Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/12123 K.2023/4504

Taraflar arasındaki orman kadastrosuna itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davacı Hazine vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı Hazine vekili Mustafakemalpaşa Asliye Hukuk Mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde özetle.

13/07/1945 tarihinden sonra yürürlüğe giren tapulama kanunlarına göre devlet ormanları üzerine tesis edilen ve idarenin itiraz etmemesi sonucu kesinleşmiş duruma gelen, idarenin taraf olmadığı bir dava sonucu tescil yolu ile tesis edilen veya yüzölçümü arttırılan tapu kayıtları bulunan şahısların, yasa hükümlerini ve Yargıtay kararlarını bilmediklerinden taşınmazları kendi mülkiyetleri gibi gördüklerini,

orman sınırları dışında kalan bu yerlerin 1958 baskılı 1/25000 ölçekli gizli memleket haritası ile 1970'li yıllara ait hava fotoğrafı ve amenajman haritasına ve bugünkü fiili duruma göre 50 - 100 yaşlarında 30 metre boylarında ... ormanı ile kaplı olduğundan sahaların devlet ormanı olarak tescil olması gerektiğini, tahdit dışında kalan bir taşınmaz için orman yönetiminin davasının dinleme olanağının bulunmadığını, Hazinenin kamu malı niteliğinde gördüğü, ayrıca devletin hüküm ve taarrufu altında bulunan tüm taşınmazlar için her zaman dava açma hakkına sahip olduğunu, Bursa ili Mustafakemalpaşa ilçesi ...

(Köyü) Mahallesi 106 ada 56 parsel ... taşınmazın halen orman niteliğini koruduğunu ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile taşınmazın orman vasfı ile Hazine adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Mustafakemalpaşa Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/129 Esas sırasına kaydedilen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, taşınmazın kadastro tespitinden önce yaklaşık 20 yıllık özel mülk olduğu, 1944 yılında yapılan orman tahdit hattının dışında olduğu, 1959 yılı hava fotoğraflarında açık renkte bulunduğu, orman sayılmayan yerlerden olduğu gerekçesiyla davanın reddine karar verilmiş, hükmün, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 21.02.2018 tarih ve 2016/6984 Esas, 2018/1280 Karar ... ilamı ile;

"davanın açılmasından sonra 24.01.2008 tarihinde ilan edilen orman kadastrosu nedeniyle davanın aynı zamanda orman kadastrosuna itiraz davasına dönüştüğü açıklanarak, bu dava yönünden dosyanın tefrik edilerek görevsizlik kararı verilmek suretiyle Kadastro Mahkemesine gönderilmesi" gereğine değinilerek bozulmasına karar verilmiş olup, bozma sonrası 2018/388 Esas numarası üzerinden yapılan yargılama neticesinde, orman kadastrosuna itiraz davası yönünden mahkemenin görevsizliğine, görevli ve yetkili mahkemenin Mustafakemalpaşa Kadastro Mahkemesi olduğuna,

dava dosyasının kül halinde görevli Mustafakemalpaşa Kadastro Mahkemesi gönderilmesine karar verilmiş ve bu karar, temyiz edilmeksizin 11.09.2018 tarihinde kesinleşmekle dava dosyası Kadastro Mahkemesine gönderilmiş ve bu esas sırasına kaydedilmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın 1320 yılında Kafkasya’dan gelmiş göçmenlere İlçe İdare Kurulu Kararı ile iskanen boz tarla olarak verildiğini, dava konusu taşınmazın 1944 - 1955 yıllarında yapılan orman tahdit çalışmalarında orman tahdit sınırları dışında kaldığını, orman sayılan yerlerden olmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece (Kadastro) Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dava konusu taşınmaza ve dava konusu taşınmazın komşu parsellerine ilişkin çaplı krokiler, kadastro tutanağı, orman tahdit çalışmalarına ilişkin belgeler ve dava konusu taşınmaza ilişkin harita ve hava fotoğrafları ile mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi raporları, eski tarihli memleket haritaları, hava fotoğrafları, amenajman planındaki durum, bitki örtüsü, çevresi ve eğimi dikkate alınarak,

25.03.2019 tarihli harita mühendisi bilirkişisi ... ... imzalı teknik raporda B (2771,53 m2) ve C (5463,78 m2) harfleri ile ifade edilen bölümlerin evveliyatının orman olduğu ve orman sayılan yerlerden olması gerektiği, A (308,00 m2) harfi ile ifade edilen bölümün ise evveliyatının açıklık ve tarım alanı olduğu anlaşıldığından orman sayılmayan yerlerden olması gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine,

dava konusu Bursa ili Mustafakemalpaşa ilçesi ... (köyü) Mahalles 106 ada 56 nolu parsel ... taşınmazın harita mühendisi bilirkişisi ... ... imzalı 28.03.2019 havale tarihli raporu ve ekli krokide (B) harfi ile gösterilen 2771,53 metrekare ve (C) harfi ile gösterilen 5463,78 metrekare kısımları yönünden davanın kabulü ile bu kısımların orman sınırları içine alınmasına, dava konusu parselin diğer kısmı olan ve aynı rapor ve krokide (A) harfi ile gösterilen 308,00 metrekarelik kısım için davanın reddi ile bu kısmın orman sınırları dışında bırakılmasına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davacı Hazine vekili ile davalı ... Ötürk vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; eksik araştırma inceleme ile karar verildiğini belirterek, bu sebeple ve resen dikkate alınacak nedenlerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu parsele ilişkin 45 nolu orman kadastro komisyonunca yapılan çalışmalarda dava konusu taşınmaz bu kapsam içerisinde olmadığından tespitte bir değişiklik olmadığını, davada kadastro mahkemesinin görevli olamayacağını, 1944 yılında yapılıp kesinleşmiş orman kadastrosuna ve 26 yıl önce kesinleşmiş arazi kadastrosuna el atılarak kazanılmış haklarının ortadan kaldırıldığını, taşınmazın muhacir köylülerine iskanen verilen yerlerden olduğunu, orman olmadığının sabit olduğunu, araziler kısmen ... ile kaplandığından koru tapusu verildiğini, 2008/129 Esas ... dosya doğrultusunda lehe karar verilmesi gerektiğini belirterek, bu sebeplerle ve resen dikkate alınacak nedenlerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, orman kadastrosuna itiraza ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6831 ... Orman Kanunu' nun (6831 ... Kanun) 1 inci ve devamı maddeleri,

3. Değerlendirme

1. Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi kararında belirtilen gerekçelere, 6100 ... Kanun’un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup, davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2. Davacı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; İlk Derece Mahkemesince, dava konusu taşınmazın hükme esas alınan fen bilirkişi raporunda A harfi ile (308,00 m2) gösterilen bölümünün evveliyatının açıklık ve tarım alanı olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle, davacı Hazinenin davasının bu bölüm yönünden reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve incelemenin karar vermek için yeterli olmadığı anlaşılmaktadır.

Şöyle ki; dava konusu taşınmaz, 1994 yılında yapılıp kesinleşen kadastro çalışmalarında senetsizden vergi kaydına istinaden davalının bayii olan gerçek kişiler adına tescil edilmiştir.

Taşınmazın hükme esas alınan fen bilirkişi raporunda A harfi ile gösterilen kısmına ilişkin en eski tarihli hava fotoğrafı ve memleket haritasının incelenmesinde, taşınmaz bölümünün açık renkte tarım arazisi olduğu belirtilmiş olup, buna göre ilk derece mahkemesinin, A harfi ile gösterilen kısmın orman sayılmayan yerlerden olduğu yönündeki kabulünde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ancak; bozma sonrası yapılan yargılama sırasında mahallinde yapılan keşif neticesi dosyaya sunulan ziraatçi bilirkişi raporunda, taşınmazın A harfi ile gösterilen kısmının üzerinde, uzun yıllar tarım yapılmadığından sık bir şekilde ... ağaçlarının ve tek tük çam ağaçlarının bulunduğu, taşınmazın orman arazisi olup tarıma uygun olmadığı tespit edilmiş; orman bilirkişisi raporunda da, A harfi ile gösterilen bölümün, 20 yaşlarında normal kapalılıkta ... ağaçları ve seyrek olarak az sayıda 20 yaşlarında karaçam ağacı bulunan meşelik olduğu, 1978 ve 2001 tarihli memleket haritalarında tamamının yeşil renkte orman olan alanda kaldığı,

1970 ve 1980 yılı hava fotoğraflarında taşınmazın tamamının kapalılık teşkil etmeyen karaağaç ve ... ağaçları ile kaplı olduğu, üzerinde 1970 yılından beri tarım yapılmadığı, taşınmazın tamamının tapulama çalışmasının yapıldığı 1992 yılında ise ... ağaçları ile kaplı olduğu; bozma öncesinde alınan orman bilirkişisi raporlarında ise, eylemli durumu itibariyle, harflendirilmek suretiyle ayrım yapılmaksızın taşınmazın üzerinde 15 - 17 yaşlarında ... ve karaçam ağaçlarının bulunduğu ve tapulu kesimle kesildiğinden ağaçların kütük yaşlarının 60 - 80 olduğu,

yine ayrım yapılmaksızın saha içinde 60 adet ... ağacının mevcut olduğu belirtilmiş olup, bu haliyle taşınmazın A harfi ile gösterilen bölümün eylemli durumu hakkında net bir kanıya varılamamıştır.

Bu durum karşısında; İlk Derece Mahkemesince, tespit tarihine en yakın tarihli hava fotoğrafları üzerinde inceleme yapılarak, taşınmazın A harfi ile gösterilen bölümü üzerindeki ağaçların kadastro tespit öncesinde mi yoksa tapu kaydı oluştuktan sonra mı oluştuğu, tespit tarihinden önce oluşmuşsa eylemli orman olarak nitelendirilebilecek kapalılıkta olup olmadığı hususunun duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Ayrıca, komşu parselin hükmen orman olduğu tespit edilmiş olup, tüm komşu parseller yönünden verilen ve kesinleşen mahkeme kararlarının, denetim açısından fen bilirkişi rapor ve krokisinde gösterilmemiş olması ve hükümde komşu parsellerle karşılaştırmalı olacak şekilde çekişmeli taşınmazın niteliğinin tartışılmaması da doğru görülmemiştir.

3. Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için İlk Derece Mahkemesince, öncelikle kadastro tespit tarihi olan 1994 tarihine en yakın memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile amenajman planı ve Hazine tarafından komşu parsellere ilişkin olarak benzer istemle açılan dava dosyaları, bulunamadığı takdirde karar örnekleri ve bu hükümlere esas alınan bilirkişi raporları ilgili yerlerden getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde,

önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç kişilik orman mühendisi bilirkişi kurulu, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve bu keşifte, getirtilen belgeler çekişmeli taşınmazla birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle, taşınmaz bölümünün bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; hakim gözetiminde, taşınmaz bölümünün dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli;

yukarıda değinilen diğer belgeler fen ve jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi ile orman bilirkişisi eliyle yerine uygulattırılıp, orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmaz çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli;

taşınmaz bölümününü gerçek eğimi, klizimetre aletiyle ölçülerek, memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmaz bölümünün niteliği, üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı hususlarının açıklandığı, müşterek imzalı şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan, bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli krokili rapor alınmalı;

fen bilirkişisinden ayrıca, komşu parsellere yönelik olarak Hazine tarafından açılan davalar sonucunda verilen ve kesinleşen kararlara göre komşu parsellerin konumunun krokide gösterilmesi istenilmeli ve çekişmeli taşınmaz bölümünün üzerindeki orman ağaçlarının kadastro tespitinden önce oluştuğunun ve eylemli orman sayılabilecek kapalılıkta olduğunun anlaşılması halinde, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği düşünülmeli ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

4. İlk Derece Mahkemesince, bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından, ilk derece mahkemesi kararının, dava konusu taşınmazın hükme esas alınan fen bilirkişi raporunda A harfi ile (308,00 m2) gösterilen bölümü yönünden bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

Davalı ... vekilinin, dava konusu taşınmazın hükme esas alınan fen bilirkişi raporunda (B) ve (C) harfi ile gösterilen bölümlerine ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının, yukarıda (IV.C.3.1) nolu bentte açıklanan nedenlerle REDDİNE,

Davacı Hazine vekilinin, dava konusu taşınmazın hükme esas alınan fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölümüne ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının, yukarıda (IV.C.3.2.3.4) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının, 6100 ... Kanunun Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanunun 428 inci maddesi uyarınca bu bölüm yönünden BOZULMASINA,

3402 ... Kanun'un 36/A maddesi gereğince harç alınmasına yer olmadığına,

Taraflarca 1086 ... Kanunun 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,