Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2019/3123 K.2020/7822

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın elatma yönünden kabulüne, ecrimisil yönünden kısmen kabulüne karar verilmiş olup hükmün davacı vekili ve davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili, dava konusu ... İli, ... İlçesi 164 ada 95 parsel sayılı taşınmazın davalı ve akrabalarından 12.12.2012 tarihinde müvekkili Banka tarafından satın alındığını, ancak taşınmazın üzerinde bulunan yapılardan birindeki dairenin davalı tarafından boşaltılmadığını, taşınmaza haksız elatıldığını, müvekkili tarafından kendisine gönderilen ihtarnameye rağmen taşınmazı kullanmaya devam ettiğini, bu nedenle davalının dava konusu taşınmaza haksız el atmasının önlenmesi ile satın alma tarihinden dava tarihine kadar fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 11.073,00 TL ecrimisilin ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı cevap dilekçesi vermemiş, yargılama aşamasındaki beyanında; davayı kabul etmediğini, babasının kardeşine kefil olarak imza atması nedeni ile bankanın haklarını gasp ettiğini, dava konusu taşınmazda hala oturmaya devam ettiklerini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; elatma yönünden kabul, ecrimisil yönünden ise 3.889,16 TL’ye hükmedilerek kısmen kabul kararı verilmiş, karar taraflarca temyiz edilmiştir. Dairemizce yapılan inceleme sonunda; davanın maktu harç ödenmek suretiyle açıldığı, ecrimisil isteği yönünden harç ikmal edilmesine rağmen elatmanın önlenmesi isteği bakımından harç yatırılmadığı gibi, yargılama sırasında da bu yönden harç ikmali yapılmadığı, hal böyle olunca, öncelikle davada ileri sürülen isteklerden elatmanın önlenmesi isteği ile ilgili olarak keşfen saptanan ya da saptanacak dava değeri üzerinden peşin harcın alınması, bu zorunluluk yerine getirildiği takdirde davaya devam edilmesi gerektiği belirtilerek karar 25.04.2018 tarihinde bozulmuştur.

Bozma üzerine yerel mahkemece yapılan yargılamada taşınmazın değeri bilirkişilerce tespit edilerek elatma yönünden harç tamamlattırılmış, sonuç olarak; ... ilçesi 164 ada 95 parsel sayılı taşınmaza davalının müdahalesinin men’ine, davacı tarafından taşınmazın tahliyesine ilişkin davalıya çekilen ihtarnamenin tebliğ tarihinden (19.03.2013) başlanarak Mahkemece hesaplanan 3.889,16 TL ecrimisilin davacıya ödenmesine karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve adli yardım talepli olarak davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Kararı temyiz eden davalı tarafından kanun yollarına başvuru sırasında adli yardım talep edildiğine göre, bu talep hakkında karar verme yetkisi kanun yolu incelemesini yapacak olan Yargıtaya aittir (HMK.mad.336/3). Devletin mahkeme harcı almasındaki menfaati ile başvuranın mahkeme vasıtasıyla hakkını korumadaki çıkarları arasındaki adil denge, Anayasa'nın 36. ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkı ile bu kapsamda adalete ve mahkemeye erişim hakkı dikkate alınarak adli yardım talebi yerinde görüldüğünden, HMK’nin 334 ve devamı maddeleri gereğince adli yardım talebinin kabulüne karar verilerek, işin esasının incelenmesine geçildi;

1.Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre davalının temyiz itirazları yerinde olmadığından reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2.Davacı vekilinin ecrimisil ve vekalet ücreti yönünden temyiz itirazlarına gelince;

a. Ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere ve 6100 sayılı HMK'nin 266. vd. maddelerine uygun olmalıdır.

İlke olarak, kira geliri üzerinden ecrimisil belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest şartlarda getirebileceği kira parası, emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak, taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve çevre özellikleri de nazara alınarak yöredeki rayiçe göre belirlenir. Sonraki dönemler için ecrimisil değeri ise ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edilir.

Hal böyle olunca; davacının taşınmazı satın aldığı 12.12.2012 tarihinden dava tarihine kadar yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde hesaplanacak ecrimisil miktarına göre karar verilmesi gerekirken Dairemiz uygulamalarına uygun düşmeyen hatalı bilirkişi raporuna göre Mahkemece ihtarname tebliğ tarihi başlangıç kabul edilerek hesaplama yapılıp hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

Öte yandan; elatmanın önlenmesi ve ecrimisil istemli davalarda dava değeri, el atılan yerin değeri (somut olayda davalının oturduğu daire) ile ecrimisil miktarı toplamından ibaret olduğu, harcın da buna göre hesaplanması gerektiği ortadayken, Mahkemece taşınmazın toplam değeri(arsa, zemin artı üç katlı bina) üzerinden harca hükmedilmesi doğru olmamıştır.

b. Bozma nedenine göre de; davacı vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.