Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/13584 K.2023/6035

...

MAHKEMESİ

Kadastro Mahkemesi

SAYISI

2014/2 E., 2018/13 K. ... ... ... ...

I. DAVA

1.Kadastro çalışmaları sırasında ... ve 34 parsel ... 1.043.200 ve 133.500 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, tapu kaydı nedeniyle ... ve müşterekleri adına tespit edilmiş, Hazinenin itirazı üzerine Kadastro Komisyonu kararı ile 33 ... parselin 28,944 metrekare yüzölçümündeki bölümü tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... ve müşterekleri adına, bakiye 1.014,256 metrekare yüzölçümündeki bölümü ile 34 parsel Hazine adına tespit edilmiştir.

2.Davacı ... ve müşterekleri vekili dava dilekçesinde; 33 ... parselin 1.014,256 metrekare yüzölçümündeki bölümü ile 34 parsel hakkında tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak payları oranında adlarına tesciline karar verilmesini talep etmişlerdir.

3.Müdahil ... ve müşterekleri müdahale dilekçesinde; 33 ... parselin 1.014,256 metrekare yüzölçümündeki bölümü ile 34 parsel hakkında davacıların dayandığı tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak payları oranında adlarına tesciline karar verilmesini talep etmişlerdir.

4.Müdahil ... ve ... müdahale dilekçesinde; çekişmeli 33 ve 34 parsel ... taşınmazların tapu kaydına dayalı olarak miras payları oranında adlarına tesciline karar verilmesini talep etmişlerdir.

II. CEVAP

Davalı ... savunmasında; davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 14.03.2012 tarihli ve 1972/11 Esas, 2012/11 Karar ... kararı ile "davacı ve müdahillerin dayanağı tapu kaydının sabit sınırlı olduğu ve çekişmeli taşınmazları kapsadığı, öte yandan taşınmazlardan petrol hattı ve yol geçirildiğinden bu kısımlar dışındaki bölümlerin tespit maliki ... dışındaki davacılar adına tesciline" karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin 14.03.2012 tarihli ve 1972/11 Esas, 2012/11 Karar ... kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 11.06.2013 tarihli ve 2013/5359 Esas, 2013/6532 Karar ... ilamıyla "33 parselin fen raporunda (33/J) harfi ile gösterilen kısmı dışındaki bölümleri ile 34 parselin tamamına ilişkin tapu kaydı uygulamasının yetersiz olduğu, öte yandan miktar fazlası olan kısmın vasfının harman yeri veya taşlık olup olmadığının belirlenmediği belirtilerek yöntemine uygun tapu kaydı uygulaması ve zilyetlik araştırması yapılması" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davacı ve müdahillerin dayanağı tapu kaydının gayri sabit sınırlı olduğu miktarınca revizyon gördüğü, 1936 tarih ve 8 numaralı vergi kaydının 33 parselin güneydoğu kısmını kapsadığı ve miktarı ile geçerli olduğu miktar fazlası yönünden de kayıt malikleri adına zilyetlikle kazanım koşulları oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı asli müdahil ... vekili, davacı ... ve arkadaşları ile asli müdahil ... ve ... vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Asli müdahil ... vekili temyiz dilekçesinde; karar başlığında sıfatlarının yanlış olarak davalı gösterildiğini, bozma ilamında belirtilen eksikliklerin giderilmediğini, dayanılan vergi kaydının çekişmeli taşınmazların tamamını kapsadığını, öte yandan kayıt maliklerinin üç kişi olmasından dolayı her bir malike 100 dönüm yer verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Davacı ... ve arkadaşları ile asli müdahil ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde; dayanılan vergi kaydının çekişmeli taşınmazların tamamını kapsadığını, öte yandan kayıt maliklerinin üç kişi olmasından dolayı her bir malike 100 dönüm yer verilmesi gerektiğini, bozma ilamlarının gereğinin yerine getirilmediğini ileri sürmüştür.

3.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; çekişmeli taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerden olduğunu, taşınmazların zilyetlikle kazanım koşullarının oluşmadığını, yasal hasım oldukları için yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamaları gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, çekişmeli taşınmazların vergi kaydı kapsamında kalıp kalmadığı ve zilyetlikle kazanım koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası 3402 ... Kadastro Kanunu (3402 ... Kanun) 14 ve 20 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Asli müdahil ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; 6100 ... Kanun'un 297/2 nci maddesine göre, mahkeme kararında taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi, infaza elverişli biçimde hüküm kurulması zorunludur. Somut olayda, asli müdahil ...'nın ... mirasçılarının haklarını devraldığına yönelik talepte bulunduğu ve bu talebiyle ilgili İlk Derece Mahkemesi tarafından olumlu veya olumsuz hüküm verilmediği anlaşılmaktadır. Buna göre, mahkemece asli müdahilin talebi hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

2.Davacı ... ve arkadaşları ile asli müdahil ... ve ... vekili ve davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince.

Mahkemece, davacılar tarafından ibraz edilen 1936 tarih ve 8 tahrir numaralı vergi kaydının 33 numaralı parselin güneydoğu bölümünü miktarıyla kapsadığı, öte yandan kayıt malikleri adına zilyetlikle kazanım koşullarının oluştuğu ve davacıların öncesinde belgesizden kazandığı miktarda dikkate alınarak davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Şöyle ki; bilindiği üzere zilyetlikle birleşmeyen vergi kayıtlarına değer verilemeyeceği gibi bu meyanda bir arazinin niteliğinin, imar-ihyaya muhtaç yerlerden ise imar ihyanın tamamlandığı tarihin, üzerinde sürdürülen zilyetliğin süresinin ve şeklinin belirlenmesinde en önemli delil hava fotoğraflarının incelenmesi olduğu halde, Mahkemece alınan jeodezi raporunda hava fotoğraflarının denetime elverişli şekilde çakıştırılmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan mahkemece vergi kaydının revizyon durumu araştırılmadığı gibi kayıt ile davacılar arasında akdi veya ırsi ilişkide belirlenmemiştir. Ayrıca hükmüne uyulan bozma ilamında çekişmeli taşınmazlardaki kamulaştırmaya yönelik evraklarında getirtilip uygulanmasına değinildiği ve mahkemece bu ilama uyulduğu halde mahkemece gereği yerine getirilmemiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

3.Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için İlk Derece Mahkemesince öncelikle, davacıların dayandığı vergi kaydında yer alan malikler ile davacılar arasındaki akdi ya da ırsi ilişki belirlenmeli, kaydın revizyon durumu araştırılmalı, başka taşınmazlara revizyon gördüğü takdirde bu taşınmazlara ait kadastro tespit tutanakları, tapu kayıtları, varsa kesinleşme şerhli mahkeme ilamları dosya içerisine alınmalı, bu parselleri kenardan çevreleyen tüm komşu taşınmazların tutanak ve dayanağını oluşturan belgeler getirtilmeli, Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin hava fotoğrafı sorgulama sayfasına girilerek,

taşınmazların bulunduğu köyü/mahalleyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya içerisine konulmak suretiyle buradan elde edilen verilere göre tespit tarihi olan 1971 yılından 15 - 20 - 25 yıl öncesine (bulunmadığı taktirde bulunan tüm hava fotoğrafları) ait farklı dönemlerde çekilmiş en az üç adet stereoskopik hava fotoğrafı tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulmalı, BOTAŞ, enerji nakil hattı ve karayoluna ilişkin kamulaştırma belgeleri ve haritaları getirtilmeli,

dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra mahallinde, elverdiğince yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan, taşınmazların bulunduğu yerde yaşayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik mahalli bilirkişi kurulu, tespit bilirkişileri ve taraf tanıkları ile fen bilirkişisi, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi ve üç kişilik ziraatçi bilirkişi kurulunun katılımıyla dava konusu taşınmazlar başında, taşınmazlar tek tek gezilmek ve her bir parselle ilgili mahkeme hakiminin gözlemi tutanağa geçirilmek suretiyle yeniden keşif yapılmalı,

keşif sırasında davacıların dayandığı vergi kaydının hudutları tek tek okunmak ve yerel bilirkişilerden sorulmak suretiyle zemine uygulanmalı, yerel bilirkişilerce bilinemeyen sınır yerleri bulunduğu takdirde bu konuda taraflara tanık dinletme olanağı sağlanmalı, ayrıca yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazların geçmişte ne durumda bulundukları, kime ait oldukları, kimden kime ve nasıl intikal ettikleri, kim tarafından, ne zamandan beri ve ne suretle kullanıldıkları, taşınmazların sınırlarında geçmişten bugüne kadar herhangi bir değişiklik olup olmadığı, taşınmazların kullanımlarına ara verilip verilmediği, önceki niteliklerinin ne olduğu,

evveliyatları itibariyle Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yer olup olmadıkları, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olmaları halinde imar ve ihyaya konu edilip edilmedikleri, edilmişlerse imar - ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bu arada vergi kaydında okunan yönler komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, böylece vergi kaydının kapsamı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmeli;

jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinden, hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aleti ile inceleme yaptırılmak suretiyle, taşınmazların sınırlarını ve niteliğini, evveliyatı itibari ile imar ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadığını, imar ihyaya muhtaç yerlerden olması halinde hangi tarihte imar ihyaya başlandığı ve tamamlandığını, taşınmazların ekonomik amacına uygun olarak hangi tarihten beri hangi tasarruflarla zilyet edildiğini, üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir denetime elverişli rapor düzenlettirilmeli;

ziraat mühendisi bilirkişilerden, taşınmazların toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmazların üzerindeki bitki örtüsü ve varsa üzerilerindeki ağaçların cinsi, sayısı, kapalılık oranı, taşınmaz üzerindeki dağılımlarını, taşınmazların evveliyatı itibari ile imar ihyaya muhtaç yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu olmaya başladığı ve imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş yakın plan ve panoramik fotoğraflarını içerir,

somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisinden ise keşfi izlemeye ve bilirkişi ve tanık sözlerini denetlemeye elverişli, varsa ağaçların cinslerine göre dağılım biçimini gösterir ayrıntılı harita ve rapor düzenlettirilmeli, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller değerlendirilerek ve ... mirasçıları tarafından yöntemince açılmış bir dava olmadığından mezkur kişilere ait payın Hazine üzerinde bırakılması gerektiği de gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

4.İlk Derece Mahkemesince, bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi kabule göre de pay ve payda eşitliğini gösterecek şekilde hüküm kurulmaması dahi isabetsiz olduğundan hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Peşin harcın istek halinde ... ve ... ve arkadaşlarına ayrı ayrı iadelerine,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

20.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...