Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2018/6298 K.2020/6501

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalılar tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili; tarafların ortak murisinden intikal eden taşınmazın tamamının davalıların tasarrufunda olduğundan bahisle ecrimisile karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...; dava konusu taşınmazda tasarrufunun olmadığını bildirerek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...; davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup; hüküm, davalılarca temyiz edilmiştir.

Dava; ecrimisil istemine ilişkindir.

Bilindiği üzere; paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan her zaman payına vaki elatmanın önlenmesini ve/veya ecrimisil isteyebilir. Elbirliği mülkiyetinde de paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine ecrimisil davası açabilir. Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı ecrimisil davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.

Kural olarak, men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Ancak, bu kuralın yerleşik yargısal uygulamalarla ortaya çıkmış bir takım istisnaları vardır.

Bunlar; davaya konu taşınmazın kamu malı olması, ecrimisil istenen taşınmazın (bağ, bahçe gibi) doğal ürün veren yada (işyeri, konut gibi) kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiası ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belirli bulunması, davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılması veya icra takibi yapılmış olması halleridir.

Bundan ayrı, taşınmazın getirdiği ürün itibariyle de, kendiliğinden oluşan ürünler; biçilen ot, toplanan fındık, çay yahut muris tarafından kurulan işletmenin yahut, başlı başına gelir getiren işletmelerin işgali halinde intifadan men koşulunun oluşmasına gerek bulunmamaktadır.

Bu nedenle, davaya konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 27.02.2002 tarihli ve 2002/3-131 Esas, 2002/114 Karar sayılı ilamı) 25.05.1938 tarihli ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtayın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

Açıklanan ilke ışığında dosya kapsamı incelendiğinde; dava konusu taşınmazda zemin+1.kat şeklinde bina mevcut olup; davalı ... tanıklarının anlatımından da sabit olduğu üzere zemin kattaki kullanımın davalı ...'ın kiracısı tarafından olduğu, birinci katta ise davalılardan Müjdeay'ın bizzat oturmak suretiyle tasarrufta bulunduğu, davalı ...'in ise herhangi bir kullanımının mevcut olmadığı belirlenmiş; belirlenen sonuca göre Mahkemece yapılması gerekenin, taşınmazda kullanımı davacı tarafından kanıtlanamayan davalı ... yönünden davanın reddedilmesi;

davalı ... yönünden ise kiraya vermek suretiyle gelir elde ederek kullanımının bulunduğu zemin kata yönelik ecrimisil isteminin kabul edilip, bizzat oturmak suretiyle tasarrufunun bulunduğu 1.kata yönelik istemin ise intifadan men koşulunun gerçekleşmediği sebebi ile reddedilmesi gerekir iken; yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.