Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/10951 K.2023/4945

Taraflar arasındaki asıl dava tazminat ile tapu iptali ve tescil, karşı dava tapu iptal ve tescil davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulüne, karşı davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın karşı dava davacısı Orman İdaresi vekili, davalı Hazine vekili ve asıl dava davacıları / karşı dava davalıları vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince Orman İdaresinin başvurusunun usulden reddine ve davacıların başvurusunun esastan reddine, davalı Hazinenin başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl davanın kabulüne, karşı davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı karşı dava davacısı Orman İdaresi vekili, davalı Hazine vekili ve asıl dava davacıları / karşı dava davalıları vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davanın konusu; ... ili ... ilçesi ... Köyü Yalıyolu Mevkii 1842 parsel 3000 m2 çalılık vasfındaki taşınmaz 04.09.1967 tarihinde hükmen tescil yoluyla tam hisse ile ... Deniz adına kayıtlı olup taşınmazın beyanlar hanesinde Orman İdaresinin 12.02.1999 tarihli ve 463 ... yazısına istinaden 16.04.1999 tarihinde şerh konulmuştur.

2. Davacılar vekili dava dilekçesinde; dava konusu 1842 parselin murisleri adına kayıtlı olduğunu, dava konusu taşınmaz orman tahdit sınırlarında kaldığından taşınmazın tapu kaydına Orman İdaresi tarafından 16.04.1999 tarihinde orman olduğu ve satılamaz devredilemez şerhi konulduğunu, mülkiyet ve tasarruf imkanı ortandan kaldırıldığından zararın tazmini gerektiğini, bu nedenle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 1000 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsilini, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tescilini talep etmiştir.

Davacılar vekili 25.04.2019 tarihli dilekçesi ile dava dlekçesinin netice-i talep kısmında 1.000,00 TL gösterilen tazminat talebinin 79.310,00 TL ye yükseltilerek 80.310,00 TL olarak ıslah ettiğini beyan etmiştir.

3. Karşı dava davacısı Orman İdaresi vekili; idare yönünden davanın husumetten reddi gerektiğini, dava konusu taşınmazın orman olan kısımın tapusunun iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tescilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; davanın idari yargıda açılması gerektiğini, davanın zamanaşımına uğradığını, husumetin Orman İdaresine yöneltilmesi gerektiğinden pasif husumetin bulunmadığını, bu nedenle Orman İdaresinin davaya dahil edilmesini, Hazinenin ne kusurlu ne kusursuz sorumluluğu olduğunu, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "şerhle birlikte davacıların mülkiyet haklarının tamamından yoksun bırakıldıkları anlaşıldığına göre geneli itibariyle gerekçeli, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli olan 02.05.2018 havale tarihli bilirkişi raporundaki hesaplamalar gözetilmek suretiyle belirlenen tazminatın taşınmazın adına tescili sağlanan davalı Hazineden alınarak davacılara verilmesine hükmedildiği, Orman İdaresi yönünden usulüne uygun şekilde açılmış bir dava bulunmadığı, 4721 ...

Türk Medeni Kanunu’nun ( 4721 ... Kanun ) 1007 inci maddesine dayandırılan davalarda Hazine ile Orman İdaresi arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığı, davaya dahil etme işleminin Orman İdaresine taraf sıfatını kazandırmayacağı , bu nedenle Orman İdaresi yönünden hüküm tesis edilmediği ve Orman İdaresine karşı açılan usulüne uygun bir dava olmadığından Orman idaresinin cevap dilekçesi ile karşı dava açmasının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle asıl dava açısından.

Hazine’ye açılan davanın kabulü ile 80.310,00 TL tazminatın dava tarihi olan 25.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Hazine’den alınarak miras hisseleri oranında davacılara verilmesine, karşı dava açısından Orman idaresinin bu dava da karşı dava açma yetkisi bulunmadığından 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun ( 6100 ... Kanun ) 115/2 maddesi gereğince karşı davanın usulden reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacısı Orman İdaresi vekili, davalı Hazine vekili ve asıl dava davacıları / karşı dava davalıları vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı karşı davalılar vekili istinaf dilekçesinde; dava konusu taşınmazın zeminine takdir edilen değerin düşük olduğunu, objektif değer artış oranının düşük tutulduğunu, taşınmazın üzerindeki dikililere değer takdir edilmediğini, resen dikkate alınacak nedenlerle kararın kaldırılmasını istemiştir.

2. Davalı Hazine vekili istinaf dilekçesinde; idari işlemden kaynaklanan tazminat talebinin idari yargıda talep edilmesi gerektiğini, ıslahla birlikte oluşan toplam alacak miktarına dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesinin doğru olmadığını, 79310 TL için ıslah tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, şerh tarihinden 10 yıl geçtikten sonra talepte bulunulduğunu , şerhin Orman İdaresi lehine olduğunu, dolayısıyla Hazine yönünden pasif husumetten davanın reddi gerektiğini, Orman İdaresi aleyhine tazminata hükmedilmesi gerektiğini, ortada hatalı tutulan bir tapu sicilinin söz konusu olmadığını,

tazminat talebinin yasal dayanağı olmadığını, davacıların hem tazminat isteyip hem de tapu kaydını elinde tutmasının doğru olmadığını ve iptali gerektiğini, miktarın fahiş belirlendiğini, taşınmazın bir kısmı maki olduğundan kullanımın söz konusu olamayacağını dolayısıyla davacıların sebepsiz zenginleşmiş olacağını re'sen dikkate alınacak nedenlerle kararın kaldırılmasını istemiştir.

3. Karşı dava davacısı Orman İdaresi vekili istinaf dilekçesinde; Orman İdaresinin dahili davalı olarak davaya dahil edildiğini, vekalet ücreti, yargılama giderlerinden sorumlu tutulamayacağını, Orman İdaresi yönünden olumlu-olumsuz hüküm kurulmadığını, dahili davalı olarak karşı dava hakkının bulunduğunu, asıl davanın kabulü halinde tapunun iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tescile her halukarda karar verilmesi gerektiğini, eksik inceleme ile eksik hüküm kurulduğunu, re'sen dikkate alınacak nedenlerle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Orman İdaresinin davada davalı olarak gösterilmediği , davacı tarafın bu yönde bir talebinin de bulunmdığı Orman İdaresi aleyhine açılmış usulüne uygun dava bulunmadığı taraf sıfatını kazanması ve hakkında hüküm kurulmasının mümkün olmadığı , dolayısıyla karşı dava açma yetkisinin de bulunmadığı , davacıların davayı açmakta hukuki yararlarının olduğu , 10 yıllık sürenin mülkiyetin ortadan kalkmasıyla başlayacağı eldeki davada sürenin dolmadığı , davanın adli yargıda görülmesi gerektiği , davacıların talepleri yönünden mahkemece verilen kararda isabetsizlik olmadığı ,

yine tapunun hukuki değerini yitirdiğinden bahisle tazminata hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmadığı ancak taşınmazın bedelinin davacılara ödenebilmesi için talep bulunmasa dahi taşınmazın tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tesciline karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle 6100 ...

Kanun’un 352/1-ç maddesi gereğince Orman İdaresi vekilinin istinaf başvurusunun usulden reddine , davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine , davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 27.05.2019 tarih ve 2017/124 Esas, 2019/182 Karar ... kararının 6100 ...

Kanun’un 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılmasına , aynı kanunun 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulması gerektiğinden,asıl dava yönünden davanın kabulü ile 80.310,00 TL tazminatın dava tarihi olan 25.07.2017 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Hazineden alınarak miras payları oranında davacılara verilmesine, davaya konu ... ili, ... İlçesi, ... Köyü, 1842 parsel ... taşınmazın tamamının davacıların murisi ...

Deniz adına olan tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacısı Orman İdaresi vekili, davalı Hazine vekili ve asıl dava davacıları / karşı dava davalıları vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı karşı davalılar vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekeçsini aynen tekrarla re'sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir. 2. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesini aynen tekrarla ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir. 3. Karşı dava davacısı Orman İdaresi vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesini tekrarla, tapu iptal ive tescil yönünden karar verilmişse de bunun karşı dava üzerinden olması gerektiğini, re'sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, asıl dava tazminat ile tapu iptali ve tescil, karşı dava tapu iptali ve tescil istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 ... Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup karşı dava davacısı Orman İdaresi vekili, davalı Hazine vekili ve asıl dava davacıları / karşı dava davalıları vekili temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR