Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/10712 K.2023/4079

kaldırılması ve davanın kabulü

İLK DERECE MAHKEMESİ

... Anadolu 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

2007/430 E., 2018/217 K.

Taraflar arasındaki tapu iptal ve irtifak hakkının terkinine ilişkin davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı ... İdaresi vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... İdaresi vekili, davalı S.S. ... Arsa ve Konut Yapı Kooperatifi vekili, davalı ... vekili, davalı ... İletim A.Ş. vekili ve davalı ... ... vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmekle; duruşma isteği davanın değeri itibariyle reddedilerek; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.... ili ... ilçesi ... Köyü 248 parsel sayılı taşınmaz, 1.201.838 metrekare yüzölçümü ve özel orman vasfıyla davalı ... ... adına tapuda kayıtlıdır. Taşınmazın 37.157 metrekarelik bölümü üzerinde Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEK) lehine daimi irtifak hakkı tesis edilmiştir. ... ili, ... ilçesi, ... Köyü, 251 parsel sayılı taşınmaz, 477.000 metrekare yüzölçümü ve özel orman vasfıyla davalı S.S. ... Arsa ve Konut Yapı Kooperatifi adına tapuda kayıtlıdır.

Taşınmazın 11.916 metrekarelik bölümü üzerinde Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEK) lehine daimi irtifak hakkı tesis edilmiştir. ... ili, ... ilçesi, ... Köyü, 231 parsel sayılı taşınmaz, 1.378.387 metrekare yüzölçümü ve özel orman vasfıyla davalı ... adına tapuda kayıtlıdır. Taşınmazın 22.125 metrekarelik bölümü üzerinde Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEK) lehine daimi irtifak hakkı tesis edilmiştir. ... ili ... ilçesi ...

Köyü, 247 parsel sayılı taşınmaz, 64 metrekare yüzölçümü ve pilon yeri vasfıyla. 246 parsel sayılı taşınmaz, 49 metrekare yüzölçümü ve pilon yeri vasfıyla. 245 parsel sayılı taşınmaz, 49 metrekare yüzölçümü ve pilon yeri vasfıyla. 243 parsel sayılı taşınmaz, 81 metrekare yüzölçümü ve pilon yeri vasfıyla. 242 parsel sayılı taşınmaz, 100 metrekare yüzölçümü ve pilon yeri vasfıyla. 229 parsel sayılı taşınmaz, 49 metrekare yüzölçümü ve pilon yeri vasfıyla.

230 parsel sayılı taşınmaz, 64 metrekare yüzölçümü ve pilon yeri vasfıyla davalı ... İletim A.Ş. adına tapuda kayıtlıdır.

2.Davacı ... İdaresi vekili dava dilekçesinde; ... ili, ... ilçesi, ...

Köyü, Göçbeyli Özel Ormanı içinde bulunan dava konusu taşınmazların 6831 sayılı Orman Kanunu'nun (6831 sayılı Kanun) 17 ve 52 inci maddelerine aykırı olarak ifraz edilerek Türkiye Elektrik Kurumu'na pilon yeri olarak satışının yapıldığını, aynı zamanda taşınmazlar üzerinde izin alınmaksızın irtifak hakkı tesis edildiğini, Göçbeyli Özel Ormanı'nı oluşturan parsellerin ayrı ayrı özel orman olarak parçalanmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, ... ili, ... ilçesi, ...

Köyü, Göçbeyli Özel Ormanı içinde bulunan 242, 243, 251, 245, 246, 247 ve 248 sayılı parsellerin tapularının iptaline, tek bir parsel olarak tevhidine ve özel orman vasfı ile malikleri adına tesciline, 229 ve 230 sayılı parsellerin tapularının iptali ile 231 parselle tevhidine ve özel orman vasfı ile malikleri adına tesciline, 248 ve 251 sayılı parseller üzerinde tesis edilen irtifak hakkının iptaline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1. Davalı S.S. ... Arsa ve Konut Yapı Kooperatifi vekili cevap dilekçesinde; dava konusu yapılan taşınmazların evveliyatını oluşturan 225 ve 226 parsel sayılı taşınmazların 766 sayılı Tapulama Kanunu'na (766 sayılı Kanun) göre oluştuğunu, ayrıca 251 ve 250 parsel sayılı taşınmazların, eski 244 parsel sayılı taşınmazdan ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 19.12.1995 tarih 1995/492 Esas, 1995/715 Karar sayılı kesinleşen ilamıyla hükmen tescil edildiğini açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

2. Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde; davalının dava konusu 248 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, 226 parselden ifraz olan 245, 246 ve 247 parsellerin davalılardan Türkiye Elektrik İletim ...nin mülkiyetinde olduğunu, dava konusu parsellerin ifraz işleminin serbest iradesi ile değil, kamu menfaati bulunduğu gerekçesiyle gerçekleştirildiğini, davalı parsellerin evveliyatını teşkil eden 225 ve 226 parsellerin 766 sayılı Kanun'unun uygulaması suretiyle oluştuğunu, 6831 sayılı Kanun'a aykırı bir ifraz işlemi yapılmadığını açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

3. Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; dava konusu olayda Türkiye Elektrik Dağıtım ...nin taraf sıfatı bulunmadığını, davaya konu gayrimenkulden geçen tesislerin (enerji nakil hatlarının) Türkiye Elektrik İletin ...ye ait olduğunu, ayrıca davacının esasa yönelik beyanlarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

4. Davalı ... İletim A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazların enerji iletim hattı güzergahına rastlaması nedeniyle 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) amir hükümleri doğrultusunda pilon yerlerinin isabet ettiği alanların kurum lehine ifrazen tescil edildiğini, hat güzergahı altında kalan alanlarda ise irtifak hakkı tesisi kurularak kamulaştırma işleminin bitirildiğini, kurum lehine tesis edilen irtifak haklarının terkinin mümkün olmadığını açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

5. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın görevsiz ve yetkisiz mahkeme açıldığını, davalının 231 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, 231 sayılı parselin irtifak ve pilon yeri kamulaştırması yapılmadan önce 228 parsel sayılı taşınmaz olduğunu, kamulaştırma sonrası 229, 230 ve 231 parsel numaraları aldığını, taşınmazın geldisinin 16 numaralı kök tapuya dayandığını, davalının mülkiyet hakkından doğan hakları kullanma hak ve yetkisine sahip olduğunu, ayrıca kamulaştırma kararı verilmeden önce ilgili idareden izin almayan diğer idarenin yapmış olduğu kamulaştırma işleminin sonuçlarına ilişkin olarak taraflara yöneltilebilecek bir husumet bulunmadığını açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 20.09.2018 tarihli ve 2007/439 Esas, 2018/217 Karar sayılı kararı ile; dava konusu taşınmazların evveliyatının 225 ve 226 parsellere dayandığı, bu parsellerin ise 766 sayılı Kanun'un uygulanması neticesinde oluştuğu, taşınmazların 1 Numaralı Orman Kadastro Komisyonunun çalışması sonucu 1981 yılında özel orman statüsüne alındığı, enerji nakil hattının geçtiği yerlerin herhangi bir satış yapılmadan yüksek gerilim hattı güzergahı ve pilon alanları olarak oluşturulduğu, bu durumun taşınmazların özel orman niteliğini ve bütünlüğünü bozmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı ... İdaresi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı ... İdaresi vekili istinaf başvuru dilekçesinde; dava konusu taşınmazların Göçbeyli Özel Ormanı içerisinde kaldığını, taşınmazların ifraz edilerek yeni parseller oluşturulmasının hatalı olduğunu, eksik ve yetersiz bilirkişi raporuna göre karar verildiğini, dava dilekçesinde belirtilen hususlarla ilgili hiçbir inceleme yapılmadığını açıklayarak İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 02.07.2019 tarihli ve 2018/3145 Esas, 2019/1739 Karar sayılı kararı ile; ... Köyünde 1970 yılında yapılan genel arazi kadastro sırasında özel orman olarak tespit ve tescil edilen 636.000 metrekare yüzölçümlü 225 parsel sayılı taşınmazın davalı S.S. ...

Arsa Konut Kooperatifinin, 1.202.000 metrekare yüzölçümlü 226 sayılı parsel sayılı taşınmazın ...'in, 1.378,500 metrekare yüzölçümlü 228 sayılı parselin ...'ın satın aldığı, 225 parsel sayılı taşınmazdan ifraz edilen 242 ve 243 parsellerin pilon yeri olarak, yine 226 parsel sayılı taşınmazdan ifraz edilen 245, 246 ve 247 parsellerin pilon yeri olarak, 228 parsel sayılı taşınmazdan ifraz edilen 229 ve 230 parselin pilon yeri olarak davalı ... idaresine taşınmaz maliklerince satıldığı,

yüksek gerilim enerji hakil hattı için 248 parsel sayılı taşınmaz üzerinde 37.157 metrekarelik, 251 parsel sayılı taşınmaz üzerinde 11.916 metrekarelik alan üzerinde davalı ... idaresi lehine daimi irtifak hakkı tesis edildiği, gerek alım satım işlemine konu olan taşınmazlar için gerekse daimi irtifak haklarımın tesisi için davalıların yapılaşma izni hususunda başvurularının bulunmadığı, pilon yerlerinin 500 hektardan küçük alanlar için ifraz edilerek satışının yapıldığı,

bu durumun 6831 sayılı Kanun'un 52 ve 17/3 üncü maddelerine açıkça aykırılık teşkil ettiği, buna göre İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle, davacı ... İdaresi vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulü ile ... ili, ... ilçesi, ...

Köyü, Göçbeyli Özel Ormanı içerisinde bulunan 245, 246 ve 247 parsel sayılı taşınmazların tapu kaydının iptaliyle, 248 parsel sayılı taşınmazla tevhidi suretiyle özel orman vasfıyla davalı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, ... ili, ... ilçesi, ... Köyü, Göçbeyli Özel Ormanı içerisinde bulunan 242 ve 243 parsel sayılı taşınmazların tapu kaydının iptaliyle, 251 parsel sayılı taşınmazla tevhidi suretiyle özel orman vasfıyla davalı S.S. ...

Arsa ve Konut Yapı Kooperatifi adına tapuya kayıt ve tesciline, ... ili, ... ilçesi, ... Köyü, 229 ve 230 parsel sayılı taşınmazların tapu kaydının iptaliyle, 231 parsel sayılı taşınmazla tevhidi suretiyle özel orman vasfıyla davalı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, ... ili, ... ilçesi, ... Köyü 248 parsel sayılı taşınmazın 37.157 metrekarelik kısmı üzerinde, 251 parsel sayılı taşınmazın 11.916 metrekarelik kısmı üzerinde Türkiye Elektrik İletim A.Ş.

(TEK) lehine tesis edilen irtifak hakkının iptali ile tapudan terkinine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı ... İdaresi vekili, davalı S.S. ... Arsa ve Konut Yapı Kooperatifi vekili, davalı ... vekili, davalı ... İletim A.Ş. vekili ve davalı ... ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı ... İdaresi vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu 242, 243, 251, 245, 246, 247 ve 248 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile tek bir parsel olarak tapuya kaydına hükmedilmesi gerektiğini, Göçbeyli Özel Ormanı oluşturan parsellerin ayrı ayrı özel olarak parçalanmasının mümkün olmadığını açıklayarak Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasını istemiştir.

2. Davalı ... ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesinin dosya kapsamına ve alınan bilirkişi raporlarına tamamen aykırı karar verdiğini, verilen kararın idari bir karar olduğunu, davalının dava konusu taşınmazı usulüne uygun şekilde satın aldığını açıklayarak Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

3. Davalı S.S. ... Arsa ve Konut Yapı Kooperatifi vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların ifrazının usulüne uygun olarak yapılan kamulaştırma işlemi ile oluştuğunu, 6831 sayılı Kanun'un 52 inci maddesinde belirtilen 500 hektar sınırının özel hukuk kişilerinin sağlararası veya ölüme bağlı tasarrufları kapsamında uygulanması gerektiğini, verilen karar ile mülkiyet hakkı ihlal edildiğini açıklayarak Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

4. Davalı ... İletim A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazlardan 225, 226 ve 228 parsel sayılı taşınmazların enerji iletim hattı güzergahında bulunması sebebiyle pilon yerlerinin isabet ettiği alanların kamulaştırıldığını ve kamulaştırma işlemlerinin tamamlandığını, irtifak hakkının terkinine karar verilmesi halinde kurumun tazminat ödemek zorunda kalacağını açıklayarak Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

5. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazlar üzerinde 2942 sayılı Kanun'a uygun şekilde kamulaştırma işlemlerinin tamamlandığını, satış işleminin söz konusu olmadığını, 2942 sayılı Kanun'a uygun olarak yapılan kamulaştırma işleminin önceki tarihli 6831 sayılı Kanun'a göre iptal edilmesinin mümkün olmadığını, kamulaştırma işlemleri yapıldığı sırada davalının 231 sayılı parselin maliki olmadığını, verilen karar ile mülkiyet hakkının ihlal edildiğini açıklayarak Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, özel orman içerisinde bulunan taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile tek bir parsel olarak tevhidi ve özel orman vasfı ile malikleri adına tescili ayrıca bir kısım taşınmazlar üzerinde tesis edilen irtifak hakkının terkini talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 6831 sayılı Orman Kanunu'nun (6831 sayılı Kanun) 6, 17/3 ve 52 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı ... İdaresi vekili, davalı S.S. ... Arsa ve Konut Yapı Kooperatifi vekili, davalı ... vekili, davalı ... İletim A.Ş. vekili ve davalı ... ... vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

44,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 135,50 TL'nin temyiz eden S.S. ... Arsa ve Konut Yapı Kooperatifinden alınmasına,

44,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 135,50 TL'nin temyiz eden ...'tan alınmasına,

44,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 135,50 TL'nin temyiz eden Türkiye Elektrik İletim A.Ş.'den alınmasına,

44,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 135,50 TL'nin temyiz eden ...'den alınmasına,

7139 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesi uyarınca Orman İdaresinden harç alınmasına yer olmadığına,