenmesine karar verilmiş, hüküm davalılar ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Davalılar; adlarına çıkarılan tebligatların usulüne uygun olarak yapılmadığını, savunma ve delil bildirme hakkının kısıtlandığını ileri sürerek temyiz isteğinde bulunmuşlardır. Temyiz dilekçesindeki itirazlar karşısında öncelikle “tebligat”, “taraf teşkili”, “adil yargılanma” ve “hukuki dinlenilme hakkı” kavramları üzerinde durulmasında yarar bulunmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki, yargılamanın sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunma ile ilgili delillerin eksiksiz toplanıp tartışılabilmesi, davanın süratle sonuçlandırılabilmesi, öncelikle tarafların yargılama gününden haberdar edilmesi ile mümkündür. Kişinin, hangi yargı merciinde duruşmasının bulunduğunu, hakkındaki iddia ve isnatların nelerden ibaret olduğunu bilebilmesi, usulüne uygun olarak tebligat yapılması ile sağlanabilir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Yasasının 27. maddesi (HUMK’un 73. maddesi) uluslararası sözleşmeler ve Anayasanın 36. maddesiyle en temel yargısal hak olarak kabul edilen hukuki dinlenilme hakkı gözetilerek, mahkeme, tarafları dinlemeden, onların iddia ve savunmalarını bildirmeleri için usulüne uygun olarak davet etmeden hükmünü veremez. Bu bakımdan davetin ve bunun yazılı şeklinin (davetiyenin) davadaki önemi büyüktür.

7201 sayılı Tebligat Kanununun 16. maddesi, “Kendisine tebliğ yapılacak şahıs adresinde bulunmazsa tebliğ kendisi ile aynı konutta oturan kişilere veya hizmetçilerinden birine yapılır." hükmünü. Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 25. maddesi, "Kendisine tebligat yapılacak kişi adresinde bulunmazsa tebliğ, kendisi ile aynı konutta oturan kişilere veya hizmetçilerinden birine yapılır." hükmünü içermektedir.

Bu madde hükümlerinde muhatabın bulunmama nedeninin araştırılması ve tebliğ belgesinde gösterilmesi gerektiğine yönelik bir düzenleme getirilmemiş ise de, önce muhatabın aranması, muhatabın tevziat saatinde o yerde bulunmadığının ancak aynı gün tevziat saatinden sonra döneceğinin tespiti halinde kendisi ile aynı konutta oturan kişilere veya hizmetçilerinden birine tebligatın yapılması gerekmektedir.

Tebligat Kanununun 20. maddesinde, tevziat saatinde o yerde bulunmayıp, aynı gün tevziat saatinden sonra dönmeyeceği belirlenen muhataplar için "13, 14, 16, 17 ve 18. maddelerinde yazılı şahıslar, kendisine tebliğ yapılacak kimsenin muvakkaten başka yere gittiğini belirtirlerse; keyfiyet ve beyanda bulunanın adı ve soyadı tebliğ mazbatasına yazılarak altı beyan yapan tarafından imzalanır ve tebliğ memuru tebliğ evrakını bu kişilere verir.

Bu kişiler tebliğ evrakını kabule mecburdurlar. Kendisine tebliğ yapılacak kimsenin muvakkaten başka bir yere gittiğini belirten kimse, beyanını imzadan imtina ederse, tebliğ eden bu beyanı şerh ve imza eder. Bu durumda ve tebliğ evrakının kabulden çekinme halinde tebligat, 21. maddeye göre yapılır.

Bu maddeye göre yapılacak tebligatlarda tebliğ, tebliğ evrakının 13, 14, 16, 17 ve 18. maddelerinde yazılı kişilere verildiği tarihte veya ihbarname kapıya yapıştırılmışsa bu tarihten itibaren 15 gün sonra yapılmış sayılır. "hükmüne.

Yönetmeliğin 29. maddesinde, "21, 22, 23, 25, 26 ve 27. maddelerde yazılı kişiler, tebliğ yapılacak olanın geçici olarak başka yere gittiğini belirtirlerse, tebliğ memuru, muhatabın hangi sebeple adresten geçici olarak ayrıldığını, beyanda bulunanın adı ve soyadı ile sıfatını tebliğ tutanağına yazar. Tebliğ tutanağını beyanda bulunana imzalattırır ve tebliğ edilecek evrakı beyanda bulunana verir. Bu kişiler tebliğ evrakını kabule mecburdurlar.

Bu kişilerin beyanlarını imzadan kaçınmaları veya tebliğ evrakını kabul etmemeleri durumunda, tebliğ memuru bu hususu tutanağa yazar, imzalar ve tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti üyesinden birine ya da kolluk amir veya memurlarına imza karşılığında teslim eder ve teslim ettiği kişinin adresini içeren ihbarnameyi gösterilen adresin kapısına yapıştırır." hükmüne yer verilmiştir.

Dosya kapsamından, dava dilekçesinin davalılara tevziat sırasında hazır bulunmadıkları için aynı konutta birlikte ikamet ettikleri yeğenlerine tebliğ edildiği anlaşılmıştır. Dava dilekçesinin tebliğine ilişkin belgede muhatapların evlerine aynı gün döneceğine ilişkin anılan 16 ve 25. madde hükümleri bakımından gerekli olan bir tespite yer verilmediği görülmüştür. Tebligat Kanunu'nun tevziat saatinde o yerde bulunmayıp, aynı gün tevziat saatinden sonra dönmeyeceği belirlenen muhataplar için düzenleme içeren 20. ve Yönetmeliğin 29. maddesinde aranan, anılan belirlemeye ilişkin bir açıklama da tebliğ belgesinde bulunmamaktadır. Bu tebligat, Tebligat Kanununun 16, 20; Yönetmeliğin 25, 29. maddeleri hükümlerine uygun yapılmış değildir.

Hal böyle olunca, davalıların duruşma gününden usulüne uygun olarak haberdar edilmesi ve tüm deliller toplanıp birlikte değerlendirilip, sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken, az yukarıda ayrıntıları açıklanan ilkeler dikkate alınmadan davalı tarafın savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğuracak şekilde yargılamaya devam edilerek işin esasına ilişkin hüküm kurulması doğru olmamıştır.